Pogwizd, Andrey Shishkin. Akryl na płótnie | |
| Inne imiona |
Pochwist, Pochwiściel |
|---|---|
| Szczególne miejsce kultu |
Zawada (Góra św. Marcina) |
Pogwizd, Pochwist, Pochwiściel – rzekome bóstwo słowiańskie, wzmiankowane po raz pierwszy przez Macieja Miechowitę. Pogwizd miałby być bogiem wiatru.
Bóstwo takie wzmiankuje również Marcin Bielski:
Chwalili za boga i Żywot, Pogodę, Niepogodę, którą zwali Pochwistem, a dziś w Mazowszu zowią jeszcze Pochwiściel, chwalili i Pioruna, Ruś zwłaszcza.
Chłopi w Hrabstwie Tarnowskim:
pracujący w upalne dni (...) z utęsknieniem oczekiwali powiewu chłodzącego wiatru, wołając do siebie: Powiewaj wietrzyku, powiewaj, damy ci Anusię.
Oskar Kolberg przypisywał ten zwyczaj dawnemu składaniu ludzi w ofierze dla boga wiatru. Według Anieli Piszowej Pogwizda czczono w świątyni przygrodowej na terenie obecnej wsi Zawada na Górze św.Marcina. Na wzgórzu płonęły niewygasające światła ofiarne. Jedna ze wsi włączonych w granice Tarnowa nosiła nazwę Pogwizdów.