Marian Niklewski

Marian Niklewski
Ilustracja
prof. zw. dr hab. Marian Niklewski (1909-1996)
Data i miejsce urodzenia

30 sierpnia 1909
Lwów

Data i miejsce śmierci

29 maja 1996
Elbląg

Zawód, zajęcie

chemik

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Multimedia w Wikimedia Commons

Marian Stefan Niklewski (ur. 30 sierpnia 1909 we Lwowie, zm. 29 maja 1996 w Elblągu) – polski profesor nauk rolniczych w zakresie chemii rolnej, nauczyciela akademicki

Grób Mariana Niklewskiego, Cmentarz komunalny Dębica w Elblągu

Życiorys

Urodził się w rodzinie profesora Bronisława Niklewskiego i Karoliny Hegediiss. Od lipca 1928 do kwietnia 1929 odbywał szkolenie podczas III kursu w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu, ukończył w stopniu kaprala podchorążego rezerwy. W lipcu i sierpniu 1929 praktykował w poznańskim 7 Dywizjonie Artylerii Konnej w Poznaniu, powrócił do Lwowa. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 w korpusie oficerów artylerii. W 1934 jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto i nadal posiadał przydział do 7 dak.

Studia na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego ukończył w 1934 i został asystentem w kierowanym przez prof. Bolesława Świętochowskiego Zakładzie Uprawy Roślin. W 1936 odbył 9-miesięczny staż naukowy w Rothamsted Experimental Station w Anglii, następnie pracował naukowo Katedrze Fizjologii Roślin na Uniwersytecie Poznańskim. W 1937 przeniósł się na Politechnikę Lwowską, gdzie pracował do 1941. W 1945 otrzymał stopień doktora na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1945–1947 pracował w Biurze Rolnym Starostwa Powiatowego w Krośnie. W latach 1947–1949 był sekretarzem Rady Naukowej przy Ministrze Rolnictwa. W 1949 pracował w Instytucie Torfowym w Elblągu (późniejszy Terenowy Oddział Badań Torfowych IMUZ). Prowadził wykłady na Politechnice Gdańskiej i na Uniwersytecie Warszawskim, a w latach 1951–1955 kierował Katedrą Torfoznawstwa Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu. W 1952 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego w SGGW w Warszawie i awansował na stanowisko docenta. W 1955 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1961 – profesora zwyczajnego.

W latach 1955-1974 pracował w Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie jako kierownik Katedry Chemii Rolnej, po reorganizacji w latach 1975-1979 był kierownikiem Zakładu Chemii Rolnej, a także zastępcą dyrektora Instytutu Hodowli Roślin i Nasiennictwa. Przez wiele lat przewodniczył Wydziałowi II Nauk Przyrodniczo-Rolniczych Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego.

Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Dębica w Elblągu.

Praca naukowo-dydaktyczna

Badania Profesora zmierzały do optymalizacji nawożenia organicznego i mineralnego z uwzględnieniem wielkości i jakości plonu, a także kierunku przemian glebowych prowadzących do kształtowania żyzności gleby. Stosując różne warianty chemiczne i agrotechniczne, opracował metody zmierzające do przyspieszenia bądź opóźnienia II fazy mineralizacji azotu obornika, a także rejonizację nawożenia organicznego na terenie Polski, w zależności od warunków meteorologicznych i glebowych poszczególnych regionów. Zdefiniował pojęcie wartości produkcyjnej obornika oraz określił jej liczby graniczne w różnych regionach Polski. Prowadził także prace nad technologią produkcji i działaniem różnych preparatów i ich frakcji otrzymywanych z torfów wysokich. Wykazał, że rozpuszczalne w wodzie związki próchniczne, zawarte w preparatach torfowych i ich frakcjach, mają właściwości chemotropijne oraz ułatwiają przenikanie do korzeni roślin składników pokarmowych. Potwierdził doświadczalnie, że rozpuszczalne w wodzie związki próchniczne, pochodzące z preparatów torfowych, działają podobnie jak nawozy potasowe. W związku z tym Profesor wysunął tezę, że w wielu przypadkach preparaty torfowe mogą częściowo zastępować nawożenie potasem.

Opublikował ponad 200 oryginalnych prac naukowych i ponad 100 prac popularnonaukowych i popularnych. Jest także autorem wielu ekspertyz naukowych wykonywanych na zamówienie różnych instytucji naukowych i rolnictwa. Wypromował 158 magistrów inżynierów rolnictwa. Był inicjatorem powołania i długoletnim opiekunem studenckiego Koła Chemii Rolnej.

W trakcie 25 lat kierowania Katedrą Chemii Rolnej stopnie doktora nauk rolniczych uzyskało 16 osób, a doktora habilitowanego – 6 osób. Spośród Jego wychowanków 4 osobom nadano tytuł profesora.

Odznaczenia i nagrody

Przypisy

  1. ↑ Prof. zw. dr hab. Marian Niklewski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2024-06-23].
  2. ↑ Marian Stefan Niklewski, Grupa Rekonstrukcji Historycznej 7 Dywizjon Artylerii Konnej. 7dak.com. [dostęp 2016-03-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-15)].
  3. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 152.
  4. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 660.
  5. 1 2 3 4 5 6 60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014, Wydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2014, s.217-219, ISBN 978-83-7663-180-6.
  6. 1 2 Nota biograficzna w „Dzieje studiów rolniczo-lasowych w ośrodku lwowsko-dublańskich w opracowaniu Tadeusza Wośkowskiego”. Warszawa: Centralna Biblioteka Rolnicza im. Michała Oczapowskiego, 2011, s. 38. ISBN 978-83-932996-0-7. delta.cbr.edu.pl. [dostęp 2016-03-27].
  7. ↑ 60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014. Wydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2014, s.61. ISBN 978-83-7663-180-6.
  8. ↑ Historia Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego
  9. ↑ śp. MARIAN NIKLEWSKI. elblag.artlookgallery.com. [dostęp 2022-06-03].
  10. ↑ Maciej Nowak i Klaudyna Kojder (red.). Wybitni szczecińscy naukowcy. Wybrane sylwetki. Wyd. Volumina, Szczecin 2024, s. 39. ISBN 978-83-7867-879-3

Bibliografia