Lora czarna (Chalcopsitta atra) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Występuje na zachodnim krańcu Nowej Gwinei oraz na kilku okolicznych wyspach. Nie jest zagrożona wyginięciem.
C. a. insignis Oustalet, 1878 – lora czerwonolica – wyspa Amberpon, wschodnia część półwyspu Ptasia Głowa, półwyspy Onin i Bomberai.
Dawniej był wyróżniany podgatunek spectabilis, który był obserwowany tylko raz, na półwyspie Mamberiok. Obecnie uznaje się, że był to mieszaniec podgatunku insignis z nominatywnym podgatunkiem lory zielonej. Podgatunek insignis być może zasługuje na podniesienie do rangi osobnego gatunku.
Morfologia
Charakterystyka
Nie występuje dymorfizm płciowy, ale podgatunki różnią się od siebie. Ogólnie jest cała czarna z granatowofioletowym połyskiem. Czarne dziób i nogi. W zależności od podgatunku czerwone plamki na piersi, głowie albo wokół oka lub dzioba. Ogon początkowo czerwony, potem żółty. Tęczówka pomarańczowoczerwona. Młode mają białawą skórę wokół oka i nasady żuchwy (u dorosłych jest czarna) oraz brązowe tęczówki.
Podgatunek bernsteini ma czerwonofioletowe kropkowanie na przodzie głowy i nogawkach i ma ciemnoniebieski kuper. Natomiast podgatunek insignis jest tak samo kreskowany, ale czerwonofioletowe kropki występują również na pokrywach podskrzydłowych, a pokrywy podogonowe ma szaroniebieskie.
Zwykle obserwowana w dużych stadach, często żeruje razem z innymi ptakami odżywiającymi się nektarem. Nie zostało to jeszcze do końca zbadane, ale najprawdopodobniej zjada pyłek kwiatowy, nektar, owoce i kwiaty drzew.
Lęgi
Zachowania lęgowe są bardzo słabo poznane. W kwietniu i grudniu były obserwowane samce w trakcie lęgów. W niewoli zniesienie liczy dwa białe, okrągłe jaja o wymiarach 31×25,7 mm. Po 25 dniach inkubacji, wykonywanej przez oboje rodziców, wykluwają się pisklęta. Uzyskują lotność po 74 dniach.
Hodowla
W ogrodach zoologicznych
Bardzo rzadko spotykana w ogrodach zoologicznych; przeważnie są to samice. Do lęgów dochodzi rzadko, a często przeżywa tylko jedno młode. Po raz pierwszy trafił do miasteczka Platen (Luksemburg) w roku 1900, był to podgatunek insignis. Po raz pierwszy rozmnożyła się u szkockiego hodowcy w 1909 roku, a w kolejnym roku także otrzymał przychówek. Po raz trzeci zdarzyło się to w Ameryce w 1941 roku w prywatnej hodowli. W ogrodzie zoologicznym w San Diego w 1969 roku rozmnożył się podgatunek nominatywny. Kolejny lęg był zanotowany w ZOO w Lipsku.
Wskazówki dla hodowców
Powinny być trzymane w wolierze wewnętrznej, w zimie w temperaturze powyżej 10 °C. Z powodu ich wodnistych odchodów trzeba często sprzątać. Dobrze jest dać ptakom kuwetę napełnioną wodą, aby mogły się kąpać. Powinny mieć umieszczone w wolierze grube, nieokorowane gałązki, które mogą dziobać i ścierać o nie pazurki. Nie lubi innych ptaków i jest wobec nich agresywna, zwłaszcza w czasie lęgów. Należy je karmić pyłkiem, nektarem, ugotowanym i łuskanym ryżem oraz kawałkami różnych owoców i warzyw. Można im też dawać gałązki z kwiatami. Należy im także regularnie podawać preparaty witaminowe i sole mineralne.
Status zagrożenia i ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje lorę czarną za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
12BirdLife International, Chalcopsitta atra, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-10-26](ang.).
12Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko:Plemię: Loriini Selby, 1836 (wersja: 2026-09-26).[w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line].Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.[dostęp 2026-10-26].
↑F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-10-26](ang.).
↑AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2026, 2026, DOI:10.2173/avilist.v2026(ang.).