İrani devletler ve hanedanlar listesi

Günümüzdeki İrani devletler
İrani dillerin dağılışı (Koyu mavi: İrani devletler)

İrani devletler, günümüzde İrani halklar tarafından kurulmuş olan devletlerdir. Günümüzde onlar tarafından kurulmuş 4 bağımsız ülke, 4 özerk bölge, 2 eyalet ve 1 özerk ilçe olmak üzere 11 devlet vardır.

Coğrafya

Günümüzün İrani devletleri Büyük İran'ın içinde yer alıyorlar. Günümüzde Varolan İran devletleri; İran, Tacikistan ve Afganistan'dır, de facto olarak Güney Osetya da bağımsız olsa da de jure olarak Gürcistan Devleti toprağı olarak görülür. Bunun dışında özerk bölge olarak, Kuzey Osetya, Güney Kürdistan ve Batı Kürdistan (De facto Otonom) vardır.

İrani halklar

Tarihi devletler

Milattan Önce

BayrakDevlet/HanedanTarihHarita
Soğdya MÖ. 6. yüzyıl-MS. 11. yüzyıl
Ahameniş Krallığı [en]MÖ 730–MÖ 549
Mada İmparatorluğu M.Ö. 678–M.Ö. 549
Ermenistan Satraplığı (Orontes Hanedanı) MÖ 570-MÖ 200
Ahameniş İmparatorluğu M.Ö. 550-M.Ö. 330
Hellespontin Frigya [en] (Farnasit Hanedanlığı [en])MÖ 525 – MÖ 321
Kapadokya KrallığıMÖ 320'ler – MS 17
Pontus Krallığı(Mithridatik Hanedanı [en]) MÖ 281-MS 62
Part İmparatorluğu M.Ö. 247-M.S. 224
Kommagene Krallığı (Orontes Hanedanı) MÖ 163-MS 72

Milattan Sonra

BayrakDevlet/HanedanTarihHarita
Hint-Part Krallığı [en]19–226
Kuşan İmparatorluğu 30-375
Sasani İmparatorluğu 224-651
Afrighidler [en]305–995
Qarinvand Hanedanı [en]550–11.Yüzyıllar
Dayubi Hanedanlığı [en]642–760
Damavand Masmuganları [en]651–760
Bavand Hanedanlığı [en]651–1349
Baduspanidler [en]665–1598
Bukhar Khudahlar [en]681–890
Alanya Krallığı 8./9. yüzyıl-1238/1239
Rüstemîler 761-909
Sadakiler 770-827
Farighunidler [en]9. yüzyıl-1010
Cüstânîler805-919
Samani İmparatorluğu 819–999
Tâhirîler 821–873
Banijuriler [en]848-908
Saffârî İmparatorluğu 861-1003
Gurlular 879'den önce–1215
Hezbaniler906-1080
Aiseniler912-961
Ziyârîler927-1090
Müsâfirîler 930-1200
Banu İlyas [en] 932–968
Büveyhiler 934-1062
Şeddadiler 951-1174
Revvadiler 955-1116
Hasanveyhiler 959-1095
Mervânîler 990-1100
Annaziler 991-1117
Memunidler [en]995–1017

11. yüzyıl

BayrakDevlet/HanedanTarih
Eğil Beyliği11. yüzyıl-1845
Nasrid Hanedanlığı [en]1029–1225
Hezo Emirliği 1058-1598
Nizârî-İsmaili Devleti 1090-1256/1258
Hakkâri Emirliği 1133-1849
Yezd Atabeyliği [en] 1141–1319
Hezâresbîler 1155–1424
Şabankara 1155–1425
Küçük Luristan Atabeyliği 1155-1597
Zakaryanlar 1161-1360
Erdelan Prensliği 1169-1867
Eyyûbî Sultanlığı 1171–1260
Bitlis Prensliği 1182 - 1847
Çemişgezek Emirliği13. yüzyıl-1663
Gırdıkan Beyliği13.Yy-1845
Derzini Beyliği13.Yy-1845
Tercil Beyliği13.Yy-1845
Palu Beyliği13.Yy-1845
Dunbuli Prensliği1210-1799
Suveydi Emirliği1231-1864
Kart Hanedanlığı [en]1244–1381
Hasankeyf Emirliği1249-1524
Kilis Emirliği1264-1611
Şirvan Emirliği [en]1264–1840
Makran Krallığı [en]14.yy-17.yy
Botan Emirliği1330 - 1855
Zirkan Prensliği [en]1335-1835
Maraşiyan Hanedanlığı [en]1359–1596
Badinan Beyliği1376-1843
Malwa Sultanlığı [en]1392–1561/2
Soran Emirliği1399-1835
Mukri Emirliği1400-1802
Mahmudi Beyliği1409-1839
Delhi Sultanlığı(Ludi Hanedanı) 1451-1526
Pazuki Emirliği [en]1499-1587
Erzen Beyliği16-17. yüzyıl
Atak Beyliği16.Yy-19Yy
Kalat Hanlığı [en] 1512–1990
Süleyman Prensliği [en]1515–1838
Hizan Beyliği1520-1845
Surîler 1540-1556
Siyah Mansur Beyliği1543-1596
Pinyaşi Prensliği [en]1548-1823
Müks Beyliği1600-1847
Bradost Beyliği1609-19.yy
Baban Prensliği1649-1851
Hotakîler 1709-1738
Awadh Nawab [en]1722–1858
Tebriz Hanlığı1747–1802
Serab Hanlığı1747-1822
Dürrani İmparatorluğu 1747–1826
Zend Hanedanlığı 1750–1794
Talpur Hanedanı [en]1783–1843
Afganistan Emirliği 1823-1926

Sonraki yüzyıllar

BayrakDevlet/HanedanTarih
Kürt Devleti [en]1918–1919
İran Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1921

 Horasan Özerk Hükümeti [en] 1921
Kürdistan Krallığı 1921-1924
Güney Osetya Özerk Oblastı 1922–1990
Kürdistan Uyezdi 1923-1929
Kürdistan Okrugu 1930-1930
Tacikistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1924-1929
Pehlevî Hanedanı 1925 - 1979
Afganistan Krallığı 1926-1973
Ağrı Cumhuriyeti 1927-1930
Tacikistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1929-1991
Kuzey Osetya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1936-1993
Mahabad Cumhuriyeti 1946-1947
Belucistan Devletler Birliği [en]1952–1955
Afganistan Cumhuriyeti 1973-1978
Afganistan Demokratik Cumhuriyeti 1978-1992
Laçın Kürt Cumhuriyeti 20 Mayıs 1992-22 Mayıs 1992
Afganistan İslam Devleti 1992-2001
Talış-Mugan Özerk Cumhuriyeti 1993-1993
Afganistan İslam Emirliği(Birinci)1996-2001
Afganistan Geçiş Yönetimi 2002-2004
Afganistan İslam Cumhuriyeti 2013-2021

Günümüzde İrani devletler

Çoğu İrani Halkların kullandığı bayraklarda üç Renk kullanılmaktadır, bunlar;

BayrakDevlet
Flag of Iran.svg İran
Tacikistan
Afganistan İslam Emirliği
Güney Osetya Cumhuriyeti
BayrakBölge/Özerklik
Kürdistan Bölgesel Yönetimi
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi
Kuzey Osetya-Alanya
Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi
Belucistan

Hayber Pahtunhva

Dağlık Badahşan

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1 2 "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 30 Haziran 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Kasım 2014.
  2. ↑ Shnirelman, Victor (2006). The Politics of a Name: Between Consolidation and Separation in the Northern Caucasus 30 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Acta Slavica Iaponica 23, pp. 37–49.
  3. ↑ Irak Anayasası, 113. madde.
  4. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 5 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2014.
  5. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 25 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2014.
  6. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2014.