Tu-114
 | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent |
zakłady Aviakor |
| Konstruktor | |
| Typ | |
| Historia | |
| Data oblotu | |
| Wycofanie ze służby |
1983 |
| Liczba egz. |
32 |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
2 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | |
| Moc | |
| Wymiary | |
| Rozpiętość |
51,10 m |
| Długość |
54,10 m |
| Wysokość |
15,50 m |
| Powierzchnia nośna |
311,1 m² |
| Masa | |
| Własna |
91 000 kg |
| Startowa |
171 000 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. |
870 km/h |
| Prędkość przelotowa |
770 km/h |
| Pułap |
12 000 m |
| Zasięg |
8950 km (dla 15 ton ładunku), 6200 km (dla 30 ton) |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 220 (Aeroflot – 170) | |
| Użytkownicy | |
| Aeroflot, JAL | |
Tu-114 (ros. Ту-114, w kryptonimie NATO „Cleat”) – radziecki samolot pasażerski dalekiego zasięgu, zaprojektowany i wybudowany w celu obsługi istotnych linii ZSRR.
Wzorowany na bombowcu strategicznym Tu-95 stał się najszybszym i największym pasażerskim samolotem turbośmigłowym świata, rekord prędkości (877 km/h w obwodzie zamkniętym 5000 km i z ładunkiem 25 ton) nie został pobity.
Historia
W 1955 roku biuro Tupolewa zostało wyznaczone do zbudowania samolotu dalekiego zasięgu (8000 km). Projektem wyjściowym był istniejący już bombowiec Tu-95. Pierwotnie samolot miał nosić nazwę Tu-95p (pasażerski), ale z czasem ewoluowała ona w Tu-114. Z oryginalnego Tu-95 zostało niewiele – zmianom uległa powierzchnia nośna skrzydeł, przebudowano także kadłub. Do napędu samolotu zastosowano cztery śmigłowe silniki turbinowe Kuzniecow NK-12 MW o mocy 10.304 kW (14.000 KM) każdy, napędzające czterołopatowe przeciwbieżne śmigła o średnicy 5,6 m.
Wykorzystywanie
Okres użytkowania Tu-114 był stosunkowo krótki – od 1962 do 1976 roku. Samolot znany był z niezawodności, szybkości i ekonomiczności (zużywał nawet mniej paliwa niż Ił-62, który go zastąpił). Obsługiwał kursy do Kopenhagi, Hawany, Montréalu, New Delhi, Paryża, Belgradu i Tokio. Po wkroczeniu Iła-62 był regularnie wycofywany z kolejnych międzynarodowych tras i wykorzystywany na liniach krajowych ZSRR. We wczesnych latach 80., po wylataniu przeciętnie 14 000 godzin przekazywane były do wojska.
Trasa Tokio-Moskwa
Mimo zasięgu porównywalnego do wielu maszyn z ówczesnej epoki Tu-114 został skierowany na najbardziej prestiżowe trasy. Najbardziej znaną była trasa Moskwa – Tokio, którą obsługiwały załogi obu krajów (a na Tupolewach umieszczano napis „Japan Air Lines” w geście przyjacielskiej współpracy). Pod koniec dekady lat 60. rolę Tu-114 zaczął przejmować odrzutowy Ił-62
Wypadki
Jedyny poważny wypadek Tu-114 nastąpił na skutek złych warunków atmosferycznych po starcie z Moskwy.
Wymienia się jeszcze przypadek awarii podwozia przedniego, wykryty w trakcie przeglądu na ziemi.
Nowości techniczne
Samolot cechował się wprowadzeniem kilku nowinek technicznych, a wśród nich:
- Skrzydła o kącie skosu 35 stopni, rozwiązanie znane z późniejszych samolotów odrzutowych, jak rodzina Boeingów.
- Wysokie podwozie (niemal 3 metry) ze względu na dużą średnicę śmigieł (5,6 m średnicy). Podczas lotu testowego do Waszyngtonu w czasie pierwszej wizyty Nikity Chruszczowa w USA lotnisko docelowe nie miało wystarczająco wysokich schodów.
- Śmigła nadkrytyczne, których końcówki pracowały powyżej prędkości dźwięku i które były źródłem bardzo dużego hałasu.
- Moc jednego silnika Kuzniecow NK-12 MW na poziomie 14 000 KM to największa moc silnika turbośmigłowego zastosowana w samolocie pasażerskim (ten sam silnik o podwyższonej jeszcze mocy do 15 000 KM był zastosowany w transportowym An-22).
Przypisy
- ↑ Większym (rozpiętość i masa startowa jest An-22).
- ↑ Lotnicze rekordy prędkości (w języku angielskim).
- ↑ Samoloty niezapomniane modele 2013 ↓, s. 108.
Bibliografia
- Samoloty niezapomniane modele. Warszawa: Grupa Wyd. Foksal, 2013. ISBN 978-83-280-0077-3. OCLC 881384238.
- źródło danych technicznych: David Donald, Samoloty Lotnictwa Cywilnego od 1920 do 1964 roku, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2000, ISBN 83-11-08964-7.
