PIT-Radwar

Przemysłowy Instytut Telekomunikacji

22 marca 1934 roku na mocy Rozporządzenia Ministra Poczt i Telegrafów, założony został Państwowy Instytut Telekomunikacyjny. Celem nowo utworzonego Instytutu było prowadzenie szeregu badań w dziedzinie telekomunikacji zarówno wojskowej, jak i cywilnej.

W roku 1949 utworzony został Oddział Gdański, którego działalność skupiała się na elektronice morskiej. W 1951 roku z Państwowego Instytutu Telekomunikacyjnego wydzielony został Przemysłowy Instytut Telekomunikacji. W tym samym roku naukowcy Instytutu opracowali model laboratoryjny radaru ostrzegawczego, a w 1952 r. w Laboratorium TL wykonano prototyp radaru NYSA-A, opisywany jako pierwszy w kraju radar ostrzegawczy.

Przez następne dziesięciolecia Przemysłowy Instytut Telekomunikacji poszerzał swoją działalność o kolejne obszary związane z potrzebami obronnymi Rzeczypospolitej Polskiej. Poza radiolokacją, do podstawowych działalności weszły systemy dowodzenia i kierowania oraz sensory rozpoznania radioelektronicznego.

W 1993 roku do Przemysłowego Instytutu Telekomunikacji przyłączony został Instytut Technologii Elektronowej Politechniki Wrocławskiej. Dzięki oddziałowi wrocławskiemu, działalność Instytutu rozszerzyła się o elektronikę próżniową, układy mikrofalowe i lampy z falą bieżącą – stosowane zarówno we własnych rozwiązaniach, jak i opracowywane na zamówienia kontrahentów i stosowane m.in. w technikach badawczych.

W 2008 roku Przemysłowy Instytut Telekomunikacji przekształcony został w Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa, a następnie, w roku 2010, wszedł w skład Grupy kapitałowej Bumar.

CNPEP Radwar S.A.

Historia firmy CNPEP RADWAR S.A. sięga początków polskiego przemysłu radiolokacyjnego. CNPEP RADWAR, pierwotnie jako Warszawskie Zakłady Radiowe RAWAR, powstał w 1954 roku w celu prowadzenia prac badawczych i produkcji systemów radiolokacyjnych. Od początku swej działalności prowadził prace w zakresie systemów radiolokacyjnych. Sukcesy w opracowywaniu nowych rozwiązań pozwoliły firmie stworzyć radary odpowiadające wymogom rynku międzynarodowego. Od lat pięćdziesiątych były one eksportowane do Syrii, na Sri Lankę, a w latach sześćdziesiątych trafiły także na rynek indonezyjski. Na produktach CNPEP RADWAR S.A. oparta była ówczesna obrona powietrzna i przeciwlotnicza Polski. Po czterech latach działalności w CNPEP RADWAR rozpoczęto prace nad morskimi radarami nawigacyjnymi. Do końca lat pięćdziesiątych wyprodukowano kilka tysięcy radarów dla polskiej marynarki zarówno cywilnej, jak i wojennej.

Lata siedemdziesiąte przyniosły rozszerzenie działalności o systemy dowodzenia i obrony powietrznej. Jednocześnie powstawały też opracowania sprzętu dla potrzeb cywilnych, między innymi radary dla policji.

W 1977 roku RAWAR wraz się z zakładami Zurad, Profel i Zanten dał początek Centrum Naukowo–Produkcyjnemu Elektroniki Profesjonalnej RADWAR. Oferta CNPEP RADWAR poszerzyła się wówczas o systemy radarowej kontroli prędkości i polowe stacje balistyczne.

W roku 1994 CNPEP RADWAR został przekształcony w spółkę akcyjną Skarbu Państwa, a w 2002 roku wszedł w skład Grupy kapitałowej Bumar.

PPPE Dolam S.A.

Wrocławskie przedsiębiorstwo Dolam powstało w 1961 roku jako Zakład Doświadczalny Przemysłowego Instytutu Elektroniki i zajmuje się produkcją podzespołów. Pierwszymi wyrobami zakładu były lampy elektronowe: diody prostownicze, tyratrony, sondy do próżniomierzy. W kolejnych latach produkowane były cyfrowe wskaźniki jarzeniowe, lampy mikrofalowe, czujniki hallotronowe, lampy mikrofalowe z falą bieżącą oraz kontaktrony standardowe.

W 1965 roku zakład zmienił nazwę na Doświadczalny Zakład Lamp Elektronowych „Dolam”. W latach siedemdziesiątych została uruchomiona produkcja wyświetlaczy ciekłokrystalicznych. W latach 70. i 80. przedsiębiorstwo Dolam należało do Zjednoczenia Przemysłu Elektronicznego Unitra.

W roku 1977 zakład zmienił nazwę na Centrum Naukowo-Produkcyjne Podzespołów i Urządzeń Elektronicznych „Unitra-Dolam”. W skład Centrum, oprócz DZE „Dolam”, wszedł Instytut Technologii Elektronowej Politechniki Wrocławskiej oraz Zakłady Aparatury Próżniowej w Bolesławcu. Lata 80. to uruchomienie produkcji telekomunikacyjnych przekaźników kontaktronowych i lamp mikrofalowych z falą bieżącą. W kolejnych latach działalność zakładu została poszerzona o produkcję przekaźników wysokonapięciowych, przekaźników wysokiej częstotliwości i czujników kontaktronowych.

W roku 1999 przedsiębiorstwo państwowe „Unitra-Dolam” zostało przekształcone w spółkę akcyjną o nazwie Przedsiębiorstwo Produkcyjne Podzespołów Elektronicznych „Unitra-Dolam” S.A., później na „Dolam” S.A., a w 2009 roku Dolam S.A. wszedł w skład Grupy Kapitałowej Bumar^{[potrzebny przypis]}.

30 czerwca 2014 r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego nazwa Bumar Elektronika S.A. została zmieniona na PIT-RADWAR S.A.^{[potrzebny przypis]}

Produkty historyczne

• Pierwsza polska stacja radiolokacyjna – Nysa-A
• Wysokościomierz Nysa-B
• Radar Nysa-C
• Radar kierowania ogniem artyleryjskim SON-4
• Stacja radiolokacyjna Jawor / Jawor M2
• Wysokościomierz Bogota oraz Nida
• Wysokościomierz N41
• Odległościomierz N31
• Radar trójwspółrzędny Hawana^{[potrzebny przypis]}

Radiolokacyjne systemy rozpoznania

Główne działania badawczo–rozwojowe w systemach radiolokacyjnych ukierunkowane są radary półprzewodnikowe, a w szczególności radary półprzewodnikowe z antenami aktywnymi (z wzmacniaczami umieszczonymi na aperturze anteny). Nowa generacja radarów tworzona jest w oparciu o struktury skalowalne oraz koncepcję Software Defined Radar. W PIT-RADWAR opracowana została nowoczesna platforma radiolokacyjna, która dzięki wdrożeniu skalowalności oraz koncepcji SDR pozwala na szybsze projektowanie i wdrażanie nowych systemów radarowych, dla różnych pasm pracy. Nowa platforma pozwala także na znaczne obniżenie kosztów projektowania, szybsze wdrażanie urządzenia do produkcji seryjnej, a także łatwiejszą modernizację w przyszłości i dostosowywanie radarów do zmieniających się wymagań użytkownika^{[potrzebny przypis]}.

Oddzielnym zagadnieniem jest opracowanie nowej generacji systemów identyfikacji swój–obcy umożliwiającej identyfikację obiektów powietrznych i naziemnych w nowych modach rozpoznania (mod 5, mod S). Najważniejszą, kluczową cechą elementem nowych systemów IFF jest to, że zostały w całości opracowane w PIT-RADWAR, bez stosowania podzespołów zagranicznych^{[potrzebny przypis]}.

Program modernizacji systemu obrony powietrznej Polski jest najważniejszym z wyzwań zdefiniowanych w „Planie modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2013–2022”. Głównym celem tego programu jest pozyskanie nowych zdolnościach w zakresie zwalczania szerokiego spektrum celów powietrznych w tym rakiet balistycznych krótkiego zasięgu. Celem strategicznym jest stworzenie w ramach rozwoju obrony powietrznej aktywnej, wielowarstwowej „tarczy”, która połączy zdolności rażenia, rozpoznania i dowodzenia niższych i wyższych warstw przestrzeni powietrznej z systemami sojuszniczymi, tworząc „system systemów”. PIT-RADWAR od wielu lat prowadzi w tym obszarze prace badawczo-rozwojowe, analityczne oraz rozpoznania rynku. Nawiązywana jest współpraca w zakresie B+R z podmiotami zagranicznymi – potencjalnymi kooperantami dla polskiego przemysłu obronnego w dostawie dla MON zaawansowanych systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej. Do głównych zadań Biura Systemów Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwrakietowej należy koordynacja i nadzór nad procesem projektowania i wdrożenia do produkcji w PIT-RADWAR systemów obrony powietrznej^{[potrzebny przypis]}.

Środki ogniowe

PIT-RADWAR S.A. zajmuje się projektowaniem i integracją nowoczesnych środków ogniowych (efektorów) przeznaczonych do systemów przeciwlotniczych bardzo krótkiego zasięgu – VSHORAD. Przykładem jest wdrożony do produkcji seryjnej oraz zakupiony przez Siły Zbrojne RP – Samobieżny Przeciwlotniczy Zestaw Rakietowy Poprad, holowane armaty lądowe 35 mm – AG-35 (wersja z głowicą optoelektroniczną) raz A-35 (wersja bez głowicy optoelektronicznej) oraz system armaty morskiej z zabudowanym na okręcie (ORP Kaszub) systemem kierowania ogniem.

Systemy wspomagania dowodzenia i kierowania ogniem

Integracja systemów to dzisiaj jedno z najważniejszych wyzwań, jej potrzebę podkreślają doświadczenia z ostatnich konfliktów zbrojnych. Najważniejszym celem jest minimalizacja strat od „bratobójczego ognia” (ang. friendly fire). Jednym z najważniejszych zadań systemów automatyzacji jest dostarczenie aktualnej i dostatecznie szczegółowej wiedzy o sytuacji na polu walki. Temu celowi służy doktryna „wojny sieciocentrycznej” zakładająca, że posiadanie „dobrej” – lepszej niż przeciwnik, informacji o sytuacji na polu walki przełoży się na przewagę na tym polu^{[potrzebny przypis]}.

Systemy C4ISR są wyposażone w narzędzia do wspomagania podejmowania decyzji oraz wspomagania samych działań bojowych (kierowania działaniami w procesie walki). PIT-RADWAR specjalizuje się w systemach C4ISR dla Obrony Powietrznej (OP) i Wojsk Lądowych (WL). Spółka opracowuje systemy zgodne z wymaganiami architektury sieciocentrycznej^{[potrzebny przypis]}.

Głównym elementem systemów C4ISR jest ich oprogramowanie, które decyduje o ich funkcjonalności. Dzięki oprogramowaniu obiekty automatyzacji wspomagają pełny cykl dowodzenia i kierowania wojskami. W systemach zapewniono monitorowanie, prezentację i dystrybucję bieżącej sytuacji w przestrzeni powietrznej i na polu walki – sytuacji powietrznej jako RAP (Recognise Air Picture) oraz na ziemi jako RGP (Recognise Ground Picture) na tle mapy cyfrowej. Systemy wspierają proces planowania działań bojowych – zbierają i gromadzą informacje o stanie sił i środków, zapewniają planowanie działania w systemie rozproszonym, dystrybuują rozkazy i meldunki oraz wspomagają podejmowanie decyzji w procesach kierowania walką dotyczących użycia środków walki^{[potrzebny przypis]}.

Kluczowymi produktami dla systemu obrony powietrznej są: system Dunaj – integrujący informację z radarów rozmieszczonych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i odpowiadający za opracowanie RAP-u nad obszarem Polski oraz ST Przelot-Samoc – wspomagający podejmowanie decyzji na stanowisku obrony przeciwlotniczej organizowanym przez Brygadę Rakietową. Powstały także takie systemy jak Łowcza/Rega dla Wojsk Obrony Przeciwlotniczej, system Wołczenica dla rozpoznania elektronicznego oraz zautomatyzowany system dowodzenia związkiem taktycznym – Szafran^{[potrzebny przypis]}.

Potrzeba integracji znalazła również swoje odbicie w zakresie innej teorii rozwijanej dla potrzeb systemów automatyzacji – teorii systemu systemów (System of Systems). Teoria ta zakłada łączenie systemów poprzez adaptery informacji. Ważnym założeniem jest zapewnienie niezależności rozwoju każdego z łączonych tą metodą systemów – interfejs definiuje tylko wzajemne usługi, jakich systemy wzajemnie sobie udzielają – systemy zorientowane na usługi (Service Oriented Systems). Zaletą tej idei jest możliwość łączenia systemów różnej generacji, różnych producentów i różnych krajów. W oparciu o tę ideę realizowany jest międzynarodowy program Multilateral Interoperability Programme (MIP) w którym aktywnie uczestniczy PIT-RADWAR^{[potrzebny przypis]}.

Przykładem może być praca grupowa osób, które są rozproszone po świecie. W tym aspekcie należy podkreślić kierunek zwany „Cloud Computing” przetwarzanie i przechowywanie informacji w chmurze – kierunek rozwoju systemów informatycznych, który ma coraz większe zastosowanie w systemach wojskowych. Wskazane wyżej kierunki rozwoju systemów C4ISR mają zastosowanie w realizowanych w PIT-RADWAR pracach systemów klasy BMS (ang. Battle Management System), systemów kierowania naziemnymi środkami obrony powietrznej, systemów rozpoznania oraz informatycznych systemów wspomagania podejmowania decyzji^{[potrzebny przypis]}.

Aktualne produkty spółki

Aktualna oferta PIT-RADWAR obejmuje radiolokacyjne systemy rozpoznania, systemy wspomagania dowodzenia i kierowania ogniem oraz środki ogniowe.

Radiolokacyjne systemy rozpoznania

Zdjęcie	Produkt	Opis
	Mobilny radar wstępnego wykrywania dalekiego zasięgu P-18PL	Trójwspółrzędny radar dalekiego zasięgu przeznaczony do obserwacji przestrzeni powietrznej, wczesnego wykrywania zagrożeń, klasyfikacji środków napadu powietrznego oraz wskazywania celów systemom kierowania ogniem. Wykorzystuje antenę AESA i technikę SDR.
	Mobilny trójwspółrzędny radar dalekiego zasięgu WARTA	Mobilny trójwspółrzędny radar dalekiego zasięgu przeznaczony do obserwacji przestrzeni powietrznej i wykrywania obiektów powietrznych.
	Interrogator krótkiego zasięgu IKZ-50P	Interrogator systemu IFF Mark XIIA przeznaczony do systemów SHORAD i VSHORAD. Może współpracować z antenami stałymi i obrotowymi oraz posiada interfejs umożliwiający sterowanie systemami MANPADS.
	Interrogator dalekiego zasięgu IDZ-50	Interrogator systemu IFF Mark XIIA obsługujący m.in. mod 5, mod S oraz mody 1, 2, 3/A, C i 4. Urządzenie jest przeznaczone do integracji z systemami radiolokacji pierwotnej i systemami C4ISR.
	Interrogator średniego zasięgu ISZ-50	Interrogator systemu IFF Mark XIIA przeznaczony do współpracy z systemami radiolokacyjnymi średniego i krótkiego zasięgu. Obsługuje m.in. mod 5, mod S oraz mody 1, 2, 3/A i C.
	System Pasywnej Lokacji (SPL)	System pasywnej obserwacji przestrzeni powietrznej niewymagający emisji własnych sygnałów. Łączy podsystem PCL wykorzystujący nadajniki okazjonalne, m.in. radio FM, DVB-T i GSM, z podsystemem PET wykrywającym emisje urządzeń pokładowych obiektów powietrznych.
	Urządzenia systemu IFF Mark XIIA	Rodzina urządzeń identyfikacji „swój-obcy” przeznaczonych do współpracy z systemami radiolokacyjnymi i systemami obrony przeciwlotniczej.
	Stacje rozpoznania pokładowych systemów elektronicznych PRP-25	Stacje PRP-25M i PRP-25S należące do systemu rozpoznania radioelektronicznego Gunica, przeznaczonego do rozpoznania pokładowych systemów elektronicznych.
	Mobilny radar trójwspółrzędny N22-N(3D)	Mobilny radar średniego zasięgu przeznaczony do pracy na szczeblu taktycznym, m.in. jako radar dywizjonowy lub bateryjny systemów obrony przeciwlotniczej oraz do uzupełniania luk w pokryciu radiolokacyjnym. Wykorzystuje obracającą się fazowaną antenę wielowiązkową.
	Zdolna do Przerzutu Stacja Radiolokacyjna BYSTRA	Mobilna trójwspółrzędna stacja radiolokacyjna przeznaczona do wykrywania i śledzenia obiektów powietrznych oraz współpracy z systemami obrony przeciwlotniczej.
	Zdolna do Przerzutu Stacja Radiolokacyjna SOŁA	Mobilna stacja radiolokacyjna przeznaczona do wykrywania i śledzenia obiektów powietrznych oraz współpracy z systemami obrony przeciwlotniczej krótkiego i bardzo krótkiego zasięgu.
	Radar morskiego samolotu patrolowego ARS-800	Radar przeznaczony dla morskich samolotów patrolowych.
	Mobilny trójwspółrzędny radar obserwacyjny średniego zasięgu TRS-15M	Mobilny trójwspółrzędny radar obserwacyjny średniego zasięgu przeznaczony do wykrywania i śledzenia obiektów powietrznych.
	Radiolokacyjny Zestaw Rozpoznania Artyleryjskiego LIWIEC	Radar rozpoznania artyleryjskiego przeznaczony do lokalizowania stanowisk ogniowych przeciwnika na podstawie obserwacji torów lotu pocisków artyleryjskich oraz do wspomagania własnego ognia artyleryjskiego.
	Radar mobilny RM-100	Mobilny radar przeznaczony do wykrywania i śledzenia obiektów powietrznych.

Systemy wspomagania dowodzenia i kierowania ogniem

Zdjęcie	Produkt	Opis
	SZAFRAN	Zautomatyzowany system wspomagania dowodzenia związkiem taktycznym przeznaczony do realizacji procesów dowodzenia na szczeblach korpusu, dywizji, brygady i batalionu wojsk lądowych. Umożliwia m.in. monitorowanie sytuacji operacyjno-taktycznej oraz jej prezentację na mapach cyfrowych.
	ŁOWCZA-3	System automatyzacji dowodzenia obroną przeciwlotniczą na szczeblu pułku lub dywizjonu. Wspomaga ocenę zagrożenia, podejmowanie decyzji i kierowanie podległymi środkami ogniowymi.
	REGA	Rodzina zestawów automatyzacji dowodzenia przeznaczonych dla niższych taktycznych szczebli obrony przeciwlotniczej, od baterii do drużyny. System zapewnia m.in. zobrazowanie sytuacji powietrznej oraz przekazywanie wskazań celów środkom ogniowym.
	Stanowisko dowodzenia naziemnymi środkami obrony powietrznej SAMOC SDP-20	Mobilny system dowodzenia i kierowania przeznaczony dla szczebla brygady obrony powietrznej. Zapewnia m.in. planowanie ugrupowania jednostek OPL, kierowanie ogniem, ocenę zagrożenia i monitorowanie stanu podległych jednostek bojowych.
	Przeciwlotniczy zestaw artyleryjski BLENDA	System przeznaczony do kierowania ogniem przeciwlotniczych środków artyleryjskich.
	Wóz Kierowania Ogniem WG-35	Mobilny wóz kierowania ogniem przeznaczony do współpracy z armatami przeciwlotniczymi. Wyposażony jest m.in. w wielosensorową głowicę optoelektroniczną, system automatycznego śledzenia celu i wynośny punkt obserwacyjny.

Środki ogniowe

Zdjęcie	Produkt	Opis
	Samobieżna Armata SA-35	Samobieżny przeciwlotniczy system artyleryjski kalibru 35 mm na podwoziu Jelcz 6×6. Łączy armatę AM-35, system amunicji programowalnej, optoelektroniczny system śledzenia ZGS-35 oraz hybrydowy system kierowania ogniem wykorzystujący radar TUGA i sensory optoelektroniczne.
	Okrętowy System Uzbrojenia OSU-35K	Okrętowy system artyleryjski kalibru 35 mm przeznaczony do zwalczania zagrożeń powietrznych i nawodnych. Jest rozwinięciem systemu OSU-35, którego prototyp został zainstalowany na ORP „Kaszub”.
	System automatycznej armaty przeciwlotniczej kal. 35 mm A-35/AG-35	Rodzina armat przeciwlotniczych kalibru 35 mm przeznaczonych do pracy w baterii przeciwlotniczej i zwalczania m.in. samolotów, śmigłowców, pocisków manewrujących oraz bezzałogowych statków powietrznych. Wariant AG-35 posiada własną optoelektroniczną głowicę śledząco-celowniczą, komputer balistyczny i wideotraker.
	Samobieżny Przeciwlotniczy Zestaw Rakietowy POPRAD	Mobilny zestaw przeciwlotniczy bardzo krótkiego zasięgu przeznaczony do wykrywania, rozpoznawania i zwalczania celów powietrznych na małych wysokościach. Wyposażony jest w głowicę śledząco-celowniczą z kamerą termowizyjną, kamerą światła dziennego i dalmierzem laserowym; standardowym nośnikiem jest pojazd Żubr-P.

Nowe konstrukcje i projekty rozwojowe

Zdjęcie	Produkt	Opis
	Radar Wielofunkcyjny Kierowania Ogniem SAJNA	Wielozadaniowy radar kierowania ogniem przeznaczony do wykrywania i śledzenia celów oraz wskazywania i wstępnego naprowadzania środków ogniowych systemów obrony powietrznej krótkiego zasięgu, w szczególności systemu Narew. Może wykrywać i śledzić m.in. samoloty, śmigłowce, bezzałogowe statki powietrzne, pociski kierowane i niekierowane, pociski balistyczne krótkiego zasięgu oraz pociski artyleryjskie i moździerzowe.
	Radar TUGA	Programowalny radar 4D z anteną AESA, pracujący z wykorzystaniem techniki FMCW. Przeznaczony jest do wykrywania i śledzenia samolotów, śmigłowców oraz bezzałogowych statków powietrznych, mierząc trzy współrzędne położenia celu oraz jego prędkość radialną. Konstrukcja umożliwia wykorzystanie urządzenia jako radaru przenośnego lub integrację z platformami mobilnymi i obiektami stacjonarnymi.