Wątlak

Wątlak
	Scopula
	Schrank, 1802
	; Imago Scopula floslactata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	motyle
Podrząd	Glossata
Infrarząd	motyle różnoskrzydłe
(bez rangi)	Eulepidoptera
(bez rangi)	Ditrysia(inne języki)
(bez rangi)	Macroheterocera(inne języki)
Nadrodzina	Geometroidea(inne języki)
Rodzina	miernikowcowate
Podrodzina	Sterrhinae(inne języki)
Rodzaj	wątlak
Synonimy
	Scopula Schrank, 1802; Sphecodes Hübner, 1822; Calothysanis Hübner, [1823]; Acidalia Treitschke, 1825; Leptomeris Hübner, [1825]; Craspedia Hübner, [1825] ; Dosithea Duponchel, 1829 ; Cymatida Sodoffsky, 1837 ; Sarodria Sodoffsky, 1837 ; Acidalia Bruand, 1846 ; Sarothria Agassiz, 1847 ; Cymatoides Agassiz, 1847 ; Pylarge Herrich-Schäffer, [1855]; Phyletis Guenée, 1857; Lycauges Butler, 1879; Trichoclada Meyrick, 1886; Runeca Moore, 1888; Longula Staudinger, 1892; Synelys Hulst, 1896; Induna Warren, 1897; Triorisma Warren, 1897; Acidalina Staudinger, 1898; Pleionocentra Warren, 1898; Chlorocraspedia Warren, 1899; Lipocentris Warren, 1905; Psilephyra Bastelberger, 1909; Ustocidalia Sterneck, 1932; Eucidalia Sterneck, 1941 ; Libanonia Hausmann, 1993 ; Parenzanella Hausmann, 1993;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Wątlak (Scopula) – rodzaj motyli z podrodziny Sterrhinae, rodziny miernikowcowatych. Motyle z rodzaju Scopula występują prawie w całej strefie umiarkowanej półkuli północnej.

Morfologia

Motyle z rodzaju wątlak są zazwyczaj jasno ubarwione, z deseniem szeregu niewyraźnych wąskich przepasek. Plamki środkowe nie występują u wszystkich gatunków. Rozpiętość skrzydeł waha się od 20 do 40 mm. W skrzydle przednim występuje dodatkowa komórka środkowa, a żyłka radialna wybiega zwykle z górnego rogu dodatkowej komórki środkowej. W skrzydle tylnym żyłka radialna i medialna wychodzą z jednego punktu komórki środkowej. Cechą charakterystyczną tego rodzaju jest budowa nóg tylnych samców, które bardzo często mają golenie nóg tylnych mocno rozszerzone (czasami z jedną parą kolców), a stopy bardzo skrócone. U samic nogi zbudowane są proporcjonalnie zawsze z dwoma parami kolców na goleniach.

Gąsienice długie, bardzo cienkie, walcowate, od rodzaju Sterrha są mniej pomarszczone. Poczwarki gładkie z jasnobrunatnym deseniem, na końcu z dwoma zakrzywionymi dość silnymi kolcami.

Taksonomia

Takson ten wprowadzony został w 1802 roku przez Franza von Schrank. Obecnie Catalogue of Life (wersja 2024-03-12) zalicza do rodzaju Scopula 842 gatunki. Z czego na terenie Polski występuje 17 gatunków:

Scopula caricaria – wątlak turzyczyniak
Scopula corrivalaria – wątlak bagniczak
Scopula decorata – wątlak ozdobny
Scopula emutaria – wątlak kieliszniczak
Scopula immorata – wątlak nawrzosak
Scopula immutata – wątlak niezmiennik
Scopula incanata – wątlak siwinek
Scopula marginepunctata – wątlak brzegokropek
Scopula nemoraria – wątlak gajowiak
Scopula nigropunctata – wątlak czarnokropek
Scopula ornata – wątlak nadobny
Scopula floslactata (wcześniej Scopula remutaria) – wątlak falistak
Scopula rubiginata – wątlak rdzawiak
Scopula subpunctaria –
Scopula ternata – wątlak trójpasek
Scopula tessellaria –
Scopula umbelaria – wątlak cieniowiak
Scopula virgulata – wątlak pręgowiak

Przypisy

↑ Scopula, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 Markku Savela: Scopula Schrank, 1802. [w:] Funet.fi [on-line]. [dostęp 2025-11-13].
↑ Jerzy Heintze: Motyle Polski (wyd. II). Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 70.
1 2 3 Stanisław Błeszyński: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 46a. Miernikowce – Geometridae. Wstęp i podrodziny Brephinae, Orthostixinae, Geometrinae, Sterrhinae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1960, s. 42.
↑ Franz de Paula vonF.P. Schrank Franz de Paula vonF.P., Durchgedachte Geschichte der in Baiern einheimischen und zahmen Thiere, „Fauna Boica”, 2, Inglostad 1802, s. 162 (niem.).
↑ DonaldD. Hobern DonaldD., ''Scopula Schrank'', 1802, [w:] Catalogue of Life 2024-03-12 [online] [dostęp 2025-11-14] .
↑ ChristopherCh. Jonko ChristopherCh., ''Scopula caricaria'' (Reutti, 1853), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-14] .
↑ ChristopherCh. Jonko ChristopherCh., ''Scopula corrivalaria'' (Kretschmar, 1862), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-14] .
↑ ChristopherCh. Jonko ChristopherCh., ''Scopula floslactata'' (Haworth, 1809), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-14] .

[itis-1] Scopula, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[funet_scopula-2] 1 2 Markku Savela: Scopula Schrank, 1802. [w:] Funet.fi [on-line]. [dostęp 2025-11-13].

[Heintze-3] Jerzy Heintze: Motyle Polski (wyd. II). Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s. 70.

[Klucz46a-4] 1 2 3 Stanisław Błeszyński: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 46a. Miernikowce – Geometridae. Wstęp i podrodziny Brephinae, Orthostixinae, Geometrinae, Sterrhinae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1960, s. 42.

[Pierwszy-5] Franz de Paula vonF.P. Schrank Franz de Paula vonF.P., Durchgedachte Geschichte der in Baiern einheimischen und zahmen Thiere, „Fauna Boica”, 2, Inglostad 1802, s. 162 (niem.).

[COL_92MKK-6] DonaldD. Hobern DonaldD., ''Scopula Schrank'', 1802, [w:] Catalogue of Life 2024-03-12 [online] [dostęp 2025-11-14] .

[LM_652-7] ChristopherCh. Jonko ChristopherCh., ''Scopula caricaria'' (Reutti, 1853), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-14] .

[LM_651-8] ChristopherCh. Jonko ChristopherCh., ''Scopula corrivalaria'' (Kretschmar, 1862), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-14] .

[LM_562-9] ChristopherCh. Jonko ChristopherCh., ''Scopula floslactata'' (Haworth, 1809), [w:] Lepidoptera Mundi [online] [dostęp 2025-11-14] .