Tromboliza

Tromboliza – terapia, w której celem, na skutek podania leku trombolitycznego, jest rozpuszczanie groźnych dla życia zakrzepów wewnątrz naczyń krwionośnych w celu zapobieżenia niedokrwiennemu uszkodzeniu tkanek.

Leki trombolityczne działają poprzez aktywację fibrynolizy – przekształcają plazminogen w plazminę, która rozkłada fibrynę i w konsekwencji rozpuszcza skrzep. Dzięki temu dochodzi do przywrócenia przepływu krwi i dostarczenia tlenu w niedokrwionym obszarze, co ogranicza dalsze uszkodzenie tkanek. Skuteczność leczenia trombolitycznego jest największa, gdy zostanie rozpoczęte jak najszybciej po wystąpieniu objawów.

Stosowana może być m.in. w udarze niedokrwiennym mózgu, zawale serca i ciężkiej zatorowości płucnej.

Leki trombolityczne

Występują trzy generacje:

leki pierwszej generacji: streptokinaza, urokinaza, anistreplaza (acylowany kompleks streptokinazy z plazminogenem)
leki drugiej generacji: rekombinowany aktywator plazminogenu – alteplaza (rt-PA), prourokinaza (scu-PA)
leki trzeciej generacji: modyfikowane drogą inżynierii genetycznej aktywatory plazminogenu: reteplaza, tenekteplaza, lanoteplaza.

Do najszerzej stosowanych leków trombolitycznych zaliczane są:

alteplaza – otrzymywana metodą rekombinacji DNA, identyczna molekularnie z tkankowym aktywatorem plazminogenu (t-PA). Podawana dożylnie. Jest to sterylna, oczyszczona glikoproteina o początkowym okresie półtrwania krótszym niż 5 minut, usuwana głównie przez wątrobę. W 1995 roku tromboliza z zastosowaniem alteplazy została po raz pierwszy uznana za skuteczną metodę leczenia ostrego udaru niedokrwiennego mózgu i od tego czasu jest stosowana w tym wskazaniu.

tenekteplaza – modyfikacja tPA o większej specyficzności wobec fibryny oraz dłuższym okresie półtrwania, co umożliwia podanie leku w postaci pojedynczego bolusu. Na podstawie metaanalizy opublikowanej w 2024 tenekteplaza nie jest gorsza niż alteplaza w leczeniu udaru niedokrwiennego mózgu w okresie 4,5 godzin od rozpoczęcia objawów. Ponieważ jej podanie jest prostsze niż alteplazy (bolus zamiast godzinnego wlewu), jest ona obiecującym substytutem dla alteplazy, wygodniejszym w użyciu i o możliwie wyższej skuteczności i lepszym profilu bezpieczeństwa.

reteplaza – modyfikacja tPA zawierająca 355 z 527 aminokwasów, o dłuższym okresie półtrwania.

streptokinaza – lek trombolityczny pochodzenia bakteryjnego (wytwarzana przez paciorkowce β-hemolizujące). W przeciwieństwie do alteplazy, tenekteplazy i reteplazy nie jest ludzkim aktywatorem plazminogenu, lecz działa pośrednio – tworzy kompleks ze znajdującym się w osoczu plazminogenem, który następnie przekształca inny plazminogen w plazminę. Charakteryzuje się okresem półtrwania ok. 20 minut, niską specyficznością wobec fibryny i silną antygenowością (ryzyko reakcji alergicznych i nieskuteczności przy powtórnym podaniu w ciągu 2 lat). Ze względu na niską cenę nadal jest szeroko stosowana w krajach o ograniczonych zasobach w leczeniu ostrego zawału serca i zatorowości płucnej, natomiast w krajach wysoko rozwiniętych została w dużej mierze wyparta przez selektywniejsze aktywatory plazminogenu pochodzenia rekombinowanego.

urokinaza – enzym złożony z 411 aminokwasów, pierwotnie wyizolowany z moczu człowieka, do celów medycznych produkowany jest w hodowlach komórkowych.

Wskazania to trombolizy

Wskazania do podania leków trombolitycznych obejmują:

Udar niedokrwienny mózgu – podanie alteplazy lub tenekteplazy jest podstawą leczenia udaru niedokrwiennego mózgu, jeżeli objawy trwają poniżej 4,5 godziny (w niektórych sytuacjach dłużej).
Zawał mięśnia sercowego – współcześnie (2025) tromboliza w zawale serca (STEMI) jest stosowana głównie wtedy, gdy pierwotna PCI nie może być wykonana w ciągu 120 minut od pierwszego kontaktu medycznego; preferowane są selektywne leki fibrynolityczne trzeciej generacji – alteplaza (przyspieszony schemat 90-minutowy) lub tenekteplaza (pojedynczy bolus zależny od masy ciała).
Zakrzepica żył głębokich – tromboliza może być stosowana w leczeniu ciężkiej zakrzepicy żył głębokich, ponadto możliwe jest również podanie leku fibrynolitycznego za pomocą cewnika wewnątrznaczyniowego bezpośrednio w okolicę zakrzepu.
Zatorowość płucna – tromboliza alteplazą lub rzadziej streptokinazą jest podstawą leczenia zatorowości płucnej o wysokim ryzyku (przebiegającej ze wstrząsem lub znaczną hipotensją). Zazwyczaj nie jest stosowana w łagodniejszych postaciach zatorowości płucnej.
Ostre niedokrwienie kończyn – podobnie jak w zakrzepicy żył głębokich, podanie leku trombolitycznego, wewnątrznaczyniowo do okolicy zakrzepu, jest jedną z opcji terapeutycznych w ostrym niedokrwieniu kończyn. Zabieg ten jest podstawą leczenia w przypadku większości chorych z niedokrwieniem w stopniu I lub IIa (przeżycie kończyny jest niezagrożone lub zagrożone granicznie). Możliwe jest też podanie rtPA we wlewie ciągłym, podobnie do udaru mózgu lub zawału serca.
Niedrożność cewników umieszczonych wewnątrznaczyniowo
Tworzenie się skrzepliny wewnątrz serca
Odmrożenia

Przeciwwskazania do trombolizy

Przeciwskazania różnią się w zależności od jednostki chorobowej.

Przeciwskazania do trombolizy w udarze mózgu

Krwawienie wewnątrzczaszkowe. Przeciwskazaniem jest obecność świeżej, wynaczynionej krwi w badaniu obrazowym lub wywiad krwawienia kiedykolwiek w przeszłości, jeżeli jego przyczyna jest nieznana lub nie została usunięta.
Uraz głowy.
Aktywne krwawienie wewnętrzne (np. świeże krwawienie z przewodu pokarmowego)
Łagodny/ustępujący udar – można rozważyć leczenie, jeśli kliniczne objawy udaru mózgu w ocenie lekarza lub pacjenta zagrażają wystąpieniem niepełnosprawności istotnej z perspektywy dotychczasowego funkcjonowania pacjenta, niezależnie od liczby punktów w skali NIHSS.
Niedawna operacja – duża neuro/chirurgiczna jest przeciwskazaniem; małe zabiegi zazwyczaj nie. Eksperci SChN PTN (12 na 12 głosujących) nie zalecają leczenia alteplazą w przypadku dużego zabiegu chirurgicznego lub rozległego urazu niedotyczącego głowy przebytego w ciągu ostatniego 1 miesiąca. Jeżeli okres ten jest dłuższy niż 1 miesiąc, należy rozważyć trombolizę.
Przyjmowanie DOAC. Wg brytyjskich wytycznych (NICE) z 2023 pacjenci zgłaszający się z ostrym udarem niedokrwiennym, którzy przyjmują doustny antykoagulant bezpośredni (DOAC), powinni być wykluczeni z trombolizy, chyba że – w przypadku dabigatranu – czas protrombinowy (PT) i aktywowany czas częściowej tromboplastyny (APTT) są prawidłowe. Według zaleceń SChN PTN z 2024 zaleca się rutynowo leczenie alteplazą, o ile czas od przyjęcia ostatniej dawki ksabanu wynosi ≥ 48 godz., a pacjent nie ma zaawansowanej niewydolności nerek. W przeciwnym razie, o ile to możliwe, należy preferować pierwotną trombektomię mechaniczną. Jeżeli dostępne, należy oznaczyć stężenie leków przeciwkrzepliwych i wykonać trombolizę, jeżeli stężenie jest subterapeutyczne. W przypadku dabigatranu można wykonać trombolizę po podaniu substancji neutralizującej (idarucyzumab(inne języki)). W przypadku apiksabanu i rywaroksabanu substancją neutralizującą jest andeksanet alfa(inne języki).
INR>1,7. Przyjmowanie warfaryny lub acenokumarolu nie jest przeciwskazaniem, jeżeli wskaźnik INR<1,7.
Podanie dawki leczniczej heparyny drobnocząsteczkowej (do 48 godzin przed trombolizą) oraz heparyny niefrakcjonowanej (do 24 godzin przed trombolizą).
Ciśnienie tętnicze >185/110. Chociaż wysokie ciśnienie tętnicze przy przyjęciu (powyżej 185/110 mmHg) nie zwiększa ryzyka krwawienia po trombolizie ani śmiertelności w udarze niedokrwiennym, pozostaje markerem gorszego rokowania (wyższego deficytu neurologicznego). Szybkie obniżanie ciśnienia pacjentów może wiązać się z objawami niepożądanymi, stąd też w niektórych ośrodkach nie obniża się także ciśnienia tętniczego do wartości 185/110 mmHg, aby móc wykonać trombolizę – raczej w takich przypadkach wstrzymuje się decyzję o trombolizie, oczekując na ewentualne samoistne obniżenie się ciśnienia. Według stanu wiedzy na 2024 rok, nie można obiektywnie w badaniach naukowych zalecić którejkolwiek z tych strategii, ponieważ brakuje danych z randomizowanych badań.
Napad padaczkowy na początku – można wykonać trombolizę, jeśli deficyty trwają i obraz potwierdza udar.
Hipoglikemia/hiperglikemia – można wykonać trombolizę po wyrównaniu.
Ciąża – można wykonać trombolizę w ciężkich udarach po konsultacji ginekologicznej.
Małopłytkowość <100 000 – zwykle przeciwskazanie względne, jeśli stabilna.
Zapalenie wsierdzia – względne przeciwskazanie w ciężkich przypadkach, po ocenie ryzyka.
Znany złośliwy nowotwór wewnątrzczaszkowy.
Nakłucie lędźwiowe w ciągu 7 dni przed trombolizą.

Wiek >80 lat, bardzo ciężki zespół neurologiczny, retinopatia cukrzycowa – nie są przeciwwskazaniem. Ponadto zaleca się leczenie alteplazą u chorych uprzednio niesamodzielnych w zakresie czynności dnia codziennego lub z zespołem otępiennym.

Przeciwskazania do trombolizy w zawale serca

Przeciwwskazania bezwzględne

Udar krwotoczny mózgu lub udar o nieznanej etiologii kiedykolwiek
Udar niedokrwienny mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy
Nowotwór lub malformacja naczyniowa OUN
Niedawny duży uraz, zabieg operacyjny (w ciągu ostatniego miesiąca)
Krwawienia żołądkowo-jelitowe (w ciągu ostatniego miesiąca)
Rozpoznana skaza krwotoczna
Rozwarstwienie aorty
Nakłucie w miejscu niedającym się ucisnąć

Przeciwwskazania względne

TIA w ciągu ostatnich 6 miesięcy
Przyjmowanie DOAC
Ciąża i pierwszy tydzień połogu
Przedłużona lub traumatyczna resuscytacja
Oporne nadciśnienie tętnicze (>180/110 mmHg)
Zaawansowana choroba wątroby
Zapalenie wsierdzia
Czynny wrzód trawienny

Źródło

Przeciwwskazania do trombolizy w żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej

Przeciwwskazania bezwzględne

Wcześniejszy krwotok śródczaszkowy
Znana strukturalna zmiana naczyniowa mózgu
Znany złośliwy nowotwór wewnątrzczaszkowy
Udar niedokrwienny mózgu w ciągu ostatnich 3 miesięcy (z wyłączeniem udaru w ciągu 3 godzin)
Podejrzenie rozwarstwienia aorty
Aktywne krwawienie lub skaza krwotoczna (z wyłączeniem miesiączki)
Znaczny uraz głowy lub twarzy w ciągu ostatnich 3 miesięcy

Przeciwwskazania względne

Przewlekłe, ciężkie, źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze w wywiadzie
Ciężkie, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze w momencie zgłoszenia się do lekarza (SBP >180 mmHg lub DBP >110 mmHg)
Udar niedokrwienny mózgu w wywiadzie >3 miesiące wcześniej
Urazowa lub długotrwała (>10 minut) resuscytacja krążeniowo-oddechowa lub poważna operacja <3 tygodnie
Niedawne (w ciągu 2 do 4 tygodni) krwawienie wewnętrzne
Biopsje lub nakłucia dużych naczyń, jeżeli uciśnięcię ewentualnego krwawienia byłoby trudne lub niemożliwe
Niedawny zabieg inwazyjny
W przypadku streptokinazy – Wcześniejsza ekspozycja (>5 dni temu) lub wcześniejsza reakcja alergiczna na te leki
Ciąża
Aktywna choroba wrzodowa żołądka
Zapalenie osierdzia lub płyn osierdziowy
Aktualne stosowanie antykoagulantu (np. warfaryny), które spowodowało podwyższenie INR >1,7 lub PT >15 sekund
Wiek >75 lat
Retinopatia cukrzycowa

Źródło

Przypisy

1 2 3 Muhammad U. Baig; Jeffrey Bodle: Thrombolytic Therapy. [w:] StatPearls [on-line]. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ Thrombolytics. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ Wardlaw JM, Zoppo G, Yamaguchi T, Berge E. Thrombolysis for acute ischaemic stroke. „Cochrane Database Syst Rev”. (3):CD000213, 2003. DOI: 10.1002/14651858.CD000213. PMID: 12917889.
↑ Tromboliza – leczenia świeżego zawału serca poza ośrodkami referencyjnymi. kardiolog.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-26)]., kardiolog.pl
↑ Leczenie przeciwzakrzepowe w chorobach układu krążenia. ptkardio.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-03)].. „Standardy PTK”
↑ Jiashuo Lin i in.. Thrombolysis for acute ischaemic stroke: development and update. „Brain Commun .”. 7(3), 2025.04.28. DOI: 10.1093/braincomms/fcaf164. (ang.).
↑ Biotechnology and Cardiovascular Medicine: Recombinant Protein Therapy. W: Hiroshi Ashikaga, Ori Ben-Yehuda, Kenneth R. Chien: Molecular Basis of Cardiovascular Disease. 2004, s. 1-2. DOI: 10.1016/B978-0-7216-9428-3.50006-8. ISBN 978-0721664019.
↑ Samantha E Miller, Steven J Warach. Evolving Thrombolytics: from Alteplase to Tenecteplase. „Neurotherapeutics”. 20(3), s. 664–678, 2023.01.05. DOI: 10.1007/s13311-023-01391-3. (ang.).
↑ Xia Meng i in.. Tenecteplase vs Alteplase for Patients With Acute Ischemic Stroke. „JAMA”. 332(17), s. 1437-1445, 2024.09.12. DOI: 10.1001/jama.2024.14721. (ang.).
↑ Lina Palaiodimou i in.. Tenecteplase vs Alteplase in Acute Ischemic Stroke Within 4.5 Hours: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Trials. „Neurology”. 103(9), 2024.11.12. DOI: 10.1212/WNL.0000000000209903. (ang.).
↑ Dorota Mirska: Tenekteplaza jako lek trombolityczny w leczeniu udaru mózgu. Termedia, 2025.10.30. [dostęp 2025-11-28].
↑ NEUROKURIER BIULETYN INFORMACYJNY POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEUROLOGICZNEGO. s. 8-9. [dostęp 2025-11-28].
↑ Reteplase. [w:] drugbank [on-line]. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ Shiva Izadi i in.. Reteplase Fc-fusions produced in N. benthamiana are able to dissolve blood clots ex vivo. „PLoS One”. 16(11), 2021.11.30. DOI: 10.1371/journal.pone.0260796. (ang.).
↑ Yueling Zhang i in.. Characterization of Streptokinases from Group A Streptococci Reveals a Strong Functional Relationship That Supports the Coinheritance of Plasminogen-binding M Protein and Cluster 2b Streptokinase. „J Biol Chem .”. 287(50), 2012.10.18. DOI: 10.1074/jbc.M112.417808. (ang.).
1 2 Streptokinase. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ NOTICE: STREPTOKINASE 1 500 000 IU INJECTION DISCONTINUATION. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ David B. Cross, Harvey D. White. Allergic Reactions to Streptokinase Does Antibody Formation Prevent Reuse in a Second Myocardial Infarction?. „Clin Immunother”. 2, s. 415-420, 2012.10.30. DOI: 10.1007/BF03259042. (ang.).
↑ Kenneth Ouriel i in.. Comparison of streptokinase, urokinase, and recombinant tissue plasminogen activator in an in vitro model of venous thrombolysis. „JVS”. 22(5), s. 593-597, Listopad 1995. (ang.).
↑ Vibha Bansal, Pradip K. Roychoudhury. Production and purification of urokinase: A comprehensive review. „Protein Expression and Purification”. 45(1), s. 1-14, Styczeń 2006. DOI: 10.1016/j.pep.2005.06.009. (ang.).
↑ James P. Ho, William J. Powers. Contemporary Management of Acute Ischemic Stroke. „Annu. Rev. Med.”. 76, s. 419-420, 2025. DOI: 094312 10.1146/annurev-med-050823- 094312. (ang.).
↑ James 2023 ↓, s. 43.
↑ Wanda L Rivera-Bou: Thrombolytic Therapy. [w:] MedScape [on-line]. 2021. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ Masoud Salavati i in.. Overview of Venous Thromboembolism and Emerging Therapeutic Technologies Based on Nanocarriers-Mediated Drug Delivery Systems. „Molecules .”. 29(20), 2024.10.15. DOI: 10.3390/molecules29204883. (ang.).
↑ Drew Fleck i in.. Catheter-directed thrombolysis of deep vein thrombosis: literature review and practice considerations. „Cardiovasc Diagn Ther .”, Grudzień 2017. DOI: 10.21037/cdt.2017.09.15. (ang.).
↑ Szczeklik 2019 ↓, s. 550, 560-561.
↑ Michael C. Siah, Michael Shih: Evaluation and Management of Acute Limb Ischemia. [w:] Endovascular Today [on-line]. Styczeń 2021. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).
↑ Szczeklik 2019 ↓, s. 510-512.
↑ Nygaard RM. Time Matters in Severe Frostbite: Assessment of Limb/Digit Salvage on the Individual Patient Level.. „J Burn Care Res”. 38(1), s. 53-55, 2017. DOI: 10.1097/BCR.0000000000000426. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Mariane Gauger Santos i in.. ABSOLUTE AND RELATIVE CONTRAINDICATIONS TO THROMBOLYSIS IN ISCHEMIC STROKE: UPDATES BASED ON RECENT GUIDELINES. „Asclepius”, 2025.06.04. DOI: 10.70779/aijshs.v4i6.127. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Karliński M i in.: Wytyczne trombolityczne 2024. [dostęp 2025-11-30].
1 2 James 2023 ↓, s. 46.
↑ Ewelina Kazimierczyk i in.. he use of andexanet alpha in the Polish setting: An interdisciplinary protocol Expert consensus statement of the Polish Cardiac Society. „Polish Heart Journal”, 2023.10.31. DOI: 10.33963/v.kp.98059. (ang.).
↑ Linzhe Du i in.. Blood pressure excursion on admission and intravenous thrombolysis in ischemic stroke. „J Hypertens”. 41(8), s. 1265-1270, 2023.05.19. DOI: 10.1097/HJH.0000000000003456. (ang.).
↑ Thomas P Zonneveld i in.. Safety and efficacy of active blood-pressure reduction to the recommended thresholds for intravenous thrombolysis in patients with acute ischaemic stroke in the Netherlands (TRUTH): a prospective, observational, cluster-based, parallel-group study. „Lancet”. 23(8), s. 807-815, Sierpień 2024. (ang.).
↑ Szczeklik 2019 ↓, s. 211.
↑ Clive Kearon i in.. Antithrombotic therapy for VTE disease: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. „Chest”, Grudzień 2012. DOI: 10.1378/chest.11-2301. (ang.).

Bibliografia

Piotr Gajewski: Interna Szczeklika. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2019. ISBN 978-83-7430-591-4.
Martin James: National Clinical Guideline for Stroke for the UK and Ireland. 2023. [dostęp 2025-11-11].

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[StatPearls-1] 1 2 3 Muhammad U. Baig; Jeffrey Bodle: Thrombolytic Therapy. [w:] StatPearls [on-line]. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[2] Thrombolytics. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[3] Wardlaw JM, Zoppo G, Yamaguchi T, Berge E. Thrombolysis for acute ischaemic stroke. „Cochrane Database Syst Rev”. (3):CD000213, 2003. DOI: 10.1002/14651858.CD000213. PMID: 12917889.

[4] Tromboliza – leczenia świeżego zawału serca poza ośrodkami referencyjnymi. kardiolog.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-26)]., kardiolog.pl

[5] Leczenie przeciwzakrzepowe w chorobach układu krążenia. ptkardio.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-03)].. „Standardy PTK”

[6] Jiashuo Lin i in.. Thrombolysis for acute ischaemic stroke: development and update. „Brain Commun .”. 7(3), 2025.04.28. DOI: 10.1093/braincomms/fcaf164. (ang.).

[7] Biotechnology and Cardiovascular Medicine: Recombinant Protein Therapy. W: Hiroshi Ashikaga, Ori Ben-Yehuda, Kenneth R. Chien: Molecular Basis of Cardiovascular Disease. 2004, s. 1-2. DOI: 10.1016/B978-0-7216-9428-3.50006-8. ISBN 978-0721664019.

[Miller-8] Samantha E Miller, Steven J Warach. Evolving Thrombolytics: from Alteplase to Tenecteplase. „Neurotherapeutics”. 20(3), s. 664–678, 2023.01.05. DOI: 10.1007/s13311-023-01391-3. (ang.).

[9] Xia Meng i in.. Tenecteplase vs Alteplase for Patients With Acute Ischemic Stroke. „JAMA”. 332(17), s. 1437-1445, 2024.09.12. DOI: 10.1001/jama.2024.14721. (ang.).

[10] Lina Palaiodimou i in.. Tenecteplase vs Alteplase in Acute Ischemic Stroke Within 4.5 Hours: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Trials. „Neurology”. 103(9), 2024.11.12. DOI: 10.1212/WNL.0000000000209903. (ang.).

[11] Dorota Mirska: Tenekteplaza jako lek trombolityczny w leczeniu udaru mózgu. Termedia, 2025.10.30. [dostęp 2025-11-28].

[12] NEUROKURIER BIULETYN INFORMACYJNY POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEUROLOGICZNEGO. s. 8-9. [dostęp 2025-11-28].

[13] Reteplase. [w:] drugbank [on-line]. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[14] Shiva Izadi i in.. Reteplase Fc-fusions produced in N. benthamiana are able to dissolve blood clots ex vivo. „PLoS One”. 16(11), 2021.11.30. DOI: 10.1371/journal.pone.0260796. (ang.).

[15] Yueling Zhang i in.. Characterization of Streptokinases from Group A Streptococci Reveals a Strong Functional Relationship That Supports the Coinheritance of Plasminogen-binding M Protein and Cluster 2b Streptokinase. „J Biol Chem .”. 287(50), 2012.10.18. DOI: 10.1074/jbc.M112.417808. (ang.).

[mims-16] 1 2 Streptokinase. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[17] NOTICE: STREPTOKINASE 1 500 000 IU INJECTION DISCONTINUATION. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[18] David B. Cross, Harvey D. White. Allergic Reactions to Streptokinase Does Antibody Formation Prevent Reuse in a Second Myocardial Infarction?. „Clin Immunother”. 2, s. 415-420, 2012.10.30. DOI: 10.1007/BF03259042. (ang.).

[19] Kenneth Ouriel i in.. Comparison of streptokinase, urokinase, and recombinant tissue plasminogen activator in an in vitro model of venous thrombolysis. „JVS”. 22(5), s. 593-597, Listopad 1995. (ang.).

[20] Vibha Bansal, Pradip K. Roychoudhury. Production and purification of urokinase: A comprehensive review. „Protein Expression and Purification”. 45(1), s. 1-14, Styczeń 2006. DOI: 10.1016/j.pep.2005.06.009. (ang.).

[21] James P. Ho, William J. Powers. Contemporary Management of Acute Ischemic Stroke. „Annu. Rev. Med.”. 76, s. 419-420, 2025. DOI: 094312 10.1146/annurev-med-050823- 094312. (ang.).

[CITEREFJames202343-22] James 2023 ↓, s. 43.

[23] Wanda L Rivera-Bou: Thrombolytic Therapy. [w:] MedScape [on-line]. 2021. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[24] Masoud Salavati i in.. Overview of Venous Thromboembolism and Emerging Therapeutic Technologies Based on Nanocarriers-Mediated Drug Delivery Systems. „Molecules .”. 29(20), 2024.10.15. DOI: 10.3390/molecules29204883. (ang.).

[25] Drew Fleck i in.. Catheter-directed thrombolysis of deep vein thrombosis: literature review and practice considerations. „Cardiovasc Diagn Ther .”, Grudzień 2017. DOI: 10.21037/cdt.2017.09.15. (ang.).

[CITEREFSzczeklik2019550,_560-561-26] Szczeklik 2019 ↓, s. 550, 560-561.

[27] Michael C. Siah, Michael Shih: Evaluation and Management of Acute Limb Ischemia. [w:] Endovascular Today [on-line]. Styczeń 2021. [dostęp 2025-11-28]. (ang.).

[CITEREFSzczeklik2019510-512-28] Szczeklik 2019 ↓, s. 510-512.

[29] Nygaard RM. Time Matters in Severe Frostbite: Assessment of Limb/Digit Salvage on the Individual Patient Level.. „J Burn Care Res”. 38(1), s. 53-55, 2017. DOI: 10.1097/BCR.0000000000000426. (ang.).

[Santos-30] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Mariane Gauger Santos i in.. ABSOLUTE AND RELATIVE CONTRAINDICATIONS TO THROMBOLYSIS IN ISCHEMIC STROKE: UPDATES BASED ON RECENT GUIDELINES. „Asclepius”, 2025.06.04. DOI: 10.70779/aijshs.v4i6.127. (ang.).

[strokesolutions-31] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Karliński M i in.: Wytyczne trombolityczne 2024. [dostęp 2025-11-30].

[CITEREFJames202346-32] 1 2 James 2023 ↓, s. 46.

[33] Ewelina Kazimierczyk i in.. he use of andexanet alpha in the Polish setting: An interdisciplinary protocol Expert consensus statement of the Polish Cardiac Society. „Polish Heart Journal”, 2023.10.31. DOI: 10.33963/v.kp.98059. (ang.).

[34] Linzhe Du i in.. Blood pressure excursion on admission and intravenous thrombolysis in ischemic stroke. „J Hypertens”. 41(8), s. 1265-1270, 2023.05.19. DOI: 10.1097/HJH.0000000000003456. (ang.).

[35] Thomas P Zonneveld i in.. Safety and efficacy of active blood-pressure reduction to the recommended thresholds for intravenous thrombolysis in patients with acute ischaemic stroke in the Netherlands (TRUTH): a prospective, observational, cluster-based, parallel-group study. „Lancet”. 23(8), s. 807-815, Sierpień 2024. (ang.).

[CITEREFSzczeklik2019211-36] Szczeklik 2019 ↓, s. 211.

[37] Clive Kearon i in.. Antithrombotic therapy for VTE disease: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. „Chest”, Grudzień 2012. DOI: 10.1378/chest.11-2301. (ang.).