| Imię i nazwisko |
Carlos Wesley Byas |
|---|---|
| Pseudonim |
„Don” |
| Data i miejsce urodzenia |
21 października 1913 |
| Data i miejsce śmierci |
24 sierpnia 1972 |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód |
muzyk |
| Instrument | |
| Saksofon tenorowy marki Dolnet | |
Carlos Wesley Byas, ps. „Don” (ur. 21 października 1913 w Muskogee, zm. 24 sierpnia 1972 w Amsterdamie) – afroamerykański saksofonista jazzowy. Jego improwizacje miały duże znaczenie w procesie przechodzenia od późnego swingu do wczesnego bebopu.
Don Byas: Nie miałem żadnego stylu, po prostu grałem jak Art (Tatum).
Urodził się w rodzinie muzyków. Jego ojciec grał na klarnecie, a matka na fortepianie. Wcześnie rozpoczął klasyczną edukację muzyczną. Uczył się gry na skrzypcach, klarnecie i saksofonie altowym.
Jako nastolatek grał na alcie w zespołach pianisty Benniego Motena i trębacza Terrence’a Holdera. Ok. 1929 występował także w formacji The Oklahoma City Blue Devils Waltera Page’a. Następnie studiował na uniwersytecie w Langston, gdzie w latach 1931–1932 prowadził własny zespół Don Carlos and His Collegiate Ramblers. W 1933 opuścił Oklahomę i udał się do Kalifornii. W 1935 już jako saksofonista tenorowy grał w Los Angeles w big-bandach wibrafonisty Lionela Hamptona i klarnecisty Eddiego Barefielda. Później współpracował z trębaczami Buckiem Claytonem i Charliem Echolsem, oraz pianistą Lorenzo Flennoyem. W 1937 wyjechał do Nowego Jorku jako muzyk towarzyszący wokalistce Ethel Waters. Od 1939 do 1943 pracował z wieloma bandliderami: „Luckym” Millinderem, Andym Kirkem, Bennym Carterem i Countem Basiem (w jego orkiestrze zastąpił Lestera Younga). W 1944 podjął współpracę z muzykami bebopowymi – Dizzym Gillespiem, Charliem Parkerem, Oscarem Pettifordem i Maksem Roachem. Występował z nimi w klubie Onyx oraz brał udział w nagraniach. Eksperymentował z nowymi rozwiązaniami harmonicznymi i rytmicznymi, które przyniósł ze sobą bebop. W tym czasie prowadził także własne grupy.
W 1946 pojechał z big-bandem Dona Redmana na europejskie tournée, obejmujące Danię, Belgię, Szwajcarię i Niemcy. Byli pierwszą amerykańską, cywilną orkiestrą jazzową, która występowała w Europie po II wojnie światowej. Na Starym Kontynencie pozostał już do końca życia. Mieszkał we Francji i Danii, żeby ostatecznie osiąść w Holandii. Pracował jako „wolny strzelec”, często koncertując i nagrywając. W Europie, a zwłaszcza Francji, stał się prawdziwą gwiazdą. Regularnie występował z odwiedzającymi Europę muzykami amerykańskimi takimi jak Art Blakey, Duke Ellington, Dizzy Gillespie, Bud Powell, Ben Webster i formacja Jazz at the Philharmonic, oraz mieszkającym w Paryżu Kennym Clarkiem. Współpracował także z portugalską śpiewaczką fado – Amálią Rodrigues. Stany Zjednoczone odwiedził tylko raz. W 1970 przyjechał do rodzinnego kraju, żeby wystąpić na Newport Jazz Festival.
Zmarł wskutek długotrwałej choroby – raka płuc. Miał 59 lat.
Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną rozstał się jeszcze w Stanach Zjednoczonych. W 1955 poślubił Johannę „Jopie” z d. Eksteen, obywatelkę Holandii.
Był zapalonym nurkiem. Mieszkając we Francji często jeździł na Riwierę. W Saint Tropez stale widywano go nad morzem wyposażonego w maskę, płetwy, butle nurkowe i kuszę (speargun) do podwodnego polowania.
Zestawienie wg dat wydania płyt