1574

De uitgehongerde Leidenaren ontvangen eten na het Leidens Ontzet

1574

Eeuwen:	15e eeuw · 16e eeuw · 17e eeuw
Decennia:	1560-1569 · 1570-1579 · 1580-1589
Jaren:	<< · < · 1573 · 1574 · 1575 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen

Ab urbe condita:		2327 MMCCCXXVII
Armeense jaartelling:		1023 – 1024 ԹՎ ՌԻԳ – ՌԻԴ
Chinese jaartelling:		4270 – 4271 庚酉 – 辛戌
Christelijke jaartelling:		1574 MDLXXIV
Ethiopische jaartelling:		1566 – 1567
Hebreeuwse jaartelling:		5334 – 5335
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1629 – 1630
- Shaka Samvat		1496 – 1497
- Kali yuga		4675 – 4676
Iraanse jaartelling:		952 – 953 ۹۵۲ – ۹۵۳
Islamitische jaartelling:		981 – 982 ٩٨٢ – ٩٨١
Maçonnieke jaartelling:		5573 – 5574
Juliaanse kalender van 1574

Het jaar 1574 is het 74e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

29 - Slag bij Reimerswaal: De geuzen onder Lodewijk van Boisot en Joost de Moor verslaan een Spaanse vloot onder Gerard de Glymes en Julian Romero, uitgevaren om Middelburg te bevoorraden.

februari

18 februari - Einde van het Beleg van Middelburg. De Spaanse bezetting van de stad onder Cristóbal de Mondragón geeft zich over in ruil voor vrije aftocht.
23 - In Frankrijk begint de 5e Hugenotenoorlog. Hendrik I van Guise stelt zich aan het hoofd van de radicale katholieken.
februari - Hendrik van Valois wordt tot koning van Polen gekroond.

maart

21 - De Spanjaarden onderbreken het Beleg van Leiden om Lodewijk en Hendrik van Nassau, de broers van Willem van Oranje tegen te houden, die vanuit Duitsland de Nederlanden zijn binnengevallen (zie: Lodewijk van Nassaus veldtocht van 1574).

april

14 - Slag op de Mookerheide: Lodewijk en Hendrik van Nassau worden verslagen door de Spanjaarden onder Sancho d'Avila en Bernardino de Mendoza en sneuvelen beiden.

mei

30 - Slag bij Lillo: een Geuzenvloot onder Louis de Boisot vernietigen een Spaans smaldeel onder Adolf van Haamstede.

juni

2 - Stadsbrand van Vlaardingen: Vlaardingen wordt door de Geuzen platgebrand om te voorkomen dat de stad in handen valt van de Spanjaarden.

juli

4 - Stichting van Tarija (Bolivia).
13 - Begin van het Spaanse Beleg van Zaltbommel onder Gilles van Barlaymont.

augustus

30 - Goeroe Ram Das volgt Goeroe Amar Das op als goeroe van het Sikhism.

september

17 - Slag bij Zoetermeer: Een geuzenvloot slaagt er niet in de Voorweg bij Zoetermeer in te nemen, en kiest in plaats daarvan een andere route naar het bezette Leiden.

oktober

3 - Leidens Ontzet: De Spanjaarden geven het beleg van Leiden op.
14 - Vanwege hoge waterstand van de Waal wordt het Beleg van Zaltbommel (1574) opgegeven.
oktober - Slag bij de Geestbrug: Een groep Spanjaarden die zich na het Leidens Ontzet terugtrekt wordt verslagen door Geuzen, waarbij de Spanjaarden ruim 200 man verliezen.

november

22 - De Spaanse ontdekkingsreiziger Juan Fernández ontdekt de Juan Fernández-archipel.

zonder datum

De Ottomanen nemen Tunis in. Ifriqiya (Tunesië) wordt onderdeel van het Ottomaanse Rijk. Einde van de dynastie van de Hafsiden.
Lan Xang wordt een vazal van Birma.
Stichting van Oefa als meest oostelijke uitpost van het Russische Rijk.
Verdeling van het Schwarzburger Oberherrschaft: Het Schwarzburger Oberherrschaft wordt verdeeld in Schwarzburg-Arnstadt onder Günther XLI en Schwarzburg-Rudolstadt onder Albrecht VII.
Het Markgraafschap Montferrat wordt verheven tot hertogdom.
Ivan IV verstoot Anna Koltovskaja, zijn vierde vrouw.
Arnemuiden ontvangt stadsrechten.

Literatuur

Nanning van Foreest: Een cort verhael van de strenghe belegheringhe ende aftreck der Spangiaerden van de stadt Alcmaer gheleghen in Holland

Beeldende kunst

Mechteld toe Boecop: Het Laatste Avondmaal
Lucas Cranach de Jongere: De Parabel van de Arbeiders in de Wijngaard

Opvolging

bisdom Doornik - Guibert d'Ongnies opgevolgd door Pierre Pintaflour
Frankrijk - Karel IX opgevolgd door zijn broer Hendrik III
Münster - Johan III van Hoya opgevolgd door Johan Willem van Kleef
Nassau-Saarbrücken en Nassau-Saarwerden - Johan III opgevolgd door zijn achterneven Filips III (Nassau-Saarbrücken en Nassau-Saarwerden) en Albrecht van Nassau-Weilburg (Nassau-Ottweiler)
Ottomaanse Rijk - Selim II opgevolgd door zijn zoon Murat III
Sikhs (goeroe) - Amar Das opgevolgd door Ram Das
Toscane - Cosimo I de' Medici opgevolgd door zijn zoon Francesco I de' Medici
Urbino - Guidobaldo II della Rovere opgevolgd door zijn zoon Francesco Maria II della Rovere

Afbeeldingen

De Nederlandse Opstand in 1574-1575
Slag bij Reimerswaal
Beleg van Middelburg
Slag op de Mookerheide
Slag bij Lillo
begrafenis van Karel IX
Hendrik III bezoekt Venetië onderweg van Polen terug naar Frankrijk
Schwarzburg na de verdeling van het Oberherrschaft
graftombe van Selim II
Selimiye-moskee, Edirne (voltooid 1574)
Porta San Giovanni, Rome (gebouwd 1574)
Fort de Schans, Texel (gebouwd 1574)
Stadstoren van Trnava (gebouwd 1574)

Geboren

januari - Lucas Franchoys de Oude, Zuid-Nederlands kunstschilder
5 maart - Frederik IV, keurvorst van de Palts
5 maart - William Oughtred, Engels wiskundige
7 maart - John Wilbye, Engels componist
27 april - Philip Rubens, Zuid-Nederlands oudheidkundige
6 mei - Innocentius X, paus (1644-1655)
14 mei - Francesco Rasi, Italiaans zanger en componist
20 juli - Willem Kettler, hertog van Koerland
23 juli - Balthasar I Moretus, Zuid-Nederlands drukker
28 augustus - Frederik van Brunswijk-Lüneburg, Duits edelman
8 september - Robert Fludd, Brits filosoof
29 september - Ludovic Stewart, Schots edelman
9 oktober - Elizabeth van Lotharingen, Duits edelvrouw
27 oktober - Jacob Ymmeloot, Zuid-Nederlands dichter
4 november - Erycius Puteanus, Nederlands humanist
5 november - Charlotte van der Marck, Frans edelvrouw
10 november - Maria Christina van Oostenrijk, echtgenote van Sigismund Báthory
12 december - Anna van Denemarken, echtgenote van Jacobus I/VI
12 december - Adam Wenceslaus van Teschen, Silezisch edelman
18 december - Maria Anna van Beieren, Duits edelvrouw
Michael van Althann, Oostenrijks legerleider
Hubertus Audejans, Zuid-Nederlands dichter
Izaak van den Blocke, Pruisisch componist
Jacob van Duvenvoorde, Nederlands edelman en vlootleider
Hendrik Faydherbe, Zuid-Nederlands kunstenaar
Feng Menglong, Chinees historicus
Nicolaes de Kemp, Nederlands kunstschilder
Henri Libert, Zuid-Nederlands edelsmid
Vincenzo de Napoles, Siciliaans prelaat
Cornelis Nuyts, Nederlands suikerbakker
Clara Maria van Pommeren, Duits edelvrouw
Theodore Rodenburg, Nederlands toneelschrijver
Pietro Valier, Venetiaans kardinaal
Nicolas Bourbon, Frans geestelijke en dichter (jaartal bij benadering)
Samuel de Champlain, Frans ontdekkingsreiziger (jaartal onzeker)
Karel Alexander van Croÿ, Zuid-Nederlands veldheer (jaartal bij benadering)
John Day, Engels toneeslchrijver (jaartal bij benadering)
Jan Cornelisz. Ouderogge, Nederlands bronsgieter (jaartal bij benadering)

Overleden

27 januari - Bihari Mal (~78), raja van Amber
30 januari - Damião de Góis (71), Portugees diplomaat en schrijver
5 maart - Filips van Noircarmes (~43), Zuid-Nederlands staatsman
27 maart - Takeda Nobutora (77), Japans daimyo
4 april - Jan van Locquenghien (56), Zuid-Nederlands politicus
5 april - Catalina Tomàs (41), Spaans mystica
6 april - Paulus Manutius (61), Italiaans drukker
14 april - Hendrik van Nassau (23), Duits-Nederlands militair
14 - Lodewijk van Nassau (36), Duits-Nederlands diplomaat en legerleider
21 april - Cosimo I de' Medici (54), groothertog van Toscane (1537/1569-1574)
18 mei - Albertus Risaeus (64), Noord-Nederlands kerkhervormer
26 mei - Andries Allertsz (~35), Nederlands militair
30 mei - Karel IX (23), koning van Frankrijk (1560-1574)
2 juni - Filips van Lannoy (~53), Zuid-Nederlands legerleider
12 juni - Renate van Frankrijk (63), Frans prinses
27 juni - Giorgio Vasari (62), Italiaans kunstschilder, architect en kunsthistoricus
23 juli - Antoon van Tassis (~65), Zuid-Nederlands postmeester
29 juli - Frans II van Waldeck-Landau (~48), Duits edelman
17 augustus - Jerónimo Luis de Cabrera (~46), Spaans conquistador
20 augustus - Sebastian Ochsenkhun (53), Duits componist
27 augustus - Bartholomeus Eustachius, Italiaans anatoom
1 september - Amar Das (95), Sikh goeroe
6 september - Dirk van Bronkhorst, Nederlands politicus
11 september - Jan Gerritsz. Heye (~61), Nederlands politicus
14 september - Margaretha van Valois (51), Frans prinses
17 september - Pedro Menéndez de Avilés (55), Spaans koloniaal bestuurder
1 oktober - Maarten van Heemskerck (~76), Nederlands kunstschilder
4 oktober - Johann Winter von Andernach (68 of 69), Duits medicus en auteur
13 oktober - Oda Nobuhiro, Japans daimyo
19 oktober - Gerardus Gallinaceus (~54), Nederlands geestelijke
23 november - Johan III van Nassau-Saarbrücken (63), Duits edelman
2 december - Hendrik Robrecht van der Marck (35), Frans edelman
4 december - Georg Joachim von Lauchen (60), Duits wiskundige
12 december - Selim II (50), sultan van het Ottomaanse Rijk (1566-1574)
26 december - Karel van Lotharingen, Frans kardinaal
Willem Benson (53), Zuid-Nederlands kunstschilder
Dirck Crabeth (~69), Nederlands glazenier
Guidobaldo II della Rovere (~57), hertog van Urbino
Jan Claesz. Diert (~77), Nederlands politicus
Anna van Egmond (~70), Noord-Nederlands edelvrouw
Lambertus Hortensius (~74), Nederlands geschiedschrijver
Georgia van Pommeren (~43), Duits edelvrouw
Sanada Yukitaka (~62), Japans daimyo
Hendrik van Zwolle, Noord-Nederlands geestelijke
Joachim Beuckelaer, Zuid-Nederlands kunstschilder (jaartal bij benadering)

Trivia

Het Suske & Wiske verhaal Het lijdende Leiden speelt tijdens het Beleg van Leiden.

Zie de categorie 1574 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.