Peter Wessel Zapffe

Peter Wessel Zapffe
	; Zapffe w 1949
Data i miejsce urodzenia	18 grudnia 1899 ; Tromsø, zm
Data i miejsce śmierci	12 października 1990 ; Asker
Zawód, zajęcie	pisarz, filozof
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Cytaty w Wikicytatach

Peter Wessel Zapffe (ur. 18 grudnia 1899 w Tromsø, zm. 12 października 1990 w Asker) – norweski filozof, pisarz i alpinista, zajmujący się w swojej pracy literackiej zagadnieniami moralnymi. Znany przede wszystkim za swoje pesymistyczne, fatalistyczne poglądy dotyczące natury ludzkiej egzystencji, które to szerzej przedstawił i wyjaśnił w swoim najbardziej znanym dziele – eseju zatytułowanym Ostatni Mesjasz. Wyznawca antynatalizmu – stanowiska moralnego głoszącego, że ludzka prokreacja jest moralnie zła.

Życiorys

Studiował prawo na Uniwersytecie w Oslo. Podczas pobytu w stolicy rozpoczął naukę wspinaczki, podczas której poznał Arne Næssa. W roku 1933 powstaje krótki esej noszący tytuł Ostatni Mesjasz. Idee w nim zawarte zostają w późniejszym czasie rozwinięte, czego rezultatem jest opublikowana w 1941 r. rozprawa doktorska O tragizmie (oryg. Om det tragiske).

Filozofia

W filozofii Petera Wessela Zapffego, człowiek stanowi biologiczny paradoks. Świadomość rozwinęła się u ludzi przesadnie i przez to nie jesteśmy w stanie funkcjonować normalnie tak jak inne zwierzęta: otrzymaliśmy więcej niż jesteśmy w stanie unieść. Pragniemy żyć, a przez to jak wyewoluowaliśmy, jako jedyny gatunek wiemy, że naszym przeznaczeniem jest umrzeć; jesteśmy w stanie analizować przeszłość i przyszłość, sytuację naszą i innych; oczekujemy sprawiedliwości i sensu w świecie, w którym sprawiedliwości i sensu nie ma. Czyni to życia przytomnie myślących ludzi tragediami.

Mamy pragnienia: potrzeby duchowe, których rzeczywistość nie jest w stanie zaspokoić; i nasz gatunek istnieje jeszcze tylko dlatego, że – aby uciekać od wiedzy o tym jaka ta rzeczywistość jest – większość ludzi uczy się, wbrew własnej naturze, ograniczać w sztuczny sposób zawartość swoich świadomości. Cała ludzka egzystencja jest obecnie splątana siecią mechanizmów obronnych temu służących, społecznych i indywidualnych, które zaobserwować możemy w naszych codziennych oklepanych schematach zachowań. Zdaniem Zapffego, ludzkość powinna przestać się oszukiwać, czego naturalną konsekwencją byłoby zakończenie przez nią istnienia w wyniku powstrzymania się od prokreacji.

Zobacz też

Uwagi

↑ Praca ta została po raz pierwszy przetłumaczony na język angielski w roku 2024, za sprawą Ryana L. Showlera. Do tej pory jednak, nie została ona przetłumaczona na język polski.

Przypisy

1 2 Peter W.P.W. Zapffe Peter W.P.W., Ostatni Mesjasz [online], The Last Messiah, „The Philosophy Now” 2004, number 45, s. 35-39, (angielski przekład), Analiza i egzystencja 2013, nr 21, s. 5-19 (polski przekład) [zarchiwizowane z adresu 2022-04-20] .
↑ Peter Wessel Zapffe - The Humorous Pessimist. Cat Cheese 2022-04-08. [dostęp 2026-09-05].
↑ Peter WesselP.W. Zapffe Peter WesselP.W., On the Tragic, Ryan L.R.L. Showler (tłum.), wyd. 1st ed, New York: Peter Lang Publishing, Incorporated, 2024, ISBN 978-1-63667-490-2 (ang.).
↑ P.W. Zapffe, Om det tragiske, Pax Forlag, Oslo 1996 (norw.)

[4] Praca ta została po raz pierwszy przetłumaczony na język angielski w roku 2024, za sprawą Ryana L. Showlera. Do tej pory jednak, nie została ona przetłumaczona na język polski.

[:1-1] 1 2 Peter W.P.W. Zapffe Peter W.P.W., Ostatni Mesjasz [online], The Last Messiah, „The Philosophy Now” 2004, number 45, s. 35-39, (angielski przekład), Analiza i egzystencja 2013, nr 21, s. 5-19 (polski przekład) [zarchiwizowane z adresu 2022-04-20] .

[2] Peter Wessel Zapffe - The Humorous Pessimist. Cat Cheese 2022-04-08. [dostęp 2026-09-05].

[3] Peter WesselP.W. Zapffe Peter WesselP.W., On the Tragic, Ryan L.R.L. Showler (tłum.), wyd. 1st ed, New York: Peter Lang Publishing, Incorporated, 2024, ISBN 978-1-63667-490-2 (ang.).

[5] P.W. Zapffe, Om det tragiske, Pax Forlag, Oslo 1996 (norw.)