| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Data powstania |
24 grudnia 1984 |
| Data likwidacji |
10 grudnia 2025 |
| Forma prawna | |
| Dane finansowe | |
| Kapitał zakładowy |
220 000 000 jenów |
| Strona internetowa | |
Gainax Company, Limited (jap. 株式会社ガイナックス kabushiki-gaisha Gainakkusu) – japońskie studio, zajmujące się animacją i produkcją anime. Powstało we wczesnych latach 80., a największą sławę przyniosła mu seria telewizyjna Neon Genesis Evangelion (1995). Studio znane jest z seriali ambitnych i eksperymentalnych, niektóre z nich zalicza się do nurtu anime progresywnych (np. Furi kuri). W ciągu swojej krótkiej historii studio zmagało się z problemami budżetowymi i nie najlepszym kierownictwem. Po sukcesie Evangeliona studio uchyliło się od płacenia podatków, w wyniku czego prezes Gainaksu – Takeshi Sawamura – trafił do więzienia za oszustwa podatkowe.
Od czasu Neon Genesis Evangelion studio pracowało nad własnymi projektami, adaptując jedynie dwie mangi – Kareshi kanojo no jijō i Mahoromatic. Gainax produkowało dwa rodzaje anime: komercyjne, jak Kore ga watashi no Goshujin-sama oraz eksperymentalne, m.in. Furi kuri. Poza tworzeniem anime, Gainax zajmowało się produkcją wszelkich gadżetów związanych z jego największymi hitami, np. od 1996 nieprzerwanie powstają nowe T-shirty, gry i inne produkty związane z Evangelionem.
29 maja 2024 firma Gainax złożyła wniosek o upadłość w Sądzie Rejonowym w Tokio, a informację o tym publicznie ogłoszono 7 czerwca 2024, tego samego dnia, w którym spółka zaprzestała działalności. W dniu 10 grudnia 2025 sąd oficjalnie podjął decyzję o likwidacji spółki.
Początki powstawania studia Gainax datuje się na 1981 rok, gdy z kolaboracji czworga studentów: Takami'ego Akai, Hiroyuki'ego Yamagi, Hideaki'ego Anno i Toshio Okady, z których żaden nie posiadał wcześniejszego doświadczenia z animacją, powstaje pięciominutowy film, mający otwierać konwencję science-fiction o nazwie Daicon 3 przeprowadzaną w Osace. Otrzymali miejsce na owej konwencji po tym, jak rok wcześniej spotkał się z nimi właśnie dyrektor i organizator Daiconu – Yasuhiro Takeda, potem dyrektor naczelny i główny producent studia Gainax. Początkowo sceptyczny, gdy zobaczył umiejętności młodych adeptów animacji i ich koncept Mecha, który później miał zdominować świat japońskiego anime, zaproponował im skonstruowanie filmu otwierającego jego konwencję. Film był niesamowitym sukcesem, wprowadzając coś nowego do świata science-fiction i anime, a zakumulowane pieniądze posłużyły do stworzenia 3 kolejnych filmów: Kaiketsu Notenki, Aikoku Sentai Dainippon, Kaettekita Ultraman, zaprezentowanych na kolejnej konwencji w Osace. Wzrastająca popularność Daiconu (na 3. edycję, na której stworzyciele Studia Gainax zaprezentowali swój debiutancki film, przyszło 1500 osób, gdy na kolejną, Daicon 4, przyszło ich aż 4000) oraz sukces kasowy 3 pełnometrażowych filmów, przyczynił się do zbudowania stabilnego kapitału i fanbase'u, aby stworzyć firmę. Tak i oto do oficjalnego powstania studia pod nazwą Gainax doszło 24 grudnia 1984 roku.