Dylemat (z gr. διλήμματος dilemmatos 'podwójny lemat') – w logice tradycyjnej niezawodne schematy wnioskowań, w których przesłankami są dwa zdania warunkowe i alternatywa (nierozłączna), z których każdemu już na gruncie klasycznego rachunku zdań odpowiada właściwe prawo logiczne. Wyróżniono cztery typy takich schematów wnioskowań – dylematy:
Jest to schemat postaci:
| Jeśli a, to c |
| Jeśli b, to c |
| a lub b |
| c |
W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:
zwane prawem dylematu konstrukcyjnego prostego. W szczególności: jedno z tych zdań może być zaprzeczeniem drugiego. Wtedy prawo wyłączonego środka prowadzi do jednej z odmian dylematu konstrukcyjnego:
Jest to schemat postaci:
| Jeśli a, to b |
| Jeśli c, to d |
| a lub c |
| b lub d |
W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:
zwane prawem dylematu konstrukcyjnego złożonego.
Jest to schemat postaci:
| Jeśli a, to b |
| Jeśli a, to c |
| nie-b lub nie-c |
| nie-a |
W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:
zwane prawem dylematu destrukcyjnego prostego.
Jest to schemat postaci:
| Jeśli a, to b |
| Jeśli c, to d |
| nie-b lub nie-d |
| nie-a lub nie-c |
W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:
zwane prawem dylematu destrukcyjnego złożonego.