Sam & Max Hit the Road

Sam & Max Hit the Road
Producent

LucasArts

Wydawca

LucasArts

Reżyser

Sean Clark(inne języki)
Mike Stemmle(inne języki)

Kompozytor

Clint Bajakian
Peter McConnell
Michael Z. Land(inne języki)

Silnik

SCUMM

Data wydania

1993 (DOS)

Gatunek

przygodowa

Tryby gry

jednoosobowy

Platforma

DOS, Mac OS

Sam & Max Hit the Road – komputerowa gra przygodowa typu point-and-click, opracowana i wydana przez LucasArts w 1993 roku na komputery z systemem DOS. Powstała na podstawie komiksów Steve’a Purcella o Samie i Maksie, parze samozwańczych detektywów przemierzających Stany Zjednoczone. Gracz rozwiązuje zagadki, zbiera przedmioty i prowadzi rozmowy podczas poszukiwań zaginionego wielkostopa. Grę przeniesiono później na komputery Macintosh.

Rozgrywka

Głównymi bohaterami są pies Sam i przypominający królika Max, określający się jako Freelance Police. Zostają wezwani do wesołego miasteczka, z którego zniknął wielkostop Bruno. Śledztwo prowadzi ich przez amerykańskie atrakcje turystyczne, między innymi olbrzymi kłębek sznurka, muzeum warzywnych podobizn znanych osób i pole do minigolfa z aligatorami.

Gracz bezpośrednio kieruje Samem, wskazując myszą miejsca i obiekty oraz wybierając ikony czynności, takich jak oglądanie, podnoszenie przedmiotów, używanie ich i rozmowa. Max towarzyszy Samowi, a w niektórych sytuacjach można wykorzystać go do wykonania zadania. Zebrane przedmioty trafiają do osobnego ekwipunku, gdzie można je także łączyć. Tematy rozmów przedstawiono za pomocą obrazków, zamiast wypisywania całych kwestii do wyboru.

Postęp zależy głównie od rozwiązywania zagadek związanych z przedmiotami i otoczeniem. Przygodę uzupełniają minigry, w tym jazda na dachu samochodu oraz Wak-A-Rat, polegająca na uderzaniu pojawiających się szczurów. Część takich zabaw stanowi dodatkową rozrywkę, pozwalającą oderwać się od zasadniczego śledztwa. Konwencja gry łączy parodię opowieści detektywistycznych z absurdalnym humorem i karykaturalnym obrazem przydrożnej Ameryki.

Powstanie i wydania

Sam i Max wywodzą się z rysunków brata Steve’a Purcella, które ten parodiował, a następnie rozwijał we własnych komiksach. Bohaterowie pojawili się drukiem w 1987 roku w Monkeys Violating the Heavenly Temple. Purcell trafił do LucasArts dzięki rekomendacji rysownika Kena Macklina; przed opracowaniem Hit the Road wykonywał dla studia między innymi ilustracje i animacje. Inspiracją dla podróży bohaterów były jego rodzinne wyprawy po Stanach Zjednoczonych oraz książka Roadside America, poświęcona nietypowym atrakcjom turystycznym.

Projekt gry opracowali Sean Clark, Mike Stemmle, Steve Purcell i Colette Michaud. Clark i Stemmle odpowiadali również za produkcję i reżyserię. Muzykę skomponowali Clint Bajakian, Peter McConnell i Michael Z. Land. Wykorzystano system SCUMM oraz technologię muzyczną iMUSE, opracowaną przez Landa i McConnella. Projektując interfejs, zastąpiono listę czasowników ikonami, co pozwoliło przeznaczyć większą część ekranu na grafikę. Według Purcella obrazkowy wybór tematów rozmowy miał także zapobiegać zdradzaniu puenty żartu przed wypowiedzeniem go przez bohatera. Dodatkowe minigry miały zapewniać krótką przerwę osobom, które utknęły przy rozwiązywaniu zagadek.

Pierwotną wersję rozpowszechniano na siedmiu dyskietkach. Późniejsze wydanie na CD-ROM zawierało pełne nagrania dialogów. W recenzji „Computer Gaming World” z lutego 1994 roku wersję CD dopiero zapowiadano, natomiast „Computer and Video Games” z lipca tego roku opisywało ją już jako dostępną. Głosu Samowi użyczył Bill Farmer, którego oszczędny sposób interpretacji spodobał się Purcellowi. Maksa zagrał Nick Jameson, a za produkcję i reżyserię nagrań głosowych odpowiadała Tamlynn Barra.

Konwersję na Macintosh przygotował Aaron Giles(inne języki). Wspominał on, że przeniósł grę, pracując w LucasArts, i musiał przekonać kierownictwo do sprzedaży powstałej wersji. W 2014 roku grę udostępniono w dystrybucji cyfrowej GOG.com, a w 2018 roku także w Steam. Wydanie Steam wykorzystuje ScummVM, które zastępuje oryginalny program wykonywalny i umożliwia korzystanie z danych dawnych gier na późniejszych systemach.

W Polsce gra znalazła się w anglojęzycznej serii wznowień Lucas Classic, o której dystrybucji Licomp Empik Multimedia poinformowało w lipcu 2007 roku. W czerwcu 2015 roku Przygodoskop udostępnił nieoficjalne polskie tłumaczenie przygotowane przez Krzyśka „Eluma” Pałkę.

Odbiór

W recenzjach z okresu premiery zwracano uwagę na rysunkową oprawę, dialogi i charakter bohaterów, odmiennie oceniając część rozwiązań interfejsu oraz humor. Deniz Ahmet w „Computer and Video Games” przyznał wersji dyskietkowej 82%. Chwalił grafikę i zabawne rozmowy, a także stopniowe komplikowanie zadań. „Edge” oceniło grę na 9/10, doceniając postacie i zachętę do eksperymentowania, lecz krytykując dodatkową zabawę w jazdę na dachu samochodu.

Charles Ardai z „Computer Gaming World” pozytywnie pisał o dużych postaciach i ilustracjach, ale uznał część humoru za nużącą, a fabułę za mało spójną. Krytykował również konieczność cyklicznego przełączania ikon oraz niewystarczający kontrast niektórych napisów. W polskim „Secret Service” autor podpisany „Micz” opisywał początkową niechęć do ikon i osobnego okna ekwipunku, lecz wysoko oceniał dialogi i pomysłowość zagadek. Przyznał po 95% za grafikę, dźwięk i „miodność”.

Osobno oceniano późniejsze wydanie CD-ROM. Ahmet przyznał mu w „Computer and Video Games” 84%, uznając głosy aktorów za istotne wzbogacenie dialogów, jednocześnie wskazując brak większych zmian w samej rozgrywce.

W retrospektywnej recenzji z 2004 roku Joonas Linkola z Adventure Gamers chwalił dialogi, kreskówkową atmosferę, muzykę i dopasowanie głosów do postaci. Zastrzegał przy tym, że humor nie musi odpowiadać wszystkim odbiorcom. Konrad Czuba w opublikowanym w 2011 roku tekście na portalu PPA, omawiającym uruchamianie gry za pomocą ScummVM, doceniał jej humor i grafikę, bardziej umiarkowanie oceniając muzykę.