
Lucasfilm Games – dział gier komputerowych Lucasfilm, należącego do The Walt Disney Company, historycznie działający również pod nazwą LucasArts. Powstał w 1982 roku; prowadził działalność deweloperską i wydawniczą, obejmującą zarówno własne tytuły, jak i gry opracowywane przez zewnętrzne studia. W 2013 roku zakończono wewnętrzną produkcję gier, a w 2021 ogłoszono powrót nazwy Lucasfilm Games jako marki współpracy z innymi producentami. Współczesny zespół nadzoruje projekty partnerów, nie odtwarzając dawnego studia deweloperskiego w tej samej formie.
Grupa gier powstała w maju 1982 roku w ramach Computer Division przedsiębiorstwa Lucasfilm. Jej organizację powierzono Peterowi Langstonowi. Początkowo prace koncentrowały się na technologii i narzędziach, które miały posłużyć do tworzenia własnych gier.
Pierwszymi projektami były futurystyczna gra sportowa Ballblazer oraz Rescue on Fractalus!, w której gracz pilotował statek i ratował rozbitków na obcej planecie. W drugiej grze wykorzystano grafikę fraktalną do przedstawienia górzystego terenu. Obie produkcje zaprezentowano w 1984 roku, lecz ich wejście do sprzedaży opóźniło się w związku z problemami Atari. W 1985 roku wersje dla 8-bitowych komputerów Atari sprzedawało Epyx. Nie były to gry osadzone w świecie Gwiezdnych wojen: wczesny zespół tworzył własne światy, podczas gdy prawa do gier opartych na najważniejszych markach filmowych Lucasfilm udostępniano innym producentom.
Jednym z eksperymentów zespołu był Habitat, opracowany we współpracy z Quantum Computer Services. Użytkownicy Commodore 64 uczestniczyli w graficznym świecie sieciowym za pośrednictwem awatarów, mogli się komunikować i oddziaływać na wspólne otoczenie. Chip Morningstar i Randy Farmer opisywali go jako jedną z wczesnych prób stworzenia komercyjnego środowiska wirtualnego dla wielu użytkowników; projekt miał również uproszczoną kontynuację pod nazwą Club Caribe. Za Habitat/Club Caribe Morningstar i Farmer otrzymali w 2001 roku First Penguin Award podczas pierwszych Game Developers Choice Awards.
Po Labyrinth z 1986 roku, opartym na filmie Labirynt Jima Hensona, powstało Maniac Mansion (1987), zaprojektowane przez Rona Gilberta i Gary’ego Winnicka. Na potrzeby tej produkcji Gilbert, korzystając z sugestii Morningstara, stworzył system SCUMM (Script Creation Utility for Maniac Mansion). Umożliwiał on przygotowywanie scen, postaci i zdarzeń za pomocą skryptów, a interfejs pozwalał wybierać polecenia i wskazywać obiekty zamiast wpisywać komendy tekstowe.
SCUMM rozwijano i wykorzystywano w kolejnych przygodówkach, m.in. Zak McKracken and the Alien Mindbenders (1988), Indiana Jones and the Last Crusade: The Graphic Adventure (1989), Loom (1990), The Secret of Monkey Island (1990) i Day of the Tentacle (1993). W pracach nad tymi grami uczestniczyli m.in. David Fox, Noah Falstein, Brian Moriarty, Tim Schafer i Dave Grossman.
Rozwijano również narzędzia dźwiękowe. Michael Land i Peter McConnell opracowali system iMUSE, służący do powiązania muzyki z przebiegiem rozgrywki. Umożliwiał m.in. zapętlanie, transponowanie i rozgałęzianie fragmentów utworów w reakcji na wydarzenia w grze.
W 1990 roku reorganizacja struktur Lucasfilm włączyła grupę gier do LucasArts Entertainment Company, obejmującej także Industrial Light & Magic i Skywalker Sound. Nazwa LucasArts zaczęła być kojarzona z działalnością grową grupy.
Kontynuowano produkcję przygodówek, w tym Monkey Island 2: LeChuck’s Revenge (1991), Indiana Jones and the Fate of Atlantis (1992), Sam & Max Hit the Road (1993) oraz Full Throttle (1995). Wydane w 1995 roku The Dig rozwijało pomysł Stevena Spielberga na opowieść science fiction. Z kolei Grim Fandango (1998) łączyło inspiracje meksykańską kulturą i filmem noir.
Równolegle rozbudowywano ofertę gier Star Wars. Star Wars: X-Wing (1993) i Star Wars: TIE Fighter (1994) powstały przy udziale zespołu Larry’ego Hollanda, rozwijanego poza wewnętrzną strukturą LucasArts i później znanego jako Totally Games. Wydawca współpracował z tym zespołem również przy testowaniu i promocji. Star Wars: Rebel Assault (1993) wykorzystywało nośnik CD-ROM, a Star Wars: Dark Forces (1995) reprezentowało gry akcji z perspektywy pierwszej osoby.
W polskiej prasie Luke w dwuczęściowym przeglądzie „Magicy z Lucas Arts” z 1995 roku omawiał zarówno przygodówki, jak i gry Star Wars. Pozytywnie oceniał m.in. Day of the Tentacle, ale krytykował krótki czas rozgrywki w Full Throttle. Omawiając gry akcji, oceniał Dark Forces wyżej niż Dooma.
LucasArts łączyło własne prace deweloperskie z wydawaniem gier opracowanych przez inne studia. Do tych drugich należały Star Wars: Knights of the Old Republic (2003), stworzone przez BioWare, oraz Star Wars: Battlefront (2004), którego producentem było Pandemic Studios. W 2005 roku LucasArts przeniosło się do Letterman Digital Arts Center w San Francisco. Kolejnym projektem realizowanym z BioWare było Star Wars: The Old Republic, wydane w 2011 roku.
21 grudnia 2012 roku The Walt Disney Company zakończyło przejęcie Lucasfilm. 3 kwietnia 2013 ogłoszono zamknięcie działu deweloperskiego LucasArts i zwolnienia ponad 150 pracowników. Zamiast wewnętrznej produkcji przyjęto model licencjonowania gier zewnętrznym zespołom. Przerwano wówczas prace nad projektami Star Wars 1313 i Star Wars: First Assault; ówczesne doniesienia odróżniały tę decyzję od ewentualnego późniejszego wykorzystania licencji przez innych producentów.
W maju 2013 Disney zawarł z Electronic Arts wieloletnie porozumienie, na podstawie którego EA miało opracowywać i wydawać nowe gry Star Wars. Disney zachowało prawa do opracowywania określonych kategorii gier, m.in. mobilnych i społecznościowych.
11 stycznia 2021 ogłoszono Lucasfilm Games jako wspólną markę gier związanych z Lucasfilm, przygotowywanych we współpracy ze studiami zewnętrznymi. W opublikowanym w 2022 roku omówieniu działalności zespołu wyjaśniono, że partnerzy prowadzą produkcję pod nadzorem Lucasfilm. Nie oznaczało to ponownego uruchomienia dawnego studia liczącego setki deweloperów.
Lucasfilm Games współpracowało również przy grach niezwiązanych z serią Star Wars. W 2022 roku ukazało się Return to Monkey Island, opracowane przez Terrible Toybox, wydane przez Devolver Digital i przygotowane we współpracy z Lucasfilm Games. W 2024 roku ukazało się Indiana Jones i Wielki Krąg, opracowane przez MachineGames przy współpracy z Lucasfilm Games.
Według źródeł z 2026 roku Lucasfilm Games kontynuowało współpracę z zewnętrznymi studiami i wydawcami. Za działalność grową i interaktywną Lucasfilm odpowiadał wówczas Douglas Reilly, wiceprezes Lucasfilm Games.
Zestawienie przedstawia przykłady z różnych okresów działalności, a nie pełny katalog. Rok dotyczy pierwotnego wydania wskazanej gry, z odrębnym objaśnieniem pierwszych produkcji. Nie obejmuje wszystkich konwersji, dodatków, kompilacji i remasterów.
| Gra | Rok | Rola i partnerzy |
|---|---|---|
| Ballblazer i Rescue on Fractalus! | 1985 | Producent: Lucasfilm Games; wydawca wersji dla 8-bitowych komputerów Atari: Epyx. Prezentacja gier nastąpiła w 1984 roku. |
| Maniac Mansion | 1987 | Własna produkcja Lucasfilm Games; opracowanie SCUMM. |
| Zak McKracken and the Alien Mindbenders | 1988 | Własna produkcja Lucasfilm Games. |
| Loom | 1990 | Własna produkcja Lucasfilm Games. |
| The Secret of Monkey Island | 1990 | Własna produkcja Lucasfilm Games. |
| Monkey Island 2: LeChuck’s Revenge | 1991 | Własna produkcja LucasArts. |
| Indiana Jones and the Fate of Atlantis | 1992 | Własna produkcja LucasArts. |
| Day of the Tentacle | 1993 | Własna produkcja LucasArts; kontynuacja Maniac Mansion. |
| Sam & Max Hit the Road | 1993 | Własna produkcja LucasArts. |
| Star Wars: X-Wing | 1993 | Wydawca: LucasArts; produkcja zespołu Larry’ego Hollanda. |
| Star Wars: TIE Fighter | 1994 | Wydawca: LucasArts; produkcja zespołu Larry’ego Hollanda. |
| Star Wars: Dark Forces | 1995 | Własna produkcja LucasArts. |
| Full Throttle | 1995 | Własna produkcja LucasArts. |
| The Dig | 1995 | Własna produkcja LucasArts na podstawie pomysłu Stevena Spielberga. |
| Star Wars Jedi Knight: Dark Forces II | 1997 | Własna produkcja LucasArts |
| Grim Fandango | 1998 | Własna produkcja LucasArts. |
| Star Wars: Knights of the Old Republic | 2003 | Producent: BioWare; wydawca: LucasArts. |
| Star Wars: Battlefront | 2004 | Producent: Pandemic Studios; wydawca: LucasArts. |
| Return to Monkey Island | 2022 | Producent: Terrible Toybox; wydawca: Devolver Digital; współpraca z Lucasfilm Games. |