| Data i miejsce urodzenia |
19 września 1922 |
|---|---|
| Data śmierci |
3 grudnia 2016 |
| Zawód, zajęcie |
poetka, tłumaczka |
| Miejsce zamieszkania | |
| Rodzice |
Jerzy Czeszejko-Sochacki (1892–1933) |
| Odznaczenia | |
  | |
Natalia Gieorgijewna Astafiewa (ros. Наталья Георгиевна Астафьева, ur. 19 września 1922 w Warszawie, zm. 3 grudnia 2016) – poetka, tłumaczka poezji polskiej.
Urodziła się w Warszawie, w rodzinie Jerzego Czeszejko-Sochackiego i Józefiny z domu Jurewicz (1891–1969). W 1928 razem z rodzicami wyjechała do Sopotu, później do Berlina, w 1931 do Moskwy (Czeszejko-Sochacki został przedstawicielem KPP w Międzynarodówce). W Moskwie poszła do szkoły. Ojciec, aresztowany 13 sierpnia 1933, 4 września na Łubiance popełnił samobójstwo. Matka była aresztowana w 1937 i wysłana do miasta Pawłodar w Kazachstanie. Natalia z młodszym bratem przyjechali do matki. W 1938 matkę znów aresztowano, przebywała w więzieniu, później w łagrze do 1946. Natalia pracowała, ukończyła w Pawłodarze technikum pedagogiczne, w Ałma-Acie pierwszy rok Instytutu Medycznego, w 1945 wyjechała do Moskwy. W 1951 ukończyła filologię rosyjską w instytucie pedagogicznym, studiowała w doktoranturze.
Po rehabilitacji matki (1956) i ojca (pośmiertnie, 1957) odwiedziła jesienią 1958 z matką i bratem Polskę. W 1961, 1963, 1965, 1968 przyjeżdżała z córką i mężem do Warszawy do matki (matka w 1959 wróciła do Polski na stałe). Później przyjeżdżała do Polski na zjazdy tłumaczy – 1975, 1979. Była stypendystką Ministerstwa Kultury PRL w 1986, Fundacji Stefana Batorego w 1994. W 2001 na zaproszenie Ministerstwa Kultury RP odwiedziła miasta uniwersyteckie Kraków, Wrocław, Poznań.
Wiersze po rosyjsku pisała od lat szkolnych, drukowała od 1956. W 1963 ukazał się w Warszawie tomik jej wierszy rosyjskich w przekładach poetów polskich. W czasie pobytu w Warszawie w 1963 zaczęła pisać wiersze po polsku.
Po powrocie do Moskwy w grudniu 1963 zaczęła tłumaczyć poezję polską, przekłady są drukowane od 1968. Od 1972 co rok drukowała wielkie cykle wierszy poetów polskich w czasopiśmie „Inostrannaja literatura” i w innych moskiewskich pismach, antologiach, innych wydaniach.
Od 1961 była członkiem Związku Pisarzy ZSRR, a później Związku Pisarzy Moskwy oraz PEN Centrum Rosyjskiego.
Była żoną Władimira Britaniszskiego, poety, eseisty i tłumacza poezji polskiej i anglosaskiej. Mieszkali w Moskwie.
(Wiersze Astafiewej w 1960–2004 tłumaczyli W.Słobodnik, S.Pollak, A.Kamieńska, J.Litwiniuk, W.Woroszylski, A.Mandalian, W.Dąbrowski, J.Waczków, D.Wawiłow, A. Pomorski i in.)
W tłumaczeniach Astafiewej: L.Staff, B.Leśmian, K.Iłłakowiczówna, M.Pawlikowska-Jasnorzewska, J. Iwaszkiewicz, J. Tuwim, K.Wierzyński, W.Broniewski, B. Obertyńska, J. Lechoń, W.Słobodnik, A.Wat, J.Czechowicz, M.Jastrun, A.Świrszczyńska, J.B.Ożóg, E.Marzec, J.Twardowski, Jan Huszcza, Z.Ginczanka, A. Kamieńska, J.Hartwig, K.K.Baczyński, M.Białoszewski, J.Litwiniuk, W.Szymborska, J.Ficowski, T.Śliwiak, S.Czycz, T.Nowak, U.Kozioł, J.Harasymowicz, A.Szmidt, S.Grochowiak, H. Poświatowska, S. Srokowski, K.Karasek, B. Latawiec, J. Pollakówna, B. Sadowska, M. Józefacka, M. Bocian, R. Wojaczek, E. Lipska, J. Kornhauser, J.Baran, A. Ziemianin, S.Gostkowski, T. Jastrun, A.Pawlak, U.M. Benka, L. Engelking, W.Żelazny, M. Świetlicki, J. Podsiadło.
Wybór, tłumaczenia, przedmowa, notatki o poetkach: K.Zawistowska, M. Wolska, M.Komornicka, B.Ostrowska, K.Iłłakowiczówna, M.Pawlikowska-Jasnorzewska, B. Obertyńska, A.Świrszczyńska, Z.Ginczanka, A.Kamieńska, J.Hartwig, W. Szymborska, U.Kozioł, K. Miłobędzka, H.Poświatowska, B. Latawiec, J.Pollakówna, M.Bocian, M.J ózefacka, E.Lipska, K.Lars, U.M. Benka, A.Piwkowska, M.B. Kielar, E.Sonnenberg, A. Kuciak, J. Stefko, M. Podgórnik.