Saphir (1908)

Saphir (Q44)
	; „Saphir” w Tulonie przed 1914 r.
Klasa	okręt podwodny
Typ	Émeraude
	Historia
Stocznia	Arsenal de Toulon(inne języki)
Położenie stępki	październik 1903
Wodowanie	6 lutego 1908
	Marine nationale
Wejście do służby	1909
Zatonął	15 stycznia 1915
	Dane taktyczno-techniczne
Wyporność; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 392 tony; 425 t
Długość	44,9 m
Szerokość	3,9 m
Zanurzenie	3,6 m
Zanurzenie testowe	40 m
Rodzaj kadłuba	jednokadłubowy
	Napęd
	2 silniki Diesla o łącznej mocy 600 KM; 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 450 KM; 2 śruby
Prędkość; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 11,5 węzła; 9,25 w.
Zasięg	powierzchnia: 2000 Mm przy 7,25 w.; zanurzenie: 100 Mm przy 5 w.
	Uzbrojenie
	6 torped
Wyrzutnie torpedowe	6 × 450 mm (4 dziobowe, 2 rufowe)
Załoga	21
	Multimedia w Wikimedia Commons

Saphir (Q44) – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej, czwarta zamówiona jednostka typu Émeraude. Została zwodowana 6 lutego 1908 roku w stoczni Arsenal de Toulon(inne języki), a do służby w Marine nationale weszła w 1909 roku. Okręt zatonął na minie na Morzu Marmara 15 stycznia 1915 roku.

Projekt i budowa

„Saphir” zamówiony został na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1903 roku. Zaprojektował go inż. Gabriel Maugas(inne języki), dostosowując swój poprzedni projekt (Farfadet) do napędu dwuśrubowego. Okręt miał niewielki zapas pływalności w położeniu nawodnym oraz występowały na nim częste awarie silników Diesla, co znacznie wydłużyło okres prób i opóźniło wprowadzenie do służby.

„Saphir” zbudowany został w Arsenale(inne języki) w Tulonie. Stępkę okrętu położono w październiku 1903 roku, a zwodowany został 6 lutego 1908 roku. Nazwa nawiązywała do kamienia szlachetnego – szafiru.

Dane taktyczno–techniczne

„Saphir” był małym okrętem podwodnym o konstrukcji jednokadłubowej. Długość całkowita wynosiła 44,9 metra, szerokość 3,9 metra i zanurzenie 3,6 metra. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 392 tony, a w zanurzeniu 425 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki Diesla Sautter-Harlé(inne języki) o łącznej mocy 600 koni mechanicznych (KM). Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Sautter-Harlé o łącznej mocy 450 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 11,5 węzła na powierzchni i 9,25 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 2000 Mm przy prędkości 7,25 węzła w położeniu nawodnym oraz 100 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 40 metrów.

Okręt wyposażony był w sześć wyrzutni torped kalibru 450 mm (cztery wewnętrzne na dziobie i dwie na rufie), z łącznym zapasem 6 torped. Załoga okrętu składała się z 21 (później 23) oficerów, podoficerów i marynarzy.

Przebieg służby

„Saphir” został wcielony do służby w Marine nationale w 1909 roku Jednostka otrzymała numer ewidencyjny Q44. „Saphir” pełnił służbę na Morzu Śródziemnym. W końcu 1914 roku został skierowany w rejon Dardaneli w celu niszczenia tureckiej żeglugi. 15 stycznia 1915 roku na Morzu Marmara okręt wszedł na minie i zatonął z częścią załogi (w tym dowódcą).

Uwagi

↑ J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat podają, że okręt został zatopiony ogniem tureckiej artylerii 25 stycznia 1915 roku, zaś A. Perepeczko podaje, że okręt zatonął 21 stycznia 1915 roku zniszczony ogniem artylerii nadbrzeżnej, myląc Dardanele z Dunkierką.

Przypisy

Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974.
1. 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.
2. 1 2 3 4 5 6 S. 137.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 208.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 80.
↑ John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 199.
↑ Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2016-12-26]. (ang.).
1 2 Ivan Gogin: ÉMERAUDE submarines (1908 - 1910). Navypedia. [dostęp 2016-12-26]. (ang.).
1 2 J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 536.
↑ Andrzej Perepeczko: Od Napoleona do de Gaulle’a. Flota francuska w latach 1789-1942. Oświęcim: 2014, s. 183.

Bibliografia

Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
Ivan Gogin: ÉMERAUDE submarines (1908 - 1910). Navypedia. [dostęp 2016-12-26]. (ang.).
Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.).
John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.).
Andrzej Perepeczko: Od Napoleona do de Gaulle’a. Flota francuska w latach 1789-1942. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-372-1.
Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2016-12-26]. (ang.).

[11] J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat podają, że okręt został zatopiony ogniem tureckiej artylerii 25 stycznia 1915 roku, zaś A. Perepeczko podaje, że okręt zatonął 21 stycznia 1915 roku zniszczony ogniem artylerii nadbrzeżnej, myląc Dardanele z Dunkierką.

[Labayle-Couhat1974-1] Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974.
1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.

1 2 3 4 5 6 S. 137.

[2] 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.

[7] 1 2 3 4 5 6 S. 137.

[con1921-208-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 208.

[fon80-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 80.

[jan199-5] John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 199.

[navfr-6] Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2016-12-26]. (ang.).

[nav-8] 1 2 Ivan Gogin: ÉMERAUDE submarines (1908 - 1910). Navypedia. [dostęp 2016-12-26]. (ang.).

[goz536-9] 1 2 J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 536.

[per183-10] Andrzej Perepeczko: Od Napoleona do de Gaulle’a. Flota francuska w latach 1789-1942. Oświęcim: 2014, s. 183.

[2] 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.

[7] 1 2 3 4 5 6 S. 137.