Jest centrum gospodarczym oraz kulturalnym północnej Dalmacji a jednocześnie piątym pod względem liczby ludności miastem kraju. Siedziba władz żupanii zadarskiej.
Historia
Mapa Zadaru w okresie przynależności do Włoch w latach 1920–1947
Po zniszczeniu Salony ok. 614 r. zostało wybrane na centrum administracji bizantyjskiej w Dalmacji. Około przełomu VI i VII w. w mieście urodził się przyszły papieżJan IV. W VIII w. wokół Zadaru, pozostającego pod zwierzchnictwem Bizancjum, zaczęli się osiedlać przybyli z północy Słowianie.
W średniowieczu miał on status wolnego miasta i dopiero w X w. uznał zwierzchność królów chorwackich.
Później, wskutek IV wyprawy krzyżowej i oblężenia z 1202 r. znajdował się pod panowaniem weneckim. Na XV w. i XVI w. przypada bujny rozwój życia kulturalnego miasta, z którego pochodziło wielu wybitnych literatów, twórców kultury i sztuki (m.in. Petar Zoranić, jeden z pierwszych poetów piszących po chorwacku).
Podczas II wojny światowej Zadar stał się stolicą powiększonych terytoriów włoskich w Dalmacji (m.in. ze Splitem włącznie; odstąpionych przez marionetkowe Niepodległe Państwo Chorwackie); po upadku Benito Mussoliniego Chorwaci próbowali zająć miasto, ale ubiegły ich oddziały Wehrmachtu; do 1944 r. miasto było pod kontrolą Włoskiej Republiki Socjalnej. Alianckie naloty zniszczyły 80% jego zabudowy. W październiku 1944 r., po wycofaniu wojsk niemieckich i ucieczce włoskich urzędników, Zadar zajęli partyzanci jugosłowiańscy. Od 1947 r. oficjalnie znalazł się w granicach Jugosławii, a od 1991 r. Chorwacji. Od 1994 r. w Zadarze ukazuje się dziennik „Zadarski list”.
Zabytki i turystyka
Turystyka w Zadarze rozwija się od ponad stu lat – w 1899 r. powstało tu pierwsze biuro podróży Liburnija, istniejące nieprzerwanie do dziś. Znajduje się tu bardzo interesujące Muzeum Archeologiczne ze zbiorami z czasów starożytnych i średniowiecza. W chorwackich folderach turystycznych stawiane bywa na równi z Dubrownikiem oraz Wenecją. Miasto znane jest ze słynnego wiśniowego likieruMaraschino. Niedaleko przystani promowej, w północno-zachodniej części promenady, w nadbrzeże wbudowane są Morskie Organy. Wydają one tony różnej wysokości, w efekcie rytmicznego napełniania falami przyboju rurowej konstrukcji, która połączona jest z „piszczałkami” (te zaś mają wyloty w szczytowym poziomie nawierzchni promenady).
Znajduje się tu port handlowy i rybacki, stocznia oraz port lotniczy (czwarty pod względem liczby pasażerów w Chorwacji). Zadar jest ważnym ośrodkiem przemysłowym (przemysł spożywczy, chemiczny i włókienniczy), kulturalnym (zabytki i muzea), jak również akademickim (Uniwersytet w Zadarze).
↑Dorothy Stannard:Podróże marzeń. Chorwacja.przygot. ed. pol. Bogdan Rudnicki; red. prow. Joanna Zaborowska; tłum. Maciej Falski.Warszawa:Mediaprofit Sp. z o.o.,2007,s.201. ISBN978-83-60174-64-7. Cytat: Muzeum Archeologiczne – najstarsze tego typu w Chorwacji.
.jpg)
44°07′N 15°13′E/44,116667 15,216667
.JPG)
