Skoczanka

Skoczanka
	Desmodillus
	O. Thomas & Schwann, 1904
	Okres istnienia: pliocen–obecnie,; 5,1–0 mln lat temu PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Przedstawiciel rodzaju – skoczanka przylądkowa (D. auricularis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	myszowate
Podrodzina	myszoskoczki
Plemię	Gerbillurini
Rodzaj	skoczanka
	Typ nomenklatoryczny
	Gerbillus auricularis A. Smith, 1834
Gatunki
	2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Skoczanka (Desmodillus) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoskoczków (Gerbillinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Jest to południowoafrykański rodzaj, znany ze skamieniałości z RPA od wczesnego pliocenu po holocen. W plejstocenie występował także w Namibii.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 86–129 mm, długość ogona 70–98 mm, długość ucha 10–14 mm, długość tylnej stopy 21–29 mm; masa ciała 29–82 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniowali w 1904 roku angielscy zoolodzy Oldfield Thomas i Harold Schwann w artykule zatytułowanym O kolekcji ssaków z brytyjskiego Namaqualandu podarowanej Muzeum Narodowemu przez pana C. D. Rudda, opublikowanym w czasopiśmie „Abstracts of the Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) skoczanka przylądkowa (D. auricularis).

Etymologia

Desmodillus: stgr. δεσμός desmos ‘połączenie’, jako że „łączy” ona w sobie cechy myszoskoczki i tłustogona; łac. przyrostek zdrabniający -illus.

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek:

Desmodillus auricularis (A. Smith, 1834) – skoczanka przylądkowa

W 2017 roku został opisany wymarły gatunek, którego szczątki liczące ok. 5,1 miliona lat (zankl) znaleziono w Langebaanweg w RPA. Gryzoń ten był większy niż współczesna skoczanka przylądkowa, ale poza tym podobny do niej. Cechy anatomiczne budowy zębów i czaszki wskazują, że skoczanki oddzieliły się od pokrewnych myszoskoczków (Gerbilliscus) jeszcze 5–6 milionów lat temu:

Desmodillus magnus Denys & Matthews, 2017

Przypisy

1 2 3 Oldfield Thomas, Harold Schwann. On a Collection of Mammals from British Namaqualand presented to the National Museum by Mr. C. D. Rudd. „Abstracts of the Proceedings of the Zoological Society of London”. 1, s. 177–178, 1904. DOI: 10.1111/j.1469-7998.1904.tb08284.x. (ang.).
1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 260. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 448. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 Ch. Denys, P. Taylor & K. Aplin. Opisy gatunków Muridae: Ch. Denys, P. Taylor, C. Burgin, K. Aplin, P.-H. Fabre, R. Haslauer, J. Woinarski, B. Breed & J. Menzies: Family Muridae (True Mice and Rats, Gerbils and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 624. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Desmodillus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-03].
1 2 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 286. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
↑ Christiane Denys, Thalassa Matthews. A new Desmodillus (Gerbillinae, Rodentia) species from the early Pliocene site of Langebaanweg (South-western Cape, South Africa). „Palaeovertebrata”. 41 (1), 2017. DOI: 10.18563/pv.41.1.e1. (ang.).

[ThomasSchwann1904-1] 1 2 3 Oldfield Thomas, Harold Schwann. On a Collection of Mammals from British Namaqualand presented to the National Museum by Mr. C. D. Rudd. „Abstracts of the Proceedings of the Zoological Society of London”. 1, s. 177–178, 1904. DOI: 10.1111/j.1469-7998.1904.tb08284.x. (ang.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 260. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 448. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Denys&inni-4] 1 2 Ch. Denys, P. Taylor & K. Aplin. Opisy gatunków Muridae: Ch. Denys, P. Taylor, C. Burgin, K. Aplin, P.-H. Fabre, R. Haslauer, J. Woinarski, B. Breed & J. Menzies: Family Muridae (True Mice and Rats, Gerbils and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 624. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Desmodillus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-03].

[amw-6] 1 2 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 286. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[mdd-7] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).

[DenysMatthews2017-8] Christiane Denys, Thalassa Matthews. A new Desmodillus (Gerbillinae, Rodentia) species from the early Pliocene site of Langebaanweg (South-western Cape, South Africa). „Palaeovertebrata”. 41 (1), 2017. DOI: 10.18563/pv.41.1.e1. (ang.).