Topaze (1908)

Topaze (Q45)
	; „Topaze” w 1918 r.
Klasa	okręt podwodny
Typ	Émeraude
	Historia
Stocznia	Arsenal de Toulon(inne języki)
Położenie stępki	październik 1903
Wodowanie	2 lipca 1908
	Marine nationale
Wejście do służby	1910
Wycofanie ze służby	12 listopada 1919
	Dane taktyczno-techniczne
Wyporność; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 392 tony; 425 t
Długość	44,9 m
Szerokość	3,9 m
Zanurzenie	3,6 m
Zanurzenie testowe	40 m
Rodzaj kadłuba	jednokadłubowy
	Napęd
	2 silniki Diesla o łącznej mocy 600 KM; 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 450 KM; 2 śruby
Prędkość; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 11,5 węzła; 9,25 w.
Zasięg	powierzchnia: 2000 Mm przy 7,25 w.; zanurzenie: 100 Mm przy 5 w.
	Uzbrojenie
	1 działko kal. 37 mm, 6 torped
Wyrzutnie torpedowe	6 × 450 mm (4 dziobowe, 2 rufowe)
Załoga	21
	Multimedia w Wikimedia Commons

Topaze (Q45) – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej, piąta zamówiona jednostka typu Émeraude. Została zwodowana 2 lipca 1908 roku w stoczni Arsenal de Toulon(inne języki), a do służby w Marine nationale weszła w 1910 roku. Okręt został skreślony z listy floty 12 listopada 1919 roku.

Projekt i budowa

„Topaze” zamówiony został na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1903 roku. Zaprojektował go inż. Gabriel Maugas(inne języki), dostosowując swój poprzedni projekt (Farfadet) do napędu dwuśrubowego. Okręt miał niewielki zapas pływalności w położeniu nawodnym oraz występowały na nim częste awarie silników Diesla, co znacznie wydłużyło okres prób i opóźniło wprowadzenie do służby. W porównaniu do bliźniaczych jednostek, „Topaze” otrzymał przedłużony kiosk.

„Topaze” zbudowany został w Arsenale(inne języki) w Tulonie. Stępkę okrętu położono w październiku 1903 roku, a zwodowany został 2 lipca 1908 roku. Nazwa nawiązywała do kamienia szlachetnego – topazu.

Dane taktyczno–techniczne

„Topaze” był małym okrętem podwodnym o konstrukcji jednokadłubowej. Długość całkowita wynosiła 44,9 metra, szerokość 3,9 metra i zanurzenie 3,6 metra. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 392 tony, a w zanurzeniu 425 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki Diesla Sautter-Harlé(inne języki) o łącznej mocy 600 koni mechanicznych (KM). Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Sautter-Harlé o łącznej mocy 450 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 11,5 węzła na powierzchni i 9,25 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 2000 Mm przy prędkości 7,25 węzła w położeniu nawodnym oraz 100 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 40 metrów.

Okręt wyposażony był w sześć wyrzutni torped kalibru 450 mm (cztery wewnętrzne na dziobie i dwie na rufie), z łącznym zapasem 6 torped. Od sierpnia 1915 roku okręt posiadał działko pokładowe kal. 37 mm M1902 L/40. Załoga okrętu składała się z 21 (później 23) oficerów, podoficerów i marynarzy.

Przebieg służby

„Topaze” został wcielony do służby w Marine nationale w 1910 roku Jednostka otrzymała numer ewidencyjny Q45. „Topaze” pełnił służbę na Morzu Śródziemnym. W sierpniu 1915 roku okręt otrzymał (wraz z bliźniaczym „Turquoise”) działko pokładowe kalibru 37 mm, stając się pierwszym okrętem podwodnym w marynarce francuskiej wyposażonym w uzbrojenie artyleryjskie. W latach 1915–1916 jednostka pływała w składzie 2. Flotylli, a w 1918 roku przeniesiona została do 3. Flotylli, stacjonując w Mudros. 12 listopada 1919 roku okręt został skreślony z listy floty.

Uwagi

↑ J. Labayle-Couhat podaje, że na okręcie zamontowano działo kal. 47 mm.

Przypisy

Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974.
1. 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.
2. 1 2 3 4 5 6 S. 137.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 208.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 80.
↑ John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 199.
↑ Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2016-12-27]. (ang.).
1 2 3 Ivan Gogin: ÉMERAUDE submarines (1908 - 1910). Navypedia. [dostęp 2016-12-27]. (ang.).
↑ J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 536.

Bibliografia

Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
Ivan Gogin: ÉMERAUDE submarines (1908 - 1910). Navypedia. [dostęp 2016-12-27]. (ang.).
Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.).
John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.).
Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2016-12-27]. (ang.).

[10] J. Labayle-Couhat podaje, że na okręcie zamontowano działo kal. 47 mm.

[Labayle-Couhat1974-1] Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: 1974.
1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.

1 2 3 4 5 6 S. 137.

[2] 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.

[7] 1 2 3 4 5 6 S. 137.

[con1921-208-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 208.

[fon80-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 80.

[jan199-5] John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 199.

[navfr-6] Gordon Smith: World War 1 at Sea, FRENCH NAVY. Naval History Homepage. [dostęp 2016-12-27]. (ang.).

[nav-8] 1 2 3 Ivan Gogin: ÉMERAUDE submarines (1908 - 1910). Navypedia. [dostęp 2016-12-27]. (ang.).

[goz536-9] J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 536.

[2] 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 138.

[7] 1 2 3 4 5 6 S. 137.