Zeloci

Zeloci (gr. ζηλωτής dzelotes; łac. zelotes – zagorzalec, hebr. ‏קנאים‎ kanaim) – żydowskie ugrupowanie polityczno-religijne w rzymskiej Palestynie, odłam faryzeuszy. Stawiali sobie za cel walkę z Rzymianami oraz tymi Żydami, którzy kolaborowali z okupantem.

Stronnictwo uformowało się w północnej Galilei. Założycielem ruchu był w I wieku n.e Juda z Gamais, po raz pierwszy zeloci wystąpili jako zorganizowany ruch w 6 n.e., gdy wzniecili w Galilei bunt przeciwko legatowi Kwiryniuszowi. Ruch prowadził walkę z Rzymianami, wzniecając częste rozruchy i doprowadzając wreszcie do wybuchu wojny żydowskiej, podczas której zniszczono Jerozolimę. Zeloci wierzyli, że przez walkę przyspieszą przyjście Mesjasza. Najbardziej radykalnym odłamem zelotów byli sykariusze.

Zelota stał się w języku polskim rzeczownikiem pospolitym oznaczającym fanatyka religijnego.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Zelota, [w:] Zygmunt Poniatowski (red.), Mały słownik religioznawczy, Wiedza Powszechna, 1969, s. 470.
  2. ↑ zeloci, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-02-18].
  3. 1 2 3 Irena Bracławska, zeloci [online], delet.jhi.pl [dostęp 2025-12-25].