1595

Wydarzenia w Polsce

• 6 lutego–21 marca w Krakowie obradował sejm zwyczajny.
• 15 marca – kanclerz Jan Zamoyski w założonym przez siebie Zamościu otworzył akademię zwaną później Akademią Zamojską.
• Lato – wyprawa Jana Zamoyskiego na Mołdawię.
• 27 sierpnia – armia koronna, dowodzona przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zajęła Chocim.
• 3 września – wojska polskie zajęły miasto Jassy stolicę Hospodarstwa Mołdawskiego. Wódz polski Jan Zamoyski osadził na tronie mołdawskim przychylnego Rzeczypospolitej Jeremiego Mohyłę.
• 19–20 października – bitwa pod Cecorą: zwycięstwo wojsko polskich dowodzonych przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego nad Tatarami i posiłkowymi oddziałami tureckimi.
• 21 października – podpisano pokój, na mocy którego Tatarzy uznali władzę Jeremiego Mohyły w Mołdawii i zgodzili się, by na obszarze hospodarstwa pozostały polskie wojska. Dwa dni po zawartym układzie armia tatarska rozpoczęła odwrót.
• 23 grudnia – papież Klemens VIII wydał bullę Magnus Dominus et laudabilis nimis, zatwierdzającą Unię brzeską.
• Trwało powstanie kozackie pod wodzą Semena Nalewajki.
• Ukazał się Psałterz Dawidów w przekładzie Jakuba Wujka.
• Wybuchł pożar, w którym spłonęła północno-wschodnia część Zamku Królewskiego na Wawelu.

Wydarzenia na świecie

• 17 stycznia – król Francji Henryk IV wypowiedział wojnę Hiszpanii.
• 29 stycznia – premiera sztuki Williama Szekspira Romeo i Julia.
• 22 marca – Walter Raleigh odkrył Jezioro Asfaltowe na wyspie Trynidad.
• 18 maja – podpisano rosyjsko-szwedzki traktat w Tiawzinie.
• 27 maja – irlandzka wojna dziewięcioletnia: zwycięstwo powstańców nad Anglikami w bitwie pod Clontibret.
• 21 lipca – hiszpański żeglarz Álvaro Mendana de Neyra odkrył wyspy Markizy.
• 23 sierpnia – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk węgiersko-wołoskich w bitwie w wąwozie Calugareni.
• Grudzień – w Rzymie podpisano Unię brzeską.

Urodzili się

• 22 stycznia – Jerzy Rudolf legnicki, książę legnicki z dynastii Piastów (zm. 1653)
• 24 lutego – Maciej Kazimierz Sarbiewski, polski poeta i teoretyk literatury (zm. 1640)
• 19 marca – Carlo de’ Medici, włoski kardynał z rodu Medyceuszy (zm. 1666)
• 6 kwietnia – Pieter de Molyn, holenderski malarz, rysownik i grawer (zm. 1661)
• 3 maja – Alessandro Gottifredi, włoski jezuita, 9. Przełożony Generalny Towarzystwa Jezusowego (zm. 1652)
• 9 czerwca – Władysław IV Waza, król Polski (zm. 1648)
• 28 sierpnia – Hans Ulrich von Schaffgotsch, dowódca wojsk habsburskich w wojnie trzydziestoletniej (zm. 1635)
• 18 października:
  • Albert Girard, francuski matematyk (zm. 1632)
  • Lucas van Uden, flamandzki malarz barokowy, pejzażysta (zm. 1672)
• 27 października – Ludovico Ludovisi, włoski kardynał (zm. 1632)
• 13 listopada – Jerzy Wilhelm, elektor Brandenburgii i książę Prus (zm. 1640)
• 24 listopada – Tarquinio Merula, włoski kompozytor i organista epoki baroku (zm. 1665)
• 15 grudnia – Jerzy Ossoliński, polityk, mówca, doradca Władysława IV i Jana Kazimierza, kanclerz wielki koronny (zm. 1650)
• 27 grudnia – Bohdan Zenobi Chmielnicki, hetman Ukrainy, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej (zm. 1657)

• data dzienna nieznana:
  • Dirck van Baburen, holenderski malarz okresu baroku (zm. 1624)
  • John Felton, porucznik marynarki angielskiej, fanatyczny purytanin (zm. 1628)
  • Mikołaj Gabriel Fredro, polski duchowny katolicki, bernardyn, biskup bakowski (zm. 1631)
  • Bazyli Lupu, hospodar Mołdawii (zm. 1661)
  • Henryk Morse, święty Kościoła katolickiego, angielski męczennik (zm. 1645)
  • Zofia Ostrogska, polska księżna (zm. 1622)
  • Pokahontas, północnoamerykańska Indianka (zm. 1617)
  • Sonam Czopel, tybetański mnich i polityk (zm. 1657)
  • Joachim Stegmann, matematyk, ariański działacz reformacyjny, duchowny i teolog (zm. 1633)
  • Jan Wildens, flamandzki malarz i rysownik barokowy (zm. 1653)
  • Mikołaj Wysocki, teolog kościoła ewangelicko-reformowanego (zm. 1650)

Zmarli

• 21 lutego – Robert Southwell, angielski jezuita, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1561)
• 7 kwietnia – Henryk Walpole, angielski jezuita, męczennik, święty katolicki (ur. 1558)
• 25 kwietnia – Torquato Tasso, włoski poeta (ur. 1544)
• 26 maja – Filip Neri, włoski duchowny katolicki, założyciel filipinów, święty (ur. 1515)
• 13 sierpnia – Wilhelm Freeman, angielski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (ur. ok. 1558)
• 26 sierpnia – Antoni de Crato, pretendent do tronu portugalskiego (ur. 1531)
• 19 października – Filip Howard, 20. hrabia Arundel, męczennik, święty katolicki (ur. 1557)

Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 2 lutego
• Ostatki: 7 lutego
• Popielec: 8 lutego
• Niedziela Palmowa: 19 marca
• Wielki Czwartek: 23 marca
• Wielki Piątek: 24 marca
• Wielka Sobota: 25 marca
• Wielkanoc: 26 marca
• Poniedziałek Wielkanocny: 27 marca
• Wniebowstąpienie Pańskie: 4 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 14 maja
• Boże Ciało: 25 maja

Przypisy

Zobacz multimedia związane z tematem: 1595