Smordwa

Smordwa
Смордва
Ilustracja
Pałac w Smordwie
Państwo

 Ukraina

Obwód

 rówieński

Rejon

młynowski

Powierzchnia

39,63 km²

Populacja (2001)

 

• liczba ludności

1153

• gęstość

29,65 os./km²

Nr kierunkowy

+380 3659

Kod pocztowy

35160

Położenie na mapie obwodu rówieńskiego
Mapa konturowa obwodu rówieńskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Smordwa”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Smordwa”
Ziemia50°27′28″N 25°33′44″E/50,457778 25,562222
Multimedia w Wikimedia Commons

Smordwa (ukr. Смордва) – wieś na Ukrainie w rejonie młynowskim obwodu rówieńskiego.

Pałac w Smordwie

Zamek w Smordwie

W XVI wieku istniał tu zamek z basztami. Prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII w. dobra stały się dziedzictwem Ledóchowskich h. Szaława, których gniazdo rodzinne znajdowało się w Ledóchowie w powiecie krzemienieckim. Miejscowość stała się wkrótce centrum ich dóbr. Przypuszczalnie Józef Piotr Ledóchowski wybudował pałac klasycystyczny, wykorzystując może mury dawnego zamku. Wygląd tego pałacu nie jest znany, gdyż w połowie XIX w. Janusz Ledóchowski budynek ów przebudował na rezydencję. Po rozbudowie, dokonanej według projektu Henryka Marconiego, bryła pałacu została znacznie wydłużona. Niezadowolony z kształtu nadanego pała­cowi przez Marconiego, Michał Ledóchowski zaangażował Stefana Szyllera do ponownej przebudowy, którą wykonano w pierwszej deka­dzie XX w., nie naruszając samej bryły budyn­ku, znacznie ją tylko wzbogacono w stylu neorenesansowym.

Podczas okupacji niemieckiej Niemcy wykorzystywali do pracy w tutejszym majątku ziemskim około 200 Żydów z Boremla i Demidówki. Zarządcą majątku był w tym czasie volksdojcz Grüner, który traktował Żydów brutalnie

W lipcu 1943 roku UPA napadła na 60 Polaków, którzy schronili się w majątku (mieszkańców Smordwy i pracowników majątku). Po całonocnej walce udało się atak odeprzeć, jednak 15 obrońców zginęło. W sierpniu 1943 majątek opuściła niemiecka ochrona, w związku z czym Polacy ewakuowali się do Młynowa.

Po 1945 roku pałac zburzono.

We wsi zachowała się prawosławna cerkiew z 1787 roku (pierwotnie unicka) z grobowcami Ledóchowskich. W XIX wieku w ramach rusyfikacji dodano na jej dachu cebulaste kopułki.

Urodzeni w Smordwie

Przypisy

  1. ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu rówieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 5 grudnia 2001 roku. (ukr.).
  2. ↑ Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X. Warszawa: 1880-1902, s. 915.
  3. ↑ Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, Tom 5 Województwo wołyńskie, 1994, str. 472-478.
  4. ↑ Encyclopedia of Camps and Ghettos, 1933–1945, tom II, cz. B, Martin Dean, Mel Hecker (red.), United States Holocaust Memorial Museum and Indiana University Press, Bloomington/Indianapolis 2012, ISBN 978-0-253-00202-0, s. 1429
  5. ↑ Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, t. 1, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 95, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  6. ↑ {{{tytuł}}} [online], orka.sejm.gov.pl [dostęp 2025-08-02].

Linki zewnętrzne