Wojkowa

Wojkowa
wieś
Ilustracja
Widok na wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

nowosądecki

Gmina

Muszyna

Liczba ludności (2021)

257

Strefa numeracyjna

18

Kod pocztowy

33-370

Tablice rejestracyjne

KNS

SIMC

0454882

Położenie na mapie gminy Muszyna
Mapa konturowa gminy Muszyna, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Wojkowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko dolnej krawiędzi nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Wojkowa”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Wojkowa”
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa konturowa powiatu nowosądeckiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Wojkowa”
Ziemia49°20′36″N 20°59′48″E/49,343333 20,996667
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Wojkowa (j. łemkowski Войкова) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Muszyna.

Wieś lokowana w 1595 roku. Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku.

We wsi znajduje się zabytkowa cerkiew greckokatolicka. Obiekt leży na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

Położenie

Wojkowa od południowego wschodu graniczy ze Słowacją z miejscowością Lenartov w kraju preszowskim w okręgu bardiowskim, od południa z Dubnem, od południowego zachodu i strony zachodniej z Powroźnikiem i od północy z Tyliczem i Muszynką. Wieś leży w Beskidzie Sądeckim w dolinie Wojkowskiego Potoku, będącego dopływem Muszynki, na wysokości 645–660 m n.p.m. Zabudowania i pola miejscowości znajdują się wśród rozległych masywów leśnych Gór Leluchowskich. Po wschodniej stronie miejscowości wznosi się zalesiony górą grzbiet Pustej (822 m), po południowej grzbiet Barwinka, a po zachodniej bezleśne, pokryte dużymi łąkami wzgórze Roztoki (795 m). Barwinek (863 m) to najwyższe wzniesienie na obszarze wsi. Najbliższe miasta to Muszyna odległa o 10 km i Krynica-Zdrój – o 12 km. Do wsi prowadzi droga gminna asfaltowa od drogi powiatowej Powroźnik – Tylicz nr 1513K. Powierzchnia wsi wynosi 1242,50 ha.

Historia

Osada prawdopodobnie istniała już w XIII wieku, jako strażnica graniczna w pobliżu której na wzniesieniu Stupne (817 m) miał znajdować się zamek. Obecna Wojkowa lokowana była na surowym korzeniu w 1595, na mocy przywileju kardynała Jerzego Radziwiłła. Osadźcą wsi był Homa z Powroźnika. W akcie tym zaznaczono, iż kmiecie obowiązani będą wozić wino z Węgier i inne rzeczy dla dworu biskupiego. Do czasów rozbiorów należała do biskupów krakowskich. Ludność miejscowa trudniła się hodowlą i uprawą ziemi. We wsi był młyn, folusz, tartak i karczma. W Wojkowej wyrabiano też potaż i węgiel drzewny dla hut. W XVIII wieku na granicy Austriacy zbudowali okopy, które później były często przypisywane konfederatom. Po 1781 wieś była własnością kamery austriackiej, a od 1813 prywatną. Na początku XX wieku znajdowała się tu już Szkoła i Czytelnia Kaczkowskiego. Miejscowi Łemkowie uważali się za starorusinów. Wojny światowe nie dokonały tu żadnych zniszczeń. W górnej części wioski Niemcy wznieśli okazały budynek będący koszarami straży granicznej. W latach 1945–1947 miejscowych Łemków przesiedlono do ZSRR i na ziemie zachodnie. W 1976 nastąpiły zmiany graniczne z ówczesną Czechosłowacją. Przekazano Czechosłowacji część terenów nadgranicznych (0,26 km²) w zamian za tereny w pobliżu budowanego wtedy Zbiornika Sromowieckiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Budynki mieszkalne
Rok 1900 1921 1931 2002
Liczba 63 64 70 32
Zwierzęta hodowlane w 1900
Zwierzęta Konie Bydło Owce Świnie
Liczba 13 236 123 38

W Wojkowej dzieci uczą się w Szkole Filialnej należącej do Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Powroźniku.

Demografia

Wojkowa według danych na koniec 2011 liczyła 233 mieszkańców w tym 112 kobiet i 121 mężczyzn. Było 127 osób w wieku produkcyjnym, 84 w wieku przedprodukcyjnym i 22 w wieku poprodukcyjnym. W 1998 na ogólną liczbę 189 mieszkańców nikt nie posiadał wyższego wykształcenia, zaledwie 12 osób miało średnie, zawodowe 24 i podstawowe 81 osób.

Zabytki

Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.

Inne zabytki

W centrum wsi znajdowała się dawna strażnica niemieckiej straży granicznej z okresu II wojny światowej. Drewniany budynek w latach sześćdziesiątych XX wieku został przejęty przez Wyższą Szkołę Rolniczą w Krakowie i przekształcony na Ośrodek Dydaktyczny Wydziału Leśnego i funkcjonował do początku lat dziewięćdziesiątych. W 2014 budynek został rozebrany.

Galeria

Turystyka

Wieś leży na terenie założonego w 1987 Popradzkiego Parku Krajobrazowego.

Szlaki piesze

Szlaki rowerowe

Od szkoły podstawowej do granicy ze Słowacją prowadzi droga bita wybudowana ze środków unijnych.

Przypisy

  1. ↑ GUS
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1482 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 149614.
  4. ↑ Henryk Stamirski, O nowożytnej akcji osadniczej w Sądeczyźnie [sic!] (l. 1573-1800), w:Rocznik Sądecki, t. X, Nowy Sącz 1969, s. 197.
  5. ↑ Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  6. ↑ Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.
  7. ↑ (D.U. 1976, nr 11)
  8. 1 2 Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder. Bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, tom XII, "Galizien", Wien 1907
  9. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XII – Województwo Krakowskie i Śląsk Cieszyński, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1925
  10. ↑ Statystyka Polski, t. XXVI, Warszawa 1926, Główny Urząd Statystyczny
  11. ↑ Statystyka Polski, seria C, z. 88, Warszawa 1938, Główny Urząd Statystyczny
  12. ↑ Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy [online], wuoz.malopolska.pl [dostęp 2023-12-15].
  13. ↑ Opis szlaku. [dostęp 2015-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-30)].
  14. ↑ Opis szlaku. [dostęp 2015-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-30)].

Bibliografia

Linki zewnętrzne