Euklaz

Euklaz
Ilustracja
euklaz z Zimbabwe
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

BeAlSiO4(OH), hydroksokrzemian berylu i glinu

Twardość w skali Mohsa

7,5

Przełam

muszlowy

Łupliwość

doskonała wg słupa, niedoskonała

Pokrój kryształu

słupkowy, pryzmatyczny, masywny, włóknisty

Przezroczystość

przezroczysty, przeświecający

Układ krystalograficzny

jednoskośny

Klasa krystalograficzna

pryzmatyczna

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

2,99–3,1 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

jasno- i ciemnozielona, niebieska, żółta, różowa, biała, brunatna, bezbarwna, fioletowa

Rysa

biała

Połysk

szklisty; perłowy na płaszczyznach łupliwości

Współczynnik załamania

1,652–1,671 (dwuosiowy)

Inne

dwójłomność: 0,019 pleochroizm: widoczny

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.AE.10

Euklaz – rzadki i szlachetny minerał klasy krzemianów wyspowych.

Nazwa pochodzi od greckiego εὖ oznaczającego łatwo i κλάσις = pęknięcie, co nawiązuje do jego doskonałej łupliwości. Euklaz został po raz pierwszy zgłoszony z okręgu Orenburg na rosyjskim Uralu, gdzie występuje z innymi materiałami szlachetnymi i złotem w żwirach strumieniowych. Jego typową lokalizacją jest Ouro Preto w stanie Minas Gerais w Brazylii.

Właściwości

Tworzy kryształy słupkowe, tabliczkowe, podłużnie wyraźne prążkowane, narosłe albo kolumnowe ze skośnymi zakończeniami, rzadko skupienia zbite. Są one często bezbarwne do jasnozielonego, prawie zawsze przezroczyste. Bardzo rzadko można spotkać ten minerał w kolorze intensywnie niebieskim lub niebieskozielonym, czasem nawet ciemnozielonym. Ściany mają połysk szklisty i są prążkowane wzdłuż kryształu. Jego powstanie związane jest z przeobrażeniami berylu w pegmatytach. Ma silną dyspersję i bezbarwny pleochroizm. Jest przezroczysty do półprzezroczystego. Nie jest radioaktywny i nie wykazuje fluorescencji. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są cynk, fluor, wapń, magnez, żelazo oraz sód.

Występowanie

Występuje w druzach pegmatytowych oraz hydrotermalnych żyłach typu alpejskiego. Euklaz w formie masywnej lub włóknistej występuje zwykle w łupkach i fillitach. Minerałami towarzyszącymi są przede wszystkim: bertrandyt, kwarc, chloryt, beryl, skalenie, ankeryt, topaz, muskowit, anataz, fluoryt, szerlit, kalcyt, albit, rutyl, adular, mikroklin i peryklin.

Miejsce występowania

Zastosowanie

bezbarwny okaz z Brazylii

Przypisy

  1. ↑ Wirtualna Polska – Wszystko co ważne – www.wp.pl [online], encyklopedia.wp.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Euclase, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-01-11] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 348. ISBN 978-83-7073-816-7.
  4. 1 2 Euclase Mineral Data.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Euclase.
  6. 1 2 Euclase: A rare beryllium mineral, a collector's gem [online], geology.com [dostęp 2025-01-11].
  7. 1 2 3 https://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/euclase.pdf

Bibliografia