 Peter Handke w 2006 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Narodowość |
austriacka |
| Dziedzina sztuki | |
 | |
| Odznaczenia | |
    .png){kind=small} | |
| Nagrody | |
Peter Handke (ur. 6 grudnia 1942 w Griffen) – austriacki pisarz i tłumacz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za 2019 rok. Jeden z najbardziej rozpoznawalnych austriackich pisarzy.
W latach 1944–1948 Peter Handke mieszkał wraz z matką (Słowenką z Karyntii) w Berlinie, potem przeprowadzili się z powrotem do Griffen. Pogłębiający się alkoholizm ojczyma, Adolfa Brunona Handkego, berlińskiego tramwajarza, i prowincjonalny charakter Griffen stały się źródłem jego późniejszego buntu przeciwko obowiązującym normom i zwyczajom.
W 1954, mając dwanaście lat, trafił do internatu dla chłopców katolicko-humanistycznego gimnazjum Tanzenberg. W tym okresie opublikował swoje pierwsze teksty, w czasopiśmie „Pochodnia” redagowanym przez mieszkańców bursy. Od 1959 uczył się w Klagenfurcie, gdzie w 1961 zdał maturę. W tymże roku rozpoczął studia prawnicze w Grazu. Pierwsze sukcesy literackie sprawiły, że przyłączył się do „Forum Stadtpark”, grupy z Grazu. W 1965 porzucił studia, by całkowicie poświęcić się działalności literackiej.
Zyskał rozgłos w 1966 roku w Princeton, gdy podczas spotkania Grupy 47, wpływowego w latach 50. forum dyskusyjnego niemieckich pisarzy i krytyków, zaatakował zebranych za opisywactwo i zbiorowo wyzwał znanych kolegów po piórze od „impotentów”.
Debiutował w 1966 krótką powieścią Szerszenie. Sztuka Publiczność zwymyślana, wydana w tym samym roku, przyniosła mu szeroki rozgłos. Był członkiem założycielem frankfurckiego wydawnictwa Verlag der Autoren w 1969 roku i w latach 1973–1977 członkiem Stowarzyszenia Autorów w Grazu. W latach 80. podróżował m.in. po Alasce, Japonii i Jugosławii. Wydana w 1996 roku jako relacja z podróży Podróż zimowa nad Dunaj, Sawę, Morawę i Drinę albo sprawiedliwość dla Serbii (Eine winterliche Reise zu den Flüssen Donau, Save, Morawa und Drina oder Gerechtigkeit für Serbien), w której również Serbowie przedstawieni zostali jako ofiary wojny domowej, wywołała i wywołuje do dziś liczne kontrowersje. W 2005 roku postawiony przed trybunałem ONZ w Hadze były serbski prezydent, Slobodan Milošević, powołał Handkego jako świadka obrony. Pisarz odmówił, niemniej napisał esej Die Tablas von Daimiel, którego podtytuł brzmi Zakamuflowana wypowiedź świadka w procesie przeciwko Slobodanowi Miloševićowi.
Po pobycie w Grazu Handke mieszkał w Düsseldorfie i Berlinie, potem w Kronbergu, w USA (1978–1979), Salzburgu (1979–1988), a od 1991 w Chaville pod Paryżem (Francja), a okresowo także w Salzburgu.
Ma dorosłą córkę, Aminę Handke, absolwentkę studiów malarskich i w zakresie sztuki medialnej. W latach 2001–2006 był związany z niemiecką aktorką Katją Flint.
Zasiadał w jury konkursu głównego podczas 42. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes w 1989.
W 2012 Peterowi Handkemu poświęcono sesję krytycznoliteracką, zorganizowaną we Wrocławiu z okazji 70. urodzin pisarza przez Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Bibliotekę Austriacką we Wrocławiu. Podczas wydarzenia zaprezentowano referaty badaczy literatury z sześciu polskich uczelni wyższych m.in. Norberta Honszy, Edwarda Białka, Eugeniusza Tomiczka i Ireny Światłowskiej-Prędoty. Prof. Jacek Rzeszotnik wystąpił wówczas z referatem Gdyby trzymał gębę na kłódkę, miałby szansę na Nobla. Peter Handke vs media.
10 października 2019 roku Akademia Szwedzka przyznała mu Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.
Handke tłumaczył dzieła następujących autorów: Adonis, Ajschylos, Dimitri T. Analis, Bruno Bayen, Emmanuel Bove, René Char, Jean Genet, Georges-Arthur Goldschmidt, Julien Green, Gustav Januš, Patrick Modiano, Florjan Lipuš, Walker Percy, Francis Ponge, William Szekspir, Sofokles
