John Gilmore

John Gilmore
Ilustracja
John Gilmore (1986)
Data i miejsce urodzenia

28 września 1931
Summit

Data i miejsce śmierci

20 sierpnia 1995
Filadelfia

Instrumenty

saksofon tenorowy, klarnet basowy, perkusja

Gatunki

jazz (bebop, post-bop, free)

Zawód

muzyk

Powiązania

Walter Dyett, Sun Ra

Zespoły
The Sun Ra Arkestra

John Gilmore (ur. 28 września 1931 w Summit, zm. 29 sierpnia 1995 w Filadelfii) – afroamerykański, awangardowy saksofonista i kompozytor jazzowy.

Życiorys

Kiedy miał trzy lata, jego rodzina przeprowadziła się z południa kraju do Chicago. W wieku czternastu lat zaczął grać na klarnecie. Uczęszczał do prestiżowej DuSable High School, w której kształcił się muzycznie pod kierunkiem Waltera Dyetta, nauczyciela wielu gwiazd jazzu.

W latach 1948–1951 służył w Siłach Powietrznych Stanów Zjednoczonych. Był solistą w orkiestrach wojskowych, grając na klarnecie i saksofonie tenorowym. Po zakończeniu służby kontynuował karierę muzyka. W 1952 został przyjęty do zespołu Earla Hinesa, z którym pojechał na krajowe tournée w ramach widowiska towarzyszącego występom drużyny koszykówki Harlem Globetrotters. W 1953 został jednym z pierwszych członków szybko powiększającej skład formacji Arkestra, powołanej przez awangardowego muzyka Sun Ra. Grupa kilkakrotnie zmieniała nazwy: The Myth-Science Arkestra, The Solar Arkestra, The Astro Infinity Arkestra, żeby ostatecznie występować jako The Sun Ra Arkestra. Kiedy do niej wstępował, była triem. Pozostał w niej ponad czterdzieści lat aż do swojej śmierci.

Jego gra w latach 50. miała duży wpływ na rozwój artystyczny późniejszego giganta jazzu – Johna Coltrane’a. Pod koniec dekady „Trane”, który był o pięć lat starszy, pobierał nawet u niego nieformalne lekcje gry na saksofonie tenorowym. Występując z Arkestrą, jednocześnie współpracował z innymi muzykami. W 1957 razem z saksofonistą Cliffordem Jordanem prowadził zespół, z którym nagrał płytę Blowing In from Chicago. W 1959 grał z wybitnymi postaciami jazzu: trębaczem Milesem Davisem, saksofonistą Johnnym Griffinem, wokalistką Diną Washington i pianistą Andrew Hillem, kolegą ze szkoły podstawowej.

W 1960 przeniósł się z pozostałymi członkami orkiestry Sun Ra z Chicago do Nowego Jorku. Tam w następnych latach pracował poza Arkiestrą jako sideman z luminarzami jazzu i bluesa: trębaczem Freddiem Hubbardem, gitarzystą i wokalistą B.B. Kingiem, pianistami Paulem Bleyem, McCoyem Tynerem, George’em Russellem, Elmem Hopem i Chickiem Coreą, perkusistami Artem Blakeym (Art Blakey’s Jazz Messengers), Artem Tayloren i Pete’em La Rocą, kontrabasistą Charlesem Mingusem i puzonistką Melbą Liston.

Na początku lat 70. osiadł w Filadelfii, dokąd Sun Ra przeprowadził swoją formację. Arkestra pozostała głównym polem jego działania przez całą karierę. Koncertował z nią w wielu krajach świata, m.in. kilkakrotnie odwiedził Polskę. Był jednym z jej głównych solistów, równie biegły w ekspresyjnych partiach free jazzowych, jak stylowej grze be- i post-bopowej. Kiedy w 1993 Sun Ra umarł, przejął po nim prowadzenie orkiestry.

Zmarł w szpitalu Germantown w Filadelfii. Przyczyną śmierci były komplikacje wywołane rozedmą płuc. Miał 63 lata.

Wybrana dyskografia

Jako lider lub współlider

Jako sideman

Z Sun Ra i The Sun Ra Arkestra
Z Artem Blakeym
Z Andrew Hillem
Z Elmem Hopem
Z Freddiem Hubbardem
Z Pete’em La Rocą
Z Dizzym Reecem
Z McCoyem Tynerem
Z Philem Upchurchem

Zestawienie wg dat wydania płyt

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 John Gilmore. allmusic.com. [dostęp 2025-01-15]. (ang.).
  2. 1 2 3 John Gilmore. hardbop.tripod.com. [dostęp 2025-01-15]. (ang.).
  3. ↑ John Gilmore, [w.] The New Grove Dictionary of Music and Musicians, wyd. Groves Dictionaries, Incorporated, 2003, ISBN 978-1-56159-263-0
  4. 1 2 3 4 John Gilmore, 63, Saxophonist In the Avant-Garde of Jazz. „The New York Times”. [dostęp 2025-01-15]. (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne