Program Wisła

Wisła – program zaopatrzenia Ministerstwa Obrony Narodowej w zintegrowany przeciwlotniczy i przeciwrakietowy system średniego zasięgu (do 100 km) oparty na systemie Patriot. Podpisany list intencyjny przez stronę polską i amerykańską w roku 2017 zakłada dwie fazy programu.

Elementy systemu

Element Liczba Stan realizacji (2026-09-24) Uwagi
baterie systemu Patriot 8 2/8 dostarczone i wdrożone; obie baterie I fazy osiągnęły pełną gotowość operacyjną w grudniu 2025 roku. Kolejnych 6 baterii zakontraktowano w ramach II fazy programu. I faza obejmuje 2 baterie, a II faza 6 kolejnych; zakończenie dostaw II fazy planowane jest do 2029 roku.
wyrzutnie M903 64 16/64 dostarczono w ramach I fazy. Kolejne 48 wyrzutni jest objętych II fazą; ich produkcję powierzono Hucie Stalowa Wola, a dostawy zaplanowano na lata 2027–2029. Po 8 wyrzutni na baterię; 16 wyrzutni I fazy oraz 48 wyrzutni II fazy.
radary kierowania ogniem AN/MPQ-65 4 4/4 dostarczone i wdrożone w ramach I fazy. System I fazy osiągnął pełną gotowość operacyjną w grudniu 2025 roku. Po dwa radary na każdą z dwóch baterii I fazy.
radary LTAMDS 12 12 radarów zamówiono dla sześciu baterii II fazy; realizowana jest produkcja radarów i ich podzespołów. We wrześniu 2026 roku Wojskowe Zakłady Elektroniczne zawarły umowę dotyczącą produkcji modułów magazynowania energii ESA dla LTAMDS. Po dwa radary LTAMDS na każdą z sześciu baterii II fazy.
pociski PAC-3 MSE(inne języki) 208 w I fazie + nieujawniona liczba w II fazie 208 pocisków zamówionych w I fazie dostarczano wraz z wyposażeniem systemu, który osiągnął pełną gotowość operacyjną w 2025 roku. W II fazie zakontraktowano kolejną partię pocisków, jednak jej dokładnej liczby publicznie nie podano. W amerykańskiej notyfikacji dla II fazy dopuszczono sprzedaż do 644 pocisków PAC-3 MSE; liczba ta określała maksymalny zakres możliwej transakcji, a nie liczbę faktycznie zakontraktowanych pocisków.
pociski PAC-2 GEM-T kilkaset Umowę na dostawę kilkuset pocisków zawarto w czerwcu 2026 roku; dostawy mają rozpocząć się w 2026 roku i zakończyć do 2031 roku. Pociski PAC-2 GEM-T mają uzupełnić używane w systemie pociski PAC-3 MSE.
IBCS dla 8 baterii Wisła IBCS wdrożono operacyjnie wraz z dwiema bateriami I fazy. W 2024 roku zawarto umowę na elementy systemu przeznaczone dla sześciu baterii II fazy programu Wisła oraz 23 zestawów programu Narew; realizację przewidziano na lata 2024–2031. IBCS integruje sensory, stanowiska dowodzenia i efektory systemów Wisła i Narew.
mobilne węzły łączności MCC 4 + 56 4 komplety przeznaczone dla I fazy przekazano Siłom Zbrojnym RP w grudniu 2025 roku. Kolejnych 56 MCC dla II fazy zakontraktowano w 2025 roku; ich dostawy przewidziano na lata 2027–2030. Łącznie zakontraktowano 60 mobilnych węzłów łączności dla obu faz programu.
kabiny dowodzenia E-OPS, C-OPS i F-OPS dla II fazy 42 Zakontraktowane w maju 2026 roku. Elementy krajowej infrastruktury dowodzenia współpracującej z IBCS.
podwozia specjalne dla II fazy 247 Zakontraktowane w maju 2026 roku. Przeznaczone dla elementów systemu realizowanych przez polski przemysł.
samochody do przewozu rakiet dla II fazy 12 Zakontraktowane w maju 2026 roku. Element zabezpieczenia logistycznego II fazy programu.

Pierwsza faza programu

Program rozpoczął się 29 września 2014 roku gdy minister obrony narodowej Tomasz Siemoniak podpisał wniosek o pozyskanie systemu średniego zasięgu. We 6 września 2016 MON przekazało zapytanie ofertowe na 8 baterii Patriot wraz z systemem IBCS od Northrop Grumman do Stanów Zjednoczonych w ramach procedury Foreign Military Sales(inne języki). 28 marca 2018 minister obrony Mariusz Błaszczak sfinalizował 1 fazę programu o wartości 16,6 mld zł na zakup dwóch baterii MIM-104F Patriot PAC-3+ wraz z systemem IBCS. Polska stała się 15 krajem-użytkownikiem systemu Patriot.

We wrześniu 2022 rozpoczął się proces odbioru zamówionego sprzętu. W marcu 2023 roku odebrano 16 wyrzutni M903 wyprodukowanych przez PGZ. W grudniu 2024 system uzyskał wstępną gotowość operacyjną w 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Przeciwlotniczej. Pierwsze strzelanie z systemu Wisła miał miejsce 17 września 2025. 18 grudnia 2025 Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowało o osiągnięciu przez 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej pełnej gotowości operacyjnej (FOC) systemu Wisła w oparciu o baterie Patriot. 23 grudnia 2025 Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A. przekazały Siłom Zbrojnym RP cztery komplety Mobilnych Węzłów Łączności (MCC) opracowanych w ramach I fazy programu (umowa z 30 listopada 2021; wartość ponad 232 mln zł).

Druga faza programu

W maju 2022 roku wystosowano list intencyjny na zakup 6 baterii Patriot w ramach drugiej fazy programu. W sierpniu 2023 podpisano dwie umowy offsetową o wartości 1 mld zł na produkcję i serwisowanie komponentów systemu w Polsce. We wrześniu 2023 roku podpisano umowę na kolejnych 6 baterii systemu Patriot w ramach umów na łączną kwotę 47,6 mld zł. W czerwcu 2023 amerykańska Defense Security Cooperation Agency(inne języki) (DSCA) notyfikowała Kongres USA o możliwej sprzedaży w ramach II fazy m.in. 48 wyrzutni M903, do 644 pocisków PAC-3 MSE(inne języki) oraz 12 radarów LTAMDS, przy maksymalnej wartości pakietu szacowanej na 15 mld USD. We wrześniu 2023 DSCA notyfikowała odrębny pakiet dotyczący elementów systemu dowodzenia IBCS (m.in. 93 Engagement Operation Centers i 175 IFCN relays), o maksymalnej wartości 4 mld USD. 29 lutego 2024 Ministerstwo Obrony Narodowej informowało o podpisaniu umowy międzyrządowej na pozyskanie elementów IBCS dla II fazy programu Wisła oraz programu Narew; wartość zamówienia określono na ok. 2,53 mld USD netto, a realizację na lata 2024–2031. 20 lutego 2024 podpisano umowę offsetową z Northrop Grumman International Trading obejmującą 8 zobowiązań o łącznej wartości ponad 300 mln zł. 12 sierpnia 2024 Huta Stalowa Wola podpisała z Raytheon Polska umowę na produkcję 48 wyrzutni M903 (Patriot), z dostawami planowanymi na lata 2027–2029. 31 marca 2025 podpisano umowę międzyrządową dotyczącą wsparcia szkoleniowego i logistycznego dla II fazy programu Wisła, opiewającą na ok. 2 mld USD. 24 września 2025 Agencja Uzbrojenia i WZŁ Nr 1 S.A. podpisały kontrakt na dostawę 56 Mobilnych Węzłów Łączności (MCC) na potrzeby II fazy programu Wisła; umowa przewiduje dostawy w latach 2027–2030, a jej wartość określono na ponad 2 mld zł. W listopadzie 2025 PIT-RADWAR informował o zawarciu umów na produkcję i dostawę m.in. 36 anten IFF do radarów LTAMDS w ramach komercjalizacji offsetu II fazy programu Wisła.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Jen Judson, Poland signs memo with US outlining road map to buy Patriot, but no done deal yet [online], Defense News, 6 lipca 2017 [dostęp 2025-05-23] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej osiągnął pełną gotowość operacyjną systemu Wisła [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 18 grudnia 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  3. 1 2 Druga faza programu Wisła logistycznie zabezpieczona [online], MILMAG, 31 marca 2025 [dostęp 2026-09-24].
  4. 1 2 3 4 5 Umowa na system „WISŁA” podpisana [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 28 marca 2018 [dostęp 2026-09-24].
  5. 1 2 3 Umowa na dostawy 48 wyrzutni M903 [online], Huta Stalowa Wola S.A., 12 sierpnia 2024 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  6. 1 2 Ruszyła budowa Centrum Elektroniki Militarnej [online], Ministerstwo Aktywów Państwowych, 21 maja 2025 [dostęp 2026-09-24].
  7. 1 2 Polska spółka z zamówieniami dla Patriotów. WZE S.A. w Kielcach [online], Defence24 [dostęp 2026-09-24].
  8. 1 2 Poland – Integrated Air and Missile Defense (IAMD) Battle Command System (IBCS) (Transmittal No. 23-16) [pdf] [online], Defense Security Cooperation Agency, 28 czerwca 2023 [dostęp 2026-02-13] (ang.).
  9. 1 2 Rafał Muczyński, Setki pocisków PAC-2 GEM-T dla polskich zestawów Patriot [online], MILMAG, 19 czerwca 2026 [dostęp 2026-09-24].
  10. 1 2 3 Wojsko Polskie otrzyma najnowocześniejszy system dowodzenia obrony powietrznej [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 29 lutego 2024 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  11. 1 2 Mobilne Węzły Łączności (MCC) przekazane Siłom Zbrojnym RP [online], Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A., 23 grudnia 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  12. 1 2 Ponad 2 mld zł na łączność dla programu WISŁA – podpisano kontrakt z WZŁ Nr 1 S.A. [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 24 września 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  13. 1 2 3 Program SAFE [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 8 czerwca 2026 [dostęp 2026-09-24].
  14. ↑ Sławek Zagórski, Wisła: Czy to tylko droga tarcza antyrakietowa? [online], MILMAG, 19 stycznia 2024 [dostęp 2025-05-23].
  15. ↑ Problemy z systemem dowodzenia IBCS, w tle polski program Wisła [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2025-05-23].
  16. ↑ Bartłomiej Sawicki, Przyspiesza plan Wisła. MON chce amerykańskie Patrioty [online], Portal Biznes Alert, 12 września 2016 [dostęp 2025-05-23].
  17. 1 2 Rafał Muczyński, Program Wisła: rekordowa umowa podpisana [online], MILMAG, 27 marca 2018 [dostęp 2025-05-23].
  18. ↑ System PATRIOT [online], www.wojsko-polskie.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-04-09].
  19. ↑ System PATRIOT - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2025-05-23].
  20. ↑ Polski wkład w „Wisłę” [online], www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2023-03-27].
  21. ↑ Maciej Szopa, Wisła ze wstępną gotowością operacyjną [online], defence24.pl, 18 grudnia 2024 [dostęp 2025-05-23].
  22. ↑ Wstępna gotowość operacyjna elementów systemu WISŁA - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2025-05-23].
  23. ↑ Przemysław Gurgurewicz, Pierwsze strzelanie Wisły w Ustce [online], MILMAG, 17 września 2025 [dostęp 2025-09-18].
  24. ↑ Kolejne baterie „Wisły” [online], www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-10].
  25. ↑ II faza programu WISŁA wchodzi w fazę realizacji [online], www.wojsko-polskie.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-24].
  26. ↑ Rafał Muczyński, Umowy offsetowe w II fazie programu Wisła [online], MILMAG, 25 sierpnia 2023 [dostęp 2025-05-23].
  27. ↑ MSPO 2023: II faza programu Wisła z pierwszymi trzema umowami [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2025-05-23].
  28. ↑ Poland – Integrated Air and Missile Defense (IAMD) Battle Command System (IBCS) (Transmittal No. 23-64) [pdf] [online], Defense Security Cooperation Agency, 11 września 2023 [dostęp 2026-02-13] (ang.).
  29. ↑ Kolejna umowa offsetowa w programie WISŁA [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 20 lutego 2024 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  30. ↑ Wsparcie szkoleniowe i logistyczne dla programu WISŁA [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 31 marca 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  31. ↑ PIT-RADWAR S.A. z umowami na dostawę anten IFF dla Raytheon [online], PIT-RADWAR, 5 listopada 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).