Hopowo

Hopowo
Hopòwò
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Nawiedzenia NMP
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

kartuski

Gmina

Somonino

Liczba ludności (2025)

477

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

83-312

Tablice rejestracyjne

GKA

SIMC

0172445

Położenie na mapie gminy Somonino
Mapa konturowa gminy Somonino, w centrum znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa konturowa powiatu kartuskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Hopowo”
Ziemia54°15′19″N 18°14′06″E/54,255278 18,235000

Hopowo, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Hopòwò, (niem. Hoppendorf) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino. Leży przy drodze krajowej nr 20 Stargard-Szczecinek-Gdynia. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

We wsi jest placówka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Północnymi krańcami wsi prowadzi turystyczny Szlak Wzgórz Szymbarskich.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Hopowo
SIMCNazwaRodzaj
0172451Nowy Dwórkolonia

Nazwa miejscowości

Pierwotne niemieckie zapisy to Hopendorf lub Hoppendorf (z f na końcu) w formie ogólnoniemieckiej lub Hoppendorp (z p na końcu) w formie dolnoniemieckiej. W pierwszym członie mamy popularne na Kaszubach nazwisko Hoppe (w kaszubskiej wymowie Hopa) wywodzące się od niemieckiego rzeczownika Hopfen, czyli 'chmiel'. Człon drugi Dorf, oznacza 'wieś'. W lokalnej, używanej przez ludność niemiecką m.in. na terenie Kaszub, dolnoniemieckiej wersji, słowo to brzmi Dorp. Ta niemiecka nazwa została w sposób regularny spolszczona do formy Hopowo i skaszubiona do Hopòwò, chociaż w lokalnej kaszubszczyźnie można też usłyszeć bliższą dolnoniemieckiemu oryginałowi formę Òpandorp.

Historia miejscowości

Hopowo jest wsią stosunkowo nową, założoną ok. 1600 roku na miejscu wykarczowanych lasów w starostwie skarszewskim, w województwie pomorskim, I Rzeczpospolitej Polskiej. W tym samym okresie i na podobnych zasadach powstały sąsiednie wsie takie jak Egiertowo, Kamela czy Starkowa Huta. Porośnięty lasami teren osadnicy karczowali. Pozyskane pnie palili pozyskując smołę, węgiel drzewny, popiół i dziegieć.

W roku 1773 mieszkali we wsi gburzy: Chrystian Kruse i wdowa Wigand, półgbur Marcin Stark. Prócz nich: Michał Kapiszka, Piotr Stark, Michał Wigand, Jürgen Kowalk, owczarz Adam Hoffmann i pasterz krów Jürgen Hoffmann. W roku 1864 wieś liczyła 203 mieszkańców.

Na koniec 1892 r wieś zamieszkiwało już 333 osób, w tym 178 Kaszubów (161 katolików i 17 ewangelików) i 155 Niemców ewangelików.

W roku 1895 założono we wsi gminę ewangelicką, która postawiła mały kościółek. W roku 1913 wybudowano i poświęcono obecny kościół, który służył ewangelikom do 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej ewangelicka ludność niemiecka została wysiedlona. Kościół został przejęty przez miejscowych katolików.

W roku 1910, 4 lata przed wybuchem I wojny światowej Hopowo liczyło 335 mieszkańców, z czego 174 Niemców (169 ewangelików i 5 katolików), 159 Kaszubów katolików i 2 niemieckojęzycznych Żydów.

W 1913 r. w Hopowie były 2 karczmy, których właścicielami byli August Papke i Hermann Schier. Karczmy prowadziły też sprzedaż artykułów kolonialno-spożywczych i przemysłowych. Szklarzem był Johann Lyskowski; kowalem Theophil Czoska; stolarzem Karl Meiser. Kołodziejem był Mischke i Theophil Czoska (senior). Było też 2 szewców: Marschalkowski i Johann Stolz.

Od 1920 r. na bazie postanowień Traktatu Wersalskiego w granicach Polski (z przerwą na lata II wojny światowej).

Zabytki

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są:

Neogotycki kościół został zbudowany jako ewangelicki, przejęty przez katolików po 1945. W okresie II Rzeczypospolitej kościół był we władaniu parafii liczącej 1296 wiernych i należącej do Superintendentury Kartuzy Ewangelickiego Kościoła Unijnego.

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Somino w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 22
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 351 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 41445.
  5. ↑ 26.02.2009, Uchwała Rady Gminy Somonino Nr XXIV/183/09. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/41-4
  6. ↑ Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 26 [dostęp 2025-06-02] (niem.).
  7. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  8. ↑ Strona gminy, samorząd >> sołectwa
  9. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.163
  10. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.161
  11. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.161
  12. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.163
  13. ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899, s. 83 [dostęp 2025-06-04].
  14. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.163
  15. ↑ Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 26,27 [dostęp 2025-06-04] (niem.).
  16. ↑ Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, Leuchs, 1913, s. 70 [dostęp 2025-06-04] (niem.).
  17. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 44 [dostęp 2017-02-11].
  18. ↑ Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 332.