Elaphomyces

Jeleniak
Ilustracja
Jeleniak myszaty (Elaphomyces muricatus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

Eurotiomycetes

Rząd

kropidlakowce

Rodzina

jeleniakowate

Rodzaj

jeleniak

Nazwa systematyczna
Elaphomyces Nees
Syn. pl. mycet.: 68 (1820)
Typ nomenklatoryczny

Elaphomyces officinalis Nees

Jeleniak sarni (Elaphomyces granulatus)

Elaphomyces Nees (jeleniak) – rodzaj grzyba z rodziny jeleniakowatych (Elaphomycetaceae).

Charakterystyka

Grzyby podziemne, których owocniki rozwijają się i dojrzewają całkowicie pod powierzchnią ziemi. Zarodniki rozsiewane są przez zwierzęta po mechanicznym zniszczeniu owocników. W większości są grzybami mykoryzowymi współżyjącymi z takim gatunkami drzew jak: dąb (Quercus), buk (Fagus), leszczyna (Corylus), grab (Carpinus), topola (Populus), wierzba (Salix), lipa (Tilia) i sosna (Pinus). Często na ich owocnikach pasożytują grzyby zwane maczużnikami, zaliczane do rodzaju Tolypocladium.

Owocniki kulisto-bulwiaste. Okrywa gruba, przeważnie drobno brodawkowana. Wnętrze po dojrzeniu czarnobrązowe, jednorodne lub podzielone na duże komory, niemarmurkowate, pylasto się rozpadające. Zarodniki: Ciemnobrązowe, okrągławe, kolczaste (kolce wygięte, długości do 4 μm). Worki okrągławo-gruszkowate, 3–8 zarodnikowe.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Elaphomycetaceae, Eurotiales, Eurotiomycetidae, Eurotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi według Index Fungorum.

Rodzaj Elaphomyces utworzył Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck w 1820 r. Gatunkiem typowym jest Elaphomyces officinalis Nees. Synonimy naukowe: Ascoscleroderma Clémencet, Ceratogaster Corda, Ceraunium Wallr., Hypogaeum Pers., Lycoperdastrum Haller ex Kuntze, Phymatium Chevall. Nazwa polska według B. Gumińskiej i W. Wojewody.

Gatunki występujące w Polsce:

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według B. Gumińskiej i W. Wojewody, wykaz gatunków według internetowego atlasu grzybów.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-02-04] (ang.).
  2. ↑ Roman Hovsepyan, Elaphomyces muricatus (Ascomycota), a new record for hypogeous fungi in Armenia, „Österr. Z. Pilzk.”, 22, 2013 [dostęp 2023-02-02] (ang.).
  3. 1 2 E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
  5. 1 2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 165, ISBN 83-09-00714-0.
  6. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
  7. ↑ Elaphomyces (atlas) [online], grzyby.pl [dostęp 2024-12-06].