Gurlular

Gurlular
786-1215
Schwartzberg Atlas'a göre Ghurid İmparatorluğu
Schwartzberg Atlas'a göre Ghurid İmparatorluğu
BaşkentFirozkoh
Herat
Gazne
(1170ler-1215)
Yaygın dil(ler)Farsça (saray, edebiyat)
Resmî din
1011 öncesi:
Paganizm
1011 sonrası:
Sünni İslam
HükûmetIrsî monarşi
Diarşi (1173-1206)
Melik/Sultan 
• 8. yüzyıl
Emir Banji (ilk)
• 1214-1215
Ziyaüddin Ali (son)
Tarihçe 
• Kuruluşu
786
• Dağılışı
1215
Yüzölçümü
12002.000.000 km2
Öncüller
Ardıllar
Gazneliler
Büyük Selçuklu İmparatorluğu
Harezmşahlar Devleti
Delhi Sultanlığı
Karluk Krallığı

Gurlular (Farsça: غوريان Gūrīyān, Kendileri arasındaki adları Şensebânîler شنسبانیان Şansabānīyān), Horasan'da, diğer birçok doğu İran Tacikler'i gibi Sünni Müslüman bir hanedandı. Gurlular'ın kurduğu imparatorluğun merkezi bugün Afganistan sınırları içinde kalan Gur kenti olup toprakları günümüz İran, Afganistan, Pakistan topraklarını, Hindistan'ın kuzey bölgelerini, Türkistan'ın ve günümüz Arap ülkelerinin ise bazı bölümlerinden oluşuyordu.

Gurluların Türk veya Tacik kökenli oldukları tahmin edilmektedir ancak bu kesinlik kazanmamıştır.

1175 ve 1192 yılları arasında Gurlu Muhammed önderliğinde Uç, Multan, Peşaver, Lahor ve Delhi gibi merkezler işgâl edilerek ele geçirildi. 1206'da Gurlular'ın ordusunda yer alan Kıpçak Türk bir General olan, Delhi'yi fethetmiş Kutbettin Aybek veya Kutbiddin Aybek bağımsızlığını ilân etti ve gelecekte Delhi Sultanlığı adı altında yaşayacak sultanlıklar dizisinin ilk halkasını kurdu. (1206-1526)

Gurlular, yazılı kaynakların birçoğu günümüze dek ulaşamamış olsa da sanat ve edebiyatta oldukça ileri gitmişlerdir. Horasan'da gördükleri mimarî eserleri, minarelerin seçkin örnekleriyle anayurtlarına, Hindistan'a uyarlamışlardır.

Hükümdarlar listesi

Gurlu (Şensebânî) Hükümdarları
isimHükümdarlık
(Gur ve Gazne'de hüküm süren asıl kol)
Muhammed bin Sûrî390 (1000)
Ebû Ali bin Muhammed401 (1011)
Şîs(? )
Abbas bin Şîs451 (1059)
Muhammed bin Abbas458 (1066)
Kutbüddin Hasan492 (1099)
İzzeddin Hüseyin493 (1100)
Seyfeddin Sûrî540 (1146)
I. Bahâeddin Sâm544 (1149)
Alâeddin Hüseyin544 (1149)
Seyfeddin Muhammed556 (1161)
Gıyâseddin (Şemseddin) Muhammed558 (1163)
Muizzüddin (Şehâbeddin) Muhammed599 (1203)
Gıyâseddin Mahmud602 (1206)
III. Bahâeddin Sâm609 (1212)
Alâeddin Atsız610 (1213)
Alâeddin (Ziyâeddin) Muhammed611-612 (1214-1215)
(Bâmiyân ve Toharistan kolu )
isimHükümdarlık
Fahreddin Mesud540 (1145)
Şemseddin Muhammed558 (1163)
Bahâeddin Sâm588 (1192)
Celâleddin Ali602-612 (1206-1215)

Ayrıca bakınız