Helena Tulve

Helena Tulve
	; Helena Tulve (2010)
Data i miejsce urodzenia	28 kwietnia 1972 ; Tartu
Pochodzenie	estońskie
Instrumenty	organy
Gatunki	muzyka poważna, muzyka współczesna
Zawód	kompozytorka
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Helena Tulve (ur. 28 kwietnia 1972 w Tartu) – estońska kompozytorka.

Życiorys

Studiowała kompozycję u Alo Põldmäe w tallińskiej szkole muzycznej, a następnie w latach 1989–1992 w Estońskiej Akademii Muzycznej pod kierunkiem Erkki-Svena Tüüra, będąc w tym czasie jego jedyną uczennicą. W 1992 wyjechała do Francji by kontynuować studia kompozytorskie w Konserwatorium Paryskim pod kierunkiem Jacques’a Charpentiera, które ukończyła w 1994 z pierwszą nagrodą. Dodatkowo w latach 1993–1996 studiowała chorał gregoriański i muzykę tradycyjną, również w Paryskim Konserwatorium. Brała udział w Międzynarodowych Letnich Kursach Nowej Muzyki w Darmstadcie prowadzonych przez Györgya Ligetiego i zajęciach Marca Stroppy prowadzonych podczas International Bartók Festival w Szombathely (1990) oraz kursach muzyki elektronicznej IRCAM w Paryżu (2001).

Od 2000 Tulve wykłada na wydziale kompozycji w Estońskiej Akademii Muzyki (od 2011 jako profesor). W latach 2012–2016 była prorektorem tej uczelni. Od 2015 jest dyrektorem artystycznym Estońskich Dni Muzycznych. Odznaczona estońskim Orderem Gwiazdy Białej V klasy (2005) oraz francuskim Orderem Sztuki i Literatury III klasy (2012).

Twórczość

Inspirację do swojej twórczości czerpie z chorałów gregoriańskich i melodyki orientalnej, ale także z muzyki spektralnej i eksperymentów IRCAM. W swoich kompozycjach Tulve koncentruje się na barwie, fakturze i wysokościach tonów, wykorzystując czasem także mikrotony. Dla uniknięcia powtórzeń rozbudowuje wzory rytmiczne. Ale bardziej niż na tradycyjnych środkach wyrazu – takich jak rytm, melodia, harmonia – skupia się na „surowym” dźwięku, jego pochodzeniu, transformacji i rozpadzie. Zasadniczo tworzy głównie w obrębie muzyki widmowej, jednak bez stosowania procedur spektralnych. Nie korzysta też z żadnego z góry określonego systemu kompozycyjnego, pozwalając raczej, by kompozycja ewoluowała w sposób przypominający wzrost organiczny.

Wybrane kompozycje

(na podstawie materiału źródłowego)

Utwory sceniczne

It Is Getting So Dark, opera kameralna, (libretto Sei Shōnagon, tłum. I.I. Morris), 2004
Judith, muzyka do sztuki teatralnej Antona Hansena Tammsaare’a, 2006

Utwory instrumentalne

Phainomenon na fortepian, syntezator, marakasy, tam-tamy i taśmę, 1989–90
Lethe na flet, obój, klarnet, wiolonczelę i fortepian, 1991
Saar na klarnet i wiolonczelę, 1993
Öö na kwartet saksofonowy, 1997
à travers na zespół kameralny, 1998
Sinine na zespół kameralny, 1998
Passage secret na 2 klarnety, 1999
Sans titre na klawesyn, 1999
Vertige na fortepian, 2000
Cendres na flet, klarnet, 2 perkusje, 2 fortepiany, skrzypce, wiolonczelę i kontrabas, 2001
Traces na flet, obój, klarnet, saksofon altowy i barytonowy, perkusję, skrzypce i kontrabas, 2001
Valvaja na obój, 2002
Effleurements, éclatements… na gitarę i perkusję 2003
ligne d’horizon na zespół kameralny, 2005
extinction des choses vues na orkiestrę, 2007
Hõbevalge na skrzypce solo, wiolonczelę i orkiestrę smyczkową, 2008
Kolm laulu na fortepian, 2008

Przypisy

1 2 3 4 Merike Vaitmaa: Tulve, Helena. [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2008-10-22. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)]. via Oxford University Press. (ang.).
1 2 3 4 Helena Tulve. [w:] Estonian Music Information Centre [on-line]. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)]. (ang. • est.).
↑ Estonian Music Days: a history. [w:] Estonian Music Information Centre [on-line]. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)]. (ang.).
↑ Helena Tulve [online], president.ee [dostęp 2025-10-30] .
↑ Ministère des affairesM. Etrangères Ministère des affairesM., Prantsuse aumärkidega autasustatud eestimaalased - La France en Estonie [online], www.ambafrance-ee.org [dostęp 2025-10-30] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-29] (est.).
↑ Young Composer and Professor Teaches Listening to the World. [w:] University of Tartu [on-line]. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-06)]. (ang. • est. • ros.).

Linki zewnętrzne

Helena Tulve w bazie AllMusic (ang.) (ang.)
Dyskografia Helena Tulve w bazie MusicBrainz (ang.) (ang.)
Helena Tulve w bazie Discogs.com (ang.) (ang.)
Peeter Süda w Estonian Music Information Centre (ang.)

[Oxford_Music_Online-1] 1 2 3 4 Merike Vaitmaa: Tulve, Helena. [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2008-10-22. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)]. via Oxford University Press. (ang.).

[EMIC-2] 1 2 3 4 Helena Tulve. [w:] Estonian Music Information Centre [on-line]. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-13)]. (ang. • est.).

[EMIC-Music_Days-3] Estonian Music Days: a history. [w:] Estonian Music Information Centre [on-line]. [dostęp 2018-04-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-14)]. (ang.).

[4] Helena Tulve [online], president.ee [dostęp 2025-10-30] .

[5] Ministère des affairesM. Etrangères Ministère des affairesM., Prantsuse aumärkidega autasustatud eestimaalased - La France en Estonie [online], www.ambafrance-ee.org [dostęp 2025-10-30] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-29] (est.).

[University_of_Tartu-6] Young Composer and Professor Teaches Listening to the World. [w:] University of Tartu [on-line]. [dostęp 2018-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-06)]. (ang. • est. • ros.).