Mukaczewo

Ten artykuł od 2023-06 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.
Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Mukaczewo
Мукачево
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Ukraina

Obwód

 zakarpacki

Data założenia

896 r.

Burmistrz

Andrij Baloha

Powierzchnia

27,9 km²

Wysokość

125 m n.p.m.

Populacja (2024)

 

• liczba ludności

81 637

• gęstość

3074 os./km²

Nr kierunkowy

+380 3131

Kod pocztowy

89600

Położenie na mapie hromady Mukaczewo
Mapa konturowa hromady Mukaczewo, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Mukaczewo”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Mukaczewo”
Położenie na mapie obwodu zakarpackiego
Mapa konturowa obwodu zakarpackiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mukaczewo”
Położenie na mapie rejonu mukaczewskiego
Mapa konturowa rejonu mukaczewskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Mukaczewo”
Ziemia48°26′29″N 22°42′49″E/48,441389 22,713611
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Mukaczewo (dawniej Munkacz, ukr. Мукачево – Mukaczewo (od 2017 r.) lub Мукачеве – Mukaczewe lub Мукачів – Mukacziw, węg. Munkács, niem. Munkatsch, rusiń. Мукачoвo – Mukaczowo, ros. Мукачево – Mukaczewo, słow.  i cz. Mukačevo, jid. ‏מונקאטש‎ (czyt. Munkacz lub Minkacz), rum. Munceag) – miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy.

Mukaczewo leży nad Latoricą, na Nizinie Zakarpackiej. Składa się z sześciu dzielnic – Roswyhow, Pidmonastyrie, Pałanok, Pidzamok, Pidhorod i Mukaczewo-centrum. Obecnie miasto zamieszkują głównie Ukraińcy (60%), Węgrzy i Rosjanie. W Mukaczewie mieści się wydział Uniwersytetu Podkarpackiego. Miasto jest siedzibą biskupów katolickich obrządku greckiego i łacińskiego, jak również prawosławnej eparchii mukaczewsko-użhorodzkiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Historia

Najstarszy, zachowany fragment zamku
Pałac, zbudowany wewnątrz nowszej części zamku

Mukaczewo istniało już w IX wieku, za czasów Wielkich Moraw. W 1018 zostało opanowane przez Węgry. W 1086 miasto ucierpiało od napadu Połowców. W 1241 miasto i okolice zostały spustoszone przez najazd mongolski. W XIII wieku na rozkaz króla Beli IV Wielkiego zbudowano zamek Palanka, który miał strzec wschodnich rubieży Królestwa Węgier. W latach 1396–1414 na mukaczewskim zamku z nadania króla Zygmunta Luksemburskiego miał siedzibę litewski książę Fiodor Koriatowicz, który osadził w okolicy miasta licznych Rusinów. W 1445 Mukaczewo zostało ogłoszone wolnym miastem królewskim; leżało wówczas w komitacie Bereg. W XVI wieku Mukaczewo stało się regionalnym ośrodkiem handlu i rzemiosła.

Po upadku Węgier w pierwszej połowie XVI wieku Mukaczewo przypadło Księstwu Siedmiogrodzkiemu. Było przedmiotem walk między Siedmiogrodem a Habsburgami, których wojska w 1567 zniszczyły miasto. Mukaczewo stanowiło ośrodek kolejnych powstań węgierskich przeciw Habsburgom. Od 1633 panowali nad Mukaczewem Rakoczy, który stracili je na rzecz cesarzy habsburskich dopiero po pokoju satmarskim w 1711. W 1726 cesarz nadał włości mukaczewskie austriackiej rodzinie Schönborn. Zamek mukaczewski stał się jedną z kluczowych twierdz monarchii habsburskiej. W XVIII wieku osiedliło się w mieście wielu Niemców. Miasto rozwijało się gospodarczo i terytorialnie.

W 1919 zostało zajęte przez wojska czechosłowackie i w 1920 na mocy traktatu w Trianon włączone do nowo powstałej Czechosłowacji. Po pierwszym arbitrażu wiedeńskim miasto wraz z nadgranicznym pasem Rusi Zakarpackiej 2 listopada 1938 zostało anektowane przez Węgry. W dniach 22–24 września 1939 roku w koszarach w Mukaczewie została rozbrojona i rozwiązana Grupa „Stryj”.

W 1944 przeważająca część żydowskiej ludności miasta, tworzącej wówczas większość jego mieszkańców, została wywieziona do obozów koncentracyjnych i wymordowana. 26 października 1944 Mukaczewo zostało zajęte przez Armię Czerwoną. W 1945 miasto zostało włączone do sowieckiej Ukrainy.

Od 2002 roku Mukaczewo jest stolicą rzymskokatolickiej diecezji mukaczewskiej.

Zabytki

Transport

Mukaczewo jest ważnym węzłem transportowym. Przez miasto przebiega ukraińska droga krajowa M06 (międzynarodowa E50) oraz linia kolejowa Czop – Stryj. W Mukaczewie kończy się normalnotorowa linia kolejowa biegnąca z Węgier. Stacja kolejowa Mukaczewo. Niedaleko miasta leży wielkie lotnisko wojskowe; istnieją plany utworzenia tam portu lotniczego.

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł meblarski, maszynowy, spożywczy oraz lekki.

Urodzeni

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. ↑ Чисельність населення (за оцінкою) на 2024 рік // Головне управління статистики у Закарпатській області
  2. ↑ Єпархіальне управління.
  3. ↑ ВОВ-60 – Сводки. victory.mil.ru. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-11)]..
  4. ↑ Mukaczewo, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-02-09].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Міста-побратими [online], mukachevo-rada.gov.ua, 8 lutego 2023 [dostęp 2023-06-11] (ukr.).

Linki zewnętrzne