Polewacze

Polewacze
Палевачы
Полевачи
Państwo

 Białoruś

Obwód

 witebski

Rejon

głębocki

Sielsowiet

Prozoroki

Populacja (2009)

 

• liczba ludności

34

Położenie na mapie obwodu witebskiego
Mapa konturowa obwodu witebskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Polewacze”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, u góry znajduje się punkt z opisem „Polewacze”
Ziemia55°16′56″N 28°13′22″E/55,282222 28,222778

Polewacze (biał. Палевачы; ros. Полевачи) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.

Znajduje tu się przystanek kolejowy Polewacze, położony na linii Połock – Mołodeczno.

Historia

W czasach zaborów w powiecie dzisieńskim, w guberni wileńskiej Imperium Rosyjskiego.

W 1907 roku w Polewaczach Ihnat Bujnicki (pol. Ignacy Bujnicki) założył w swojej posiadłości amatorski teatr, w którym początkowo występowali jego krewni i okoliczni mieszkańcy. Zespół liczył około 8 aktorów oraz około 16 tancerzy. Próby odbywały się pod kierownictwem samego Bujnickiego. Teatr występował w Polewaczach, Prozorokach i okolicznych miejscowościach, prezentując białoruskie pieśni, tańce oraz stroje ludowe.

Z czasem zespół przekształcił się w pierwszą profesjonalną trupę teatru białoruskiego, a Bujnicki uznawany jest za założyciela nowoczesnego teatru białoruskiego.

Według przekazów lokalnych mieszkańców muzycy z okolicznych wsi (grający na cymbałach, skrzypcach i dudach) przychodzili do Bujnickiego z życzeniami wielkanocnymi. Polewacze należały do regionów o silnych tradycjach dudziarskich. Z tym środowiskiem łączony jest Adam Szulha — dudziarz występujący w trupie Bujnickiego.

Bujnicki uczynił z dud jeden z symboli swojego teatru i wprowadził ten instrument na sceny Wilna, Warszawy i Petersburga podczas tournée zespołu.

W budynku miejscowej szkoły średniej utworzono Muzeum Założyciela Teatru Białoruskiego (otwarte w 1982 roku). Na głównym placu miejscowości znajduje się grób Ihnata Bujnickiego oraz pomnik wzniesiony w 1976 roku (rzeźbiarz I. Misko, architekt M. Burdin).

Siedziba Bujnickiego w Polewaczach nie zachowała się do czasów współczesnych.

W latach 1921–1945 majątek i osada kolejowa leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie dziśnieńskim, w gminie Prozoroki.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwały tu 82 osoby, 55 było wyznania rzymskokatolickiego, 15 prawosławnego a 12 mojżeszowego. Jednocześnie 16 mieszkańców zadeklarowało polską, 54 białoruską a 12 żydowską przynależność narodową. Było tu 9 budynków mieszkalnych. W 1931 majątek w 5 domach zamieszkiwało 33 osób, a osadę kolejową w 1 domu 14 osób.

Wierni należeli do parafii rzymskokatolickiej i prawosławnej w Prozorokach. Miejscowość podlegała pod Sąd Grodzki w Głębokiem i Okręgowy w Wilnie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Prozorokach.

Ulokowana tu była kompania graniczna KOP „Polewacze”.

W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 2 listopada została włączona do Białoruskiej SRR. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. W 1944 miejscowość została ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do Białoruskiej SRR.

Od 1991 w składzie niepodległej Białorusi.

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka zmieniała się. Wieś leżała w województwie nowogródzkim (1921–1922), w Ziemi Wileńskiej (1922–1926) i w województwie wileńskim (od 1926).

Przypisy

  1. ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu witebskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
  2. ↑ wieś Polewacze na mapie (rejon głębocki, obwód witebski) [online], www.radzima.net [dostęp 2022-03-16].
  3. ↑ Енцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 1. Мінск: БелСЭ, 1984.
  4. ↑ Адамовіч А. Ігнат Буйніцкі — заснавальнік беларускага прафесійнага тэатра. Мінск, 1976.
  5. ↑ Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, hasło: Bujnicki Ignacy.
  6. ↑ W. Woranow, Dudary znad Dzviny i Paazierja, Mińsk 2023.
  7. ↑ Сасноўскі З., Беларуская дуда, Мінск 2010.
  8. ↑ Лыч Л., Гісторыя беларускай культуры. Мінск 2002.
  9. ↑ Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 2. Мінск: БелЭн, 1994.
  10. ↑ Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 2. Мінск: БелЭн, 1994.
  11. ↑ Лыч Л., Гісторыя беларускай культуры. Мінск 2002.
  12. ↑ gmina wiejska Prozoroki. Radzima. [dostęp 2019-08-02]. (pol.).
  13. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. 7, część 2, 1924, s. 70.
  14. ↑ Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. 1, Warszawa 1938, s. 24.
  15. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 1340.
  16. ↑ https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/70/plik/m-631.pdf.
  17. ↑ okupacja sowiecka ziem polskich, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-04-03].
  18. ↑ Piotr Eberhardt, Formowanie się polskiej granicy wschodniej po II wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, Rocznik L – 2018 (2), 2018, s. 95–100.

Bibliografia