Hiragana

Hiragana
Ilustracja
sylaba hi
Charakterystyka
Rodzaj

sylabariusz

Kierunek pisma

od lewej do prawej
alternatywnie: z góry na dół (wtedy od prawej do lewej)

Języki pisma

japoński, języki riukiuańskie

Historia
Czas używania

ok. 800 n.e. – obecnie

Systemy macierzyste

Napisy na kościach wróżebnych

Kodowanie
ISO 15924

Kana

Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Hiragana (jap. ひらがな, ヒラガナ, 平仮名) – jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest katakana. Każdemu znakowi hiragany odpowiada znak katakany.

Historia

Hiragana powstała z man'yōgany jako pierwszy sylabariusz japoński. Ten system pisma, wywodzący się z kaligraficznego, „trawiastego” stylu chińskiego, umożliwił zastąpienie znaków kanji własnym pismem fonetycznym, dostosowanym do wymowy japońskiej.

Początkowo hiragana nie była akceptowana powszechnie. Elity, arystokracja i osoby wysoko postawione wolały korzystać wyłącznie z kanji. Historycznie regularna forma kanji (kaisho) była używana przez mężczyzn, a forma zapisu kursywnego (w znaczeniu płynnych połączeń pomiędzy znakami w piśmie pionowym; sōsho – pismo „trawiaste”) – przez kobiety. Hiragana kursywna stała się popularna wśród kobiet, które na ogół nie miały dostępu do tego samego poziomu wykształcenia, co mężczyźni. Kobiety arystokracji dworskiej pierwotnie wykorzystywały ją do pisania listów i poezji. Z tego powodu hiragana była czasem nazywana „pismem kobiet” (arch. onnade, 女手). Na przykład w Opowieści o Genji i innych wczesnych powieściach autorki wykorzystały tylko hiraganę. Później także mężczyźni zaczęli używać jej do zapisu prac literackich i nieoficjalnego pisania, na przykład listów osobistych, podczas gdy kanji były wykorzystywane do oficjalnych dokumentów.

Wykorzystanie współcześnie

Hiragana jest używana głównie do zapisu:

Na sylabariusz hiragany składa się 48 znaków:

Znaki te są umieszczane w tabeli zwanej 五十音図 gojūonzu („tabela 50 dźwięków”) wraz ze znakiem ん, który stawia się poniżej. Tabela przedstawiona jest poniżej.

Podstawowe znaki hiragany
Końcowe samogłoskiSamodzielne samogłoski K-S-T-N- H-M-Y-R-W-
-Aあ か さた な はま や らわ
-Iい き しち に ひみ り(ゐ)
-Uう く すつ ぬ ふむ ゆる
-Eえ け せて ね へめ れ(ゑ)
-Oお こ そと の ほも よ ろを
N na końcu sylabyん

Znaki

Poniżej znajduje się tabela znaków hiragany (wymagane japońskie czcionki) oraz ich odczytanie w transkrypcji Hepburna, znaki zaznaczone na czerwono nie są obecnie używane. Zobacz uwagi co do wymowy w artykule głównym kana.

あ aい iう uえ eお o (ya)(yu)(yo)
か kaき kiく kuけ keこ ko きゃ kya きゅ kyu きょ kyo
さ saし shiす suせ seそ so しゃ sha しゅ shu しょ sho
た taち chiつ tsuて teと to ちゃ cha ちゅ chu ちょ cho
な naに niぬ nuね neの no にゃ nya にゅ nyu にょ nyo
は haひ hiふ fuへ heほ ho ひゃ hya ひゅ hyu ひょ hyo
ま maみ miむ muめ meも mo みゃ mya みゅ myu みょ myo
や yaゆ yuよ yo
ら raり riる ruれ reろ ro りゃ rya りゅ ryu りょ ryo
わ waゐ wiゑ weを wo
ん n っ (znak podwajający spółgłoskę)
が gaぎ giぐ guげ geご go ぎゃ gya ぎゅ gyu ぎょ gyo
ざ zaじ jiず zuぜ zeぞ zo じゃ ja じゅ ju じょ jo
だ daぢ (ji)づ (zu)で deど do ぢゃ (ja) ぢゅ (ju) ぢょ (jo)
ば baび biぶ buべ beぼ bo びゃ bya びゅ byu びょ byo
ぱ paぴ piぷ puぺ peぽ po ぴゃ pya ぴゅ pyu ぴょ pyo
ゔ vu

Sposób zapisu

Poniższa tabela przedstawia sposób zapisu każdego znaku hiragany. Liczby i strzałki wskazują kolejność i kierunek kresek.

We współczesnym języku japońskim nie używa się znaków wi i we.

Pochodzenie

Powstanie i rozwój hiragany z man’yōgany

Rysunek obok przedstawia wyprowadzenie znaków hiragany ze znaków man’yōgany.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 449, 700. ISBN 4-7674-2015-6.
  2. ↑ Japanese Language. Doyouknowjapan.com. [dostęp 2018-08-24]. (ang.).

Linki zewnętrzne