Hemosyderoza (ang. hemosiderosis) – patologiczny stan polegający na odkładaniu się hemosyderyny (żelaza zawartego w białkach) w komórkach różnych narządów; zwykle bez uszkodzenia tkanki.
Żelazo trafiające do komórki magazynowane jest normalnie w formie nietoksycznej ferrytyny, a hemosyderyna powstaje w wyniku degradacji jej nadmiaru. Początkowo gromadzi się w komórkach układu fagocytarnego (głównie w śledzionie, szpiku kostnym i komórkach Kupffera w wątrobie), a kiedy są już one nasycone, to odkładanie następuje w innych typach komórek (np. w hepatocytach, miocytach serca, komórkach trzustki), co może doprowadzić niekiedy do poważnych powikłań (marskość wątroby, kardiomiopatia przerostowa, zaburzenia funkcji trzustki).
Hemosyderoza ma wiele przyczyn, obserwuje się ją m.in. u osób:
Jest to typ hemosyderozy niezwiązanej z genem HFE (tj. posiadaniem zmutowanego allelu). Członkowie ludów Bantu z Afryki Południowej wytwarzali alkohol w żelaznych naczyniach (fermentacja w blaszanych beczkach). Wysoka i długotrwała konsumpcja tak wyprodukowanego napoju powodowała u członków tego plemienia zwiększoną akumulację żelaza w organizmie.