Star 66

Star 66
Ilustracja
Star 66 z radiostacją R-118K
Producent

Fabryka Samochodów Ciężarowych "Star"

Zaprezentowany

1953

Okres produkcji

1958–1965

Miejsce produkcji

Polska Starachowice

Następca

Star 660

Dane techniczne
Segment

terenowy samochód ciężarowy średniej ładowności

Silniki

S47, benzynowy, rzędowy, 6 - cylindrowy, 77,3 kW (105 KM)

Skrzynia biegów

5-biegowa, manualna, niezsynchronizowana

Długość

6528 mm

Szerokość

2400 mm

Wysokość

2875 mm

Rozstaw osi

2858 mm
1200 mm

Masa własna

5200 kg

Liczba miejsc

2

Multimedia w Wikimedia Commons

Star 66 − polski terenowy samochód ciężarowy o ładowności 4,5 tony produkowany w latach 1958–1965 przez FSC Star.

Historia modelu

W 1952 roku Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego oraz Zarząd Główny Planowania Uzbrojenia i Techniki Wojennej zorganizowały konkurs na opracowanie dokumentacji technicznej terenowego samochodu ciężarowego średniej ładowności. Według kryteriów konkursu w projektach należało wykorzystać jak najwięcej podzespołów samochodów ciężarowych Star 20 i Lublin 51. Pierwsze rezultaty prac zostały przedstawione w czerwcu 1952 roku przez Biuro Konstrukcji Przemysłu Motoryzacyjnego z Warszawy oraz jego łódzki oddział pod kierownictwem inżyniera Jerzego Wernera. Po zatwierdzeniu zaprezentowanych projektów przez komisję konkursową, w 1953 roku zbudowano po dwa prototypy dwuosiowego modelu Star 44 oraz trzyosiowego Star 66.

Konstrukcja prototypowego Stara 44 osadzona została na podłużnicowej ramie spawanej wykonanej z blachy tłoczonej. W układzie jezdnym zastosowano przedni oraz tylny sztywny most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych. Tylny most napędowy wyposażony zostały w sterowaną mechanicznie blokadę mechanizmu różnicowego. Do napędu zastosowano prototypowy, 6-cylindrowy, rzędowy silnik benzynowy typu S44, o pojemności skokowej 4680 cm³ i mocy maksymalnej 63 kW (85,7 KM). Silnik współpracował z 5-biegową manualną, niezsynchronizowaną skrzynią biegów z modelu Star 20. Skrzynia przekładniowa zblokowana była z reduktorem o dwóch przełożeniach.

Nadwozie drugiego modelu, jakim był prototypu trzyosiowego Stara 66 osadzone zostało na podłużnicowej ramie spawanej wykonanej z blachy tłoczonej. Układ jezdny stanowił przedni sztywny most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych, oraz środkowy i tylny most napędowy, każdy zawieszony na dwóch odwróconych półeliptycznych resorach piórowych oraz sześciu drążkach reakcyjnych. Środkowy oraz tylny most napędowy wyposażony został w mechaniczną blokadę mechanizmu różnicowego. Do napędu zastosowano prototypowy, 6-cylindrowy, rzędowy silnik benzynowy typu S46, o pojemności skokowej 4680 cm³ i mocy maksymalnej 75,5 kW (102,5 KM). 5-biegowa manualna, niezsynchronizowana skrzynia biegów zblokowana była z 2-biegowym reduktorem.

Po przeprowadzeniu badań drogowych prototypów w 1954 roku, zdecydowano o niekontynuowaniu dalszych prac na modelem Star 44 i skupieniu się wyłącznie na rozwoju konstrukcji Stara 66. Przyczyną podjęcia takiej decyzji był brak możliwości równoczesnej produkcji dwóch modeli, spowodowanej ówczesnymi ograniczeniami technicznymi oraz finansowymi polskiego przemysłu motoryzacyjnego. W tym samym roku zbudowano kolejne zmodernizowane prototypy tego pojazdu, które testowane były przez wojsko do 1955 roku. Po wydaniu pozytywnej opinii przez komisję Ministerstwa Obrony Narodowej, w styczniu 1956 roku zatwierdzono dokumentację techniczną wersji seryjnych i rozpoczęto prace przygotowujące fabrykę w Starachowicach do produkcji tego modelu.

Produkcję seryjną Stara 66 rozpoczęto w 1958 roku. Nadwozie pojazdu, podobnie jak wersji prototypowych osadzone zostało na podłużnicowej ramie spawanej wykonanej z blachy tłoczonej. W układzie jezdnym zastosowano przedni sztywny most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych, wspartych dodatkowo przez dwa hydrauliczne amortyzatory ramieniowe. Zawieszenie osi środkowej i tylnej stanowiły mosty napędowe, każdy zawieszony na dwóch odwróconych półeliptycznych resorach piórowych oraz sześciu drążkach reakcyjnych. Środkowy oraz tylny most napędowy wyposażony został w sterowaną mechanicznie blokadę mechanizmu różnicowego. Układ hamulcowy wyposażony został w podciśnieniowy system wspomagania. Do napędu Stara 66 zastosowano, 6-cylindrowy, rzędowy silnik benzynowy typu S47, o pojemności skokowej 4680 cm³ i mocy maksymalnej 77,3 kW (105 KM). Jednostka napędowa zblokowana została z 5-biegową manualną, niezsynchronizowaną skrzynią biegów, zespoloną poprzez wał rurowy ze sterowanym mechanicznie reduktorem o dwóch przełożeniach. Silnik zapewniał prędkość maksymalną 73,5 km/h, przy zużyciu paliwa wynoszącym 37 l/100 km na drogach i 52 l/100 km w terenie.

Star 66 wyposażany był w otwartą, dwuosobową kabinę wagonową typu N66 z brezentowym, składanym do tyłu dachem oraz dwudzielną przednią szybą.

Produkcja Stara 66 została zakończona w 1965 roku, po wprowadzeniu do produkcji modelu Star 660, będącego zmodernizowaną odmianą swojego poprzednika. Wizualnie z zewnątrz Star 660 praktycznie nie różnił się od modelu 66. Zastosowano nowy układ wspomagający hamulce, śrubowo-kulkową przekładnię kierowniczą. Podwozie wykorzystywano do specjalistycznych wojskowych zabudów. Wersję 660 M1 produkowano do 1968 roku.

Star 66 i 660 był bardzo łatwy w dostosowaniu do potrzeb sił zbrojnych oraz innych użytkowników (na rynek cywilny trafiła niewielka część wyprodukowanych pojazdów). wśród licznych wersji specjalnych jakie zbudowano warto wymienić żuraw samochodowy Hydros R-061 i ŻSH-6S, wozy dowodzenia i łączności, stacje radioliniowe, pojazdy naprawcze, pojazd do przewożenia bloków pontonowych AP-64 i pojazd do przewozu bloków brzegowych BP-64 czy też most towarzyszący SMT-1. Powstały również liczne wozy strażackie.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Star 66 i 660 – woły robocze Ludowego Wojska Polskiego. smartage.pl. [dostęp 2026-09-14]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 STAR 66. wicarsworld.pl. [dostęp 2026-09-15]. (pol.).
  3. 1 2 Podobno najlepszą polska ciężarówką jest Star 66. intercars.com.pl. [dostęp 2026-09-14]. (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne