Kurzeszyn

Kurzeszyn
Stary Kurzeszyn
wieś
Ilustracja
Kurzeszyn – centrum miejscowości
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

rawski

Gmina

Rawa Mazowiecka

Liczba ludności (2020)

153

Strefa numeracyjna

46

Kod pocztowy

96-200

Tablice rejestracyjne

ERW

SIMC

0735782

Położenie na mapie gminy wiejskiej Rawa Mazowiecka
Mapa konturowa gminy wiejskiej Rawa Mazowiecka, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Kurzeszyn”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kurzeszyn”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kurzeszyn”
Położenie na mapie powiatu rawskiego
Mapa konturowa powiatu rawskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kurzeszyn”
Ziemia51°49′36″N 20°16′52″E/51,826667 20,281111
Multimedia w Wikimedia Commons

Kurzeszyn (nazwa oboczna: Stary Kurzeszyn) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.

Położenie

Kurzeszyn leży na Równinie Łowicko-Błońskiej, w północno-wschodniej części województwa łódzkiego, przy drodze wojewódzkiej nr 707 prowadzącej ze Skierniewic do Rawy Mazowieckiej, w odległości około 70 km na południowy zachód od Warszawy. Odległość od stolicy województwa – Łodzi wynosi około 65 km.

Rawa Mazowiecka – siedziba powiatu i gminy leży w odległości około 8 km na południe od Kurzeszyna.

Opis miejscowości

Kurzeszyn jest typową ulicówką położoną wzdłuż drogi prowadzącej do Rawy Mazowieckiej. Osada leży nad rzeką Rawką.

Wieś zamieszkuje około 750 osób.

W miejscowości znajdują się szkoła podstawowa, kościół i cmentarz a także młyn oraz kilka sklepów.

W centrum wsi znajduje się kamienny obelisk, upamiętniający ruch oporu i ofiary z czasów II wojny światowej.

Okolicę Kurzeszyna stanowią głównie pola uprawne i łąki.

Historia

Pierwsze pisemne wzmianki o Kurzeszynie pochodzą z XV wieku, aczkolwiek osadnictwo na tym terenie ma znacznie starsze tradycje. Na terenie wsi nad rzeką znajdują się fragmenty (około 40%) grodziska z połowy XII wieku. Są one pozostałością grodu drewnianego istniejącego na miejscu dzisiejszej wsi.

W okresie II wojny światowej w okolicy Kurzeszyna działały silne oddziały partyzanckie. Dla ich zaopatrzenia 25 marca 1943 roku lotnictwo brytyjskie dokonało w pobliżu Kurzeszyna zrzutu broni i amunicji.

W związku z działającym w okolicy ruchem oporu pod koniec 1943 roku Niemcy dokonali aresztowań ludności. Spośród zatrzymanych mieszkańców wsi 28 osób zostało wywiezionych do obozu koncentracyjnego Auschwitz.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kurzeszyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa skierniewickiego.

Zabytki

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

Kościół

Parafia w Kurzeszynie powstała w 1512 roku, pierwszym kościołem we wsi był drewniany kościół ufundowany i wyposażony przez jednego z władców Mazowsza. Kolejną, także drewnianą świątynię pod wezwaniem św. Katarzyny wzniósł w 1607 roku biskup łucki – Paweł Wołucki. Kościół ów przetrwał do I wojny światowej, kiedy to w 1914 roku spłonął w wyniku działań wojennych, będących częścią bitwy nad Rawką. Po zakończeniu wojny wzniesiono kolejną świątynię, istniejącą do dziś. Jest to murowany kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, zbudowany w latach 1922–1924 z datków przekazanych przez parafian. Wzniesiony został na rzucie prostokąta zamkniętego nieco węższą apsydą, według projektu Perkowskiego i Millera. Kościół jest świątynią jednonawową, z dwuspadowym dachem. Jego fasadę wieńczy dzwonnica, zaś portal wejściowy - trójkątny szczyt, wsparty na dwóch kolumnach typu toskańskiego. W 1931 roku świątynię konsekrował kardynał Aleksander Kakowski.

Kościół oraz stojąca w jego pobliżu stara plebania, a także część cmentarza wpisane są do rejestru zabytków.

Poza kościołem w Kurzeszynie znajduje się także kilka kapliczek, wśród nich murowana kapliczka przydrożna pochodząca z XIX wieku Obiekty te również mają charakter zabytkowy.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ludność Gminy Rawa Mazowiecka na dzień 31 grudnia 2020 r.. rawam.ug.gov.pl. [dostęp 2022-04-27].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 645 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 65666.
  4. ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2022-04-27].

Linki zewnętrzne