KM-1

KM-1
Klasa

Krypa minowa →
zbiornikowiec

Historia
Stocznia

E.J. Smit & Zoon, Westerbrok w Holandii

Początek budowy

1914

 Polska
Nazwa

Stefek

Wejście do służby

?

Wycofanie ze służby

1928

 Marynarka Wojenna (II RP)
Nazwa

KM-1

Wejście do służby

1930

Wycofanie ze służby

1939

 III Rzesza
Nazwa

Plehnendorf

Wejście do służby

1943

Wycofanie ze służby

1945-1946

 Marynarka Wojenna (PRL)
Nazwa

Z-1 (Ślimak)

Wejście do służby

21 czerwca 1946

Wycofanie ze służby

21 sierpnia 1966

 Polska
Nazwa

Rakoń

Wejście do służby

1966 (?)

Los okrętu

nieznany

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

650 t

Długość

45,2 m

Szerokość

8,4 m

Napęd
do 1943 bez napędu, od 1943 jeden 6-cylindrowy silnik MWM o mocy 300 KM
Prędkość

8 w

Uzbrojenie
80-120 min morskich wz. 08 i wz. 08M oraz 1 karabin maszynowy
Wyposażenie
3 bomy ładunkowe na 2 masztach i winda z silnikiem spalinowym
Załoga

7-8 osób

KM-1 – krypa minowa Marynarki Wojennej II RP, była lichtuga „Stefek” z Towarzystwa „Żegluga Wisła-Bałtyk”.

Historia

Krypę zbudowano w 1914 roku jako lichtugę w holenderskiej stoczni E.J. Smit & Zoon w Westerbrok. W 1928 roku Marynarka Wojenna II RP zakupiła od Towarzystwa „Żegluga Wisła-Bałtyk” 5 lichtug, z których 3 przerobiono w 1930 roku na krypy minowe pod kierownictwem inż. Aleksandra Potyrały. Do 1928 roku KM-1 nazywała się „Stefek”. Do 1938 roku podczas służby krypa sporadycznie wychodziła w morze na ćwiczenia ze stawiania min holowana przez holownik „Lech” lub „Smok”. Od 1938 roku, po wprowadzeniu do służby stawiacza min ORP „Gryf” funkcje kryp ograniczono do pływających magazynów minowych. Pod koniec sierpnia 1939 roku, krypę wyholowano na Zatokę Gdańską. 15 września polscy marynarze dokonali samozatopienia krypy. W zapisie w Dzienniku Wojennym Dowództwa Twierdzy Gdynia na dzień 12 grudnia 1939 roku, podane jest że na dnie między Jastarnią a Chałupami zatopiona jest jeszcze krypa KM-1 lub KM-2. Z nieznanych niemieckich publikacji z lat 80. wynika że krypy KM-1 i KM-3 podniesiono z dna 16 grudnia 1939 roku. Po modernizacji, przebudowie na zbiornikowiec paliwowy i ustawieniu silnika w latach 1940-1943 jednostka weszła w skład Marynarki Handlowej III Rzeszy jako „Plehnendorf”. Po wojnie 21 czerwca 1946 roku jednostkę wcielono do Marynarce Wojennej PRL pod nazwą Z-1 (Ślimak), jako zbiornikowiec. Po wycofaniu ze służby w MW , okręt sprzedano cywilnemu armatorowi gdzie pływał pod nazwą „Rakoń”, dalszy los jednostki nieznany.

Konstrukcja

Wyporność krypy wynosiła 650 ton, a długość 45,2 metra. Szerokość KM-1 wynosiła 8,4 metra. W 1943 roku zamontowano na jednostce jeden 6-cylindrowy silnik MWM (Motorenwerke Mannheim) o mocy 300 KM. Uzbrojenie jednostki stanowiły: 80 do 120 min morskich wz. 08 i wz.08M oraz 1 karabin maszynowy do samoobrony. Wyposażenie stanowiły: 3 bomy ładunkowe na 2 masztach oraz winda z silnikiem spalinowym. Załogę stanowiło 8 osób, a byli to:

Na rufie znajdował się magazyn czopów. Na dziobie i na rufie były magazyny zapalników.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Krypa minowa "KM 1" [online], www.dws-xip.com [dostęp 2025-02-27].
  2. 1 2 1939 - jednostki portowe - Strona 5 - Forum Okrętów Wojennych [online], fow.pl [dostęp 2025-08-30].
  3. 1 2 3 4 5 M. Borowiak, Torpedowce i Minowce PMW, s. 351 (pol.).
  4. 1 2 J. Ciślak, Polska Marynarka Wojenna 1995, s. 277 (pol.).

Bibliografia