Purupuruni

Purupuruni
Purupurini
Yükseklik5.315 m (17.438 ft) 
Koordinatlar17°19′00″G 69°53′35″B / 17.31667°G 69.89306°B / -17.31667; -69.89306
ÜlkePeru
BölgeTacna bölgesi
SıradağAnd Dağları
Jeoloji
Kayaç yaşıHolosen
Peru üzerinde Purupuruni
Purupuruni
Purupuruni
Purupuruni — Peru içindeki konumu

Purupuruni, Peru'nun güneyindeki bir lav kubbeleri grubu ve onunla ilişkili jeolojik formasyondur. Peru'daki birçok yanardağ gibi etkinliği, Nazca levhasının Güney Amerika levhası altına dalmasıyla ilişkilidir. Bir jeotermal alan ve kalderayla bağlantılıdır. Volkanik etkinlik, Pleyistosen'de 53.000 ± 8.000 yıl önce ve Holosen'de yaklaşık 5.300 ± 1.100 yıl önce gerçekleşmiştir. Düşük tehlikeli bir sistem sayılsa da izlenmektedir.

Coğrafya ve jeomorfoloji

Cordillera Occidental içinde, Şili sınırının 48 kilometre kuzeyinde, Tacna'dan yaklaşık 85, Tarata'dan yaklaşık 70 kilometre uzaktadır. Los Volcanes de Mauri Doğa Anıtı jeoparkının bir parçasıdır. Aymaraca phuru “dışkı” anlamına gelir.

Purupurini adıyla da bilinen kompleks, 850 metre genişliğinde dört büyük lav kubbesinden oluşur. Yüksekliği kaynaklara göre 5.117 veya 5.315 metredir. Kubbeler yaklaşık 3,5-7 kilometrekareyi kaplar ve göreli yükseklikleri 200-500 metreye ulaşır. Birbirinden ayrı ve az aşınmış durumdadırlar. Bunlara sokulumlar, lav ve piroklastik akış çökelleri eşlik eder. Volkanizma yarık bacalarından kaynaklanıyor görünür. Yapılar Pacollo Fayı gibi faylardan etkilenmiştir. Çökeller on metre kalınlığa ulaşır ve komşu volkanik merkezlerde de görülür.

Purupuruni, aşınmış Kuvaterner yanardağlarıyla çevrili bir çöküntünün kenarında oluşmuştur. Çöküntü, kubbelerin güneybatısında yaklaşık 13 kilometre genişliğinde bir kaldera görünümündedir. Yucamane Yanardağı'nın doğu-güneydoğusunda, Mauri Nehri'nin hemen güneyinde bulunur. Mauri, Titicaca Gölü havzasına bağlıdır.

Yaklaşık kırk ayrı sıcak su ve gaz çıkışı içeren Borateras jeotermal alanı, Purupuruni ve komşu Coverane ile Jaruma merkezleriyle ilişkilidir. Bunlar sırasıyla Mauri'nin karşı tarafında ve Purupuruni'nin batısındadır. Alanın suları Calachaca kaplıcasında kullanılır. Soğuk ve görece kurak ortam nedeniyle bitki örtüsü seyrektir.

Jeoloji

Kayaçlar çoğunlukla andezit ve dasittir. Amfibol, biyotit, olivin, plajiyoklaz ve piroksen içerirler. Bölgenin en fazla farklılaşmış volkanikleri arasındadırlar. Purupuruni'nin adını taşıyan ve çevredeki başka yanardağları da oluşturan daha geniş Purupurini Volkanikleri birimine bağlıdırlar.

Jeolojik ortam

Bölgedeki birimler arasında Mesozoyik Yura Grubu tortulları, Toquepala sokulumları, 30-24 milyon yıllık Tacaza, 24-10 milyon yıllık Huaylillas ve 10-3 milyon yıllık Barroso volkanikleri bulunur. Purupuruni, Barroso biriminin parçası sayılır. Komşu merkezlerle birlikte Kretase tortul temeli üzerinde gelişmiştir.

Peru'nun volkanizması ağırlıkla güneyde yoğunlaşır. Burada Misti, Ubinas, Ticsani, Sabancaya ve Huaynaputina dâhil yaklaşık 300 volkanik sistem vardır. Yalnızca Tacna bölgesinde altmıştan fazla yanardağ bulunur; Tutupaca ile Yucamane tarihsel dönemde etkinleşmiştir. Sıcaklıkları 200 °C'yi aşan çeşitli jeotermal sistemler enerji üretiminde kullanılabilir. Etkinlik, Nazca levhasının Güney Amerika levhası altına yılda yaklaşık 7-9 santimetre hızla dalmasının sonucudur.

Jeolojik geçmiş

Purupuruni'nin güney kubbeleri

Bölgedeki volkanik merkezler Miyosen-Pliyosen yaşlıdır; Purupuruni ise Pleyistosen yaşlı görünür. Son 100.000 yılda oluşmuş ve iki buzularası dönem arasında gelişmiş olabilir. Camlarda yapılan fizyon izi tarihlemesi 53.000 ± 8.000 yıl verir. Daha yeni yüzey açığa çıkma tarihlemesi, güney kubbelerinden birini 5.300 ± 1.100 yıl öncesine tarihlemiştir.

Düşük tehlikeli kabul edilen yanardağ için Peru Jeoloji Enstitüsü, 2018'de dokuz başka yanardağla birlikte izleme başlatacağını duyurmuştur. 2020 ve 2021 deprem kümeleri volkanizmadan çok yerel fay etkinliğiyle ilişkilidir. Purupuruni, Kovire jeotermal alanının ısı kaynağı olabilir.

Pleyistosen'de buzul aşınması yaşandığı ve kubbelerde morenler bıraktığı belirtilmiştir. Buna karşılık 2019'da yayımlanan araştırma, çevrede buzullaşma izleri bulunmasına rağmen kubbelerin buzullarla aşınmadığını bildirmiştir. Bölgede alüvyon, buzul ve akarsu çökelleri vardır. Volkanik yapıları örten rüzgâr tortulları volkanik kül içerir.

Kaynakça

  1. ↑ Cerros Purupuruni. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution.
  2. 1 2 3 4 Chirif Rivera, Luis Humberto; Rivera Porras, Marco Antonio; Antayhua Vera, Yanet; Cruz Pauccara, Vicentina; Vargas Rodríguez, Víctor (2012). "Estudio geotérmico del campo Borateras [Boletín C 47]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 1. ISSN 1560-9928.
  3. 1 2 3 Vela, Jesica; Cáceres, Jesús; Calderón, Javier; Chijcheapaza, Rolando; Apaza, Freddy; Vilca, Javier; Masias, Pablo; Álvarez, Yovana; Miranda, Rafael (May 2016). "Evaluación del riesgo volcánico en el sur del Perú, situación de la vigilancia actual y requerimientos de monitoreo en el futuro". Repositorio Institucional - IGP. s. 20.
  4. 1 2 3 4 5 6 Bromley, Gordon R. M.; Thouret, Jean-Claude; Schimmelpfennig, Irene; Mariño, Jersy; Valdivia, David; Rademaker, Kurt; del Pilar Vivanco Lopez, Socorro; Team, ASTER; Aumaître, Georges; Bourlès, Didier; Keddadouche, Karim (7 Kasım 2019). "In situ cosmogenic 3He and 36Cl and radiocarbon dating of volcanic deposits refine the Pleistocene and Holocene eruption chronology of SW Peru". Bulletin of Volcanology (İngilizce). 81 (11). s. 4. Bibcode:2019BVol...81...64B. doi:10.1007/s00445-019-1325-6. ISSN 1432-0819.
  5. ↑ Peralta, Federico Yabar; Gamarra, Jorge Barriga (2019). "Investigación de La Actividad Volcánica En Tacna". Ciencia & Desarrollo (İspanyolca), 6. s. 126. doi:10.33326/26176033.1999.6.121 Özgürce erişilebilir. ISSN 2617-6033.
  6. ↑ INGEMMET (2000). "Estudio de riesgos geológicos del Perú: Franja N° 1 - [Boletín C 23]". Boletín Ingemmet. Serie C: Geodinámica e Ingeniería Geológica (İspanyolca). Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico-Ingemmet. s. 277-278.
  7. ↑ Pairumani, Félix Layme. "Diccionario de Sinónimos de lengua aymara". Universidad Católica Boliviana. 10 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 38.
  9. 1 2 3 Chirif Rivera, Luis Humberto; Rivera Porras, Marco Antonio; Antayhua Vera, Yanet; Cruz Pauccara, Vicentina; Vargas Rodríguez, Víctor (2012). "Estudio geotérmico del campo Borateras [Boletín C 47]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 17. ISSN 1560-9928.
  10. ↑ Cruz, V.; Flores, R.; Otero, J.; Velarde, Y.; Casas, J. (2024). Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de las zonas geotermales de Kovire, Ancocollo y Vilacota, región Tacna. Boletín Serie B: Geología Económica (İspanyolca). 89. Lima: Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico. s. 23.
  11. 1 2 3 International Atomic Energy Agency (1992). "Geothermal investigations with isotope and geochemical techniques in Latin America". Report of the International Atomic Energy Agency (İngilizce). s. 348.
  12. ↑ INGEMMET (2000). "Estudio de riesgos geológicos del Perú: Franja N° 1 - [Boletín C 23]". Boletín Ingemmet. Serie C: Geodinámica e Ingeniería Geológica (İspanyolca). Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico-Ingemmet. s. 278.
  13. ↑ Cruz, V.; Flores, R.; Otero, J.; Velarde, Y.; Casas, J. (2024). Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de las zonas geotermales de Kovire, Ancocollo y Vilacota, región Tacna. Boletín Serie B: Geología Económica (İspanyolca). 89. Lima: Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico. s. 9.
  14. ↑ Antayhua Vera, Yanet Teresa; Velarde Quispe, Lizbeth; Vargas Alva, Katherine Andrea; Tavera, Hernando; Villegas Lanza, Juan Carlos (May 2021). Actividad sísmica en el entorno de la falla Pacollo y volcanes Purupuruni – Casiri (2020 – 2021). s. 6.
  15. ↑ Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca).
  16. ↑ Chirif Rivera, Luis Humberto; Rivera Porras, Marco Antonio; Antayhua Vera, Yanet; Cruz Pauccara, Vicentina; Vargas Rodríguez, Víctor (2012). "Estudio geotérmico del campo Borateras [Boletín C 47]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). ISSN 1560-9928.
  17. ↑ Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 54.
  18. ↑ Mendívil Echevarría, Salvador (1965). "Geología de los cuadrángulos de Maure y Antajave (hojas 35-x, 35-y) - [Boletín A 10]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 58.
  19. ↑ Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 17.
  20. 1 2 3 Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 19.
  21. ↑ Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 8.
  22. ↑ Cacya Dueñas, Lourdes; Vargas Rodríguez, Víctor; Cruz Pauccara, Vicentina (2013). "Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de la Región Tacna [Boletín C 56]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 1.
  23. ↑ Bromley, Gordon R. M.; Thouret, Jean-Claude; Schimmelpfennig, Irene; Mariño, Jersy; Valdivia, David; Rademaker, Kurt; del Pilar Vivanco Lopez, Socorro; Team, ASTER; Aumaître, Georges; Bourlès, Didier; Keddadouche, Karim (7 Kasım 2019). "In situ cosmogenic 3He and 36Cl and radiocarbon dating of volcanic deposits refine the Pleistocene and Holocene eruption chronology of SW Peru". Bulletin of Volcanology (İngilizce). 81 (11). s. 2. Bibcode:2019BVol...81...64B. doi:10.1007/s00445-019-1325-6. ISSN 1432-0819.
  24. ↑ Mendívil Echevarría, Salvador (1965). "Geología de los cuadrángulos de Maure y Antajave (hojas 35-x, 35-y) - [Boletín A 10]". Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico (İspanyolca). s. 22.
  25. ↑ Bigazzi, G.; Hadler Neto, J.C.; Iunes, P.J.; Osório Araya, A.M. (December 2005). "Fission-track dating of South American natural glasses: an overview". Radiation Measurements. 39 (6). s. 592. Bibcode:2005RadM...39..585B. doi:10.1016/j.radmeas.2004.09.006 Özgürce erişilebilir.
  26. ↑ Bromley, Gordon R. M.; Thouret, Jean-Claude; Schimmelpfennig, Irene; Mariño, Jersy; Valdivia, David; Rademaker, Kurt; del Pilar Vivanco Lopez, Socorro; Team, ASTER; Aumaître, Georges; Bourlès, Didier; Keddadouche, Karim (7 Kasım 2019). "In situ cosmogenic 3He and 36Cl and radiocarbon dating of volcanic deposits refine the Pleistocene and Holocene eruption chronology of SW Peru". Bulletin of Volcanology (İngilizce). 81 (11). s. 7. Bibcode:2019BVol...81...64B. doi:10.1007/s00445-019-1325-6. ISSN 1432-0819.
  27. ↑ Vela, Jesica; Cáceres, Jesús; Calderón, Javier; Chijcheapaza, Rolando; Apaza, Freddy; Vilca, Javier; Masias, Pablo; Álvarez, Yovana; Miranda, Rafael (May 2016). "Evaluación del riesgo volcánico en el sur del Perú, situación de la vigilancia actual y requerimientos de monitoreo en el futuro". Repositorio Institucional - IGP. s. 29.
  28. ↑ Concha Calle, Jorge Andrés; Vargas Alva, Katherine; Ali Murillo, Armando; Cruz Idme, John; Torres Aguilar, José; Centeno Quico, Riky; Puma Sacsi, Nino; Del Carpio Calienes, José; Macedo, Orlando (December 2017). "Investigación y monitoreo de volcanes activos en el sur del Perú: Reporte técnico especial 2017". Repositorio Institucional - IGP. s. 11.
  29. ↑ "IGP monitoreará en tiempo real más de 10 volcanes del sur peruano". El Comercio (İspanyolca). 26 Mayıs 2018. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2019.
  30. ↑ Antayhua Vera, Yanet Teresa; Velarde Quispe, Lizbeth; Vargas Alva, Katherine Andrea; Tavera, Hernando; Villegas Lanza, Juan Carlos (May 2021). Actividad sísmica en el entorno de la falla Pacollo y volcanes Purupuruni – Casiri (2020 – 2021). s. 3.
  31. ↑ Antayhua Vera, Yanet Teresa; Velarde Quispe, Lizbeth; Vargas Alva, Katherine Andrea; Tavera, Hernando; Villegas Lanza, Juan Carlos (May 2021). Actividad sísmica en el entorno de la falla Pacollo y volcanes Purupuruni – Casiri (2020 – 2021). s. 11.
  32. ↑ Cruz, V.; Flores, R.; Otero, J.; Velarde, Y.; Casas, J. (2024). Caracterización y evaluación del potencial geotérmico de las zonas geotermales de Kovire, Ancocollo y Vilacota, región Tacna. Boletín Serie B: Geología Económica (İspanyolca). 89. Lima: Instituto Geológico, Minero y Metalúrgico. s. 92.
  33. 1 2 Bromley, Gordon R. M.; Thouret, Jean-Claude; Schimmelpfennig, Irene; Mariño, Jersy; Valdivia, David; Rademaker, Kurt; del Pilar Vivanco Lopez, Socorro; Team, ASTER; Aumaître, Georges; Bourlès, Didier; Keddadouche, Karim (7 Kasım 2019). "In situ cosmogenic 3He and 36Cl and radiocarbon dating of volcanic deposits refine the Pleistocene and Holocene eruption chronology of SW Peru". Bulletin of Volcanology (İngilizce). 81 (11). s. 9. Bibcode:2019BVol...81...64B. doi:10.1007/s00445-019-1325-6. ISSN 1432-0819.