1904

1904
Eeuwen:	19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia:	1890-1899 · 1900-1909 · 1910-1919
Jaren:	<< · < · 1903 · 1904 · 1905 · > · >>
Maanden:	jan · feb · mrt · apr · mei · jun jul · aug · sep · okt · nov · dec
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2657 MMDCLVII
Armeense jaartelling:		1353 – 1354 ԹՎ ՌՅԾԳ – ՌՅԾԴ
Chinese jaartelling:		4600 – 4601 庚卯 – 辛辰
Christelijke jaartelling:		1904 MCMIV
Ethiopische jaartelling:		1896 – 1897
Hebreeuwse jaartelling:		5664 – 5665
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1959 – 1960
- Shaka Samvat		1826 – 1827
- Kali yuga		5005 – 5006
Iraanse jaartelling:		1282 – 1283 ۱۲۸۲ – ۱۲۸۳
Islamitische jaartelling:		1321 – 1322 ١٣٢٢ – ١٣٢١
Maçonnieke jaartelling:		5903 – 5904
1904 naar onderwerp
Lijst van landen
Overleden
Auto's
Film
Sport (categorie)
Juliaanse kalender van 1904
Gregoriaanse kalender van 1904

1904 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 12 - In Zuidwest-Afrika overvallen de Herero onder aanvoering van Samuel Maharero boerderijen van Duitse kolonisten. Daarmee begint een opstand die een half jaar zal duren.
• 18 - De jonge schilder Piet Mondriaan vestigt zich voor een jaar in Uden, Noord-Brabant, om er te schilderen en meer in contact te komen met "gewone mensen".
• 19 - Thomas Edison vindt de eerste elektrische auto uit.
• 20 - Met de apostolische constitutie Commisum Nobis maakt paus Pius X een einde aan het Ius exclusivae, het vetorecht dat enkele wereldlijke leiders bij gewoonte hebben, om de verkiezing van bepaalde kandidaten tot paus te voorkomen.
• 30 - Door de kiezers van Hollywood wordt besloten tot de verbanning van alcoholische drank.

februari

• 4 - De stoomtrawler Judith uit Vlaardingen vergaat. 9 doden.
• 8 - Een Japanse verrassingsaanval op Port Arthur betekent het begin van de Russisch-Japanse Oorlog.
• 8 februari tot 23 juli - Tocht van kolonel Van Dalen naar de Gajo- en Allaslanden in Atjeh. De vele slachtoffers van zijn expeditie roepen in patria een heftige discussie op.
• 20 - Manuel Amador Guerrero treedt aan als eerste president van het onafhankelijke Panama. De volgende dag ondertekent hij een verdrag, dat de Amerikanen tegen een betaling van 10 miljoen dollar de zeggenschap geeft over het Panamakanaal.
• 28 - In Sint-Petersburg richt Vader Gapon, een priester in de volkswijken, met toestemming van de regering een arbeidersvereniging op.
• 28 - De Portugese sport- en voetbalclub SL Benfica wordt opgericht in Lissabon.

maart

• 1 - De Telegraaf- en Telefoonwet 1904 treedt in werking. Deze wet vervangt de Telegraafwet van 1852.

april

• 4 - In Londen wordt een bondgenootschap gesloten tussen het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk: de Entente Cordiale.
• 6 - Te Geunpang wordt Teukoe Imeum Ripin gedood, de weduwe van Teukoe Oemar. Daarmee eindigt na meer dan dertig jaar guerrilla de Atjeh-oorlog in een overwinning van het Nederlandse gouvernement.

mei

• 4 - Oprichting FC Schalke 04 door enkele jeugdige mijnwerkers in Gelsenkirchen.
• 5 - In de Russisch-Japanse Oorlog landen Japanse troepen op het schiereiland Liaodong in Mantsjoerije.
• 9 - De Kempense boerenzoon Jacques Wintermans begint een sigarenfabriekje in het Brabantse Duizel.
• 13 - Rabbi Kook arriveert uit Letland in Jaffa, Palestina, om daar de eerste opperrabbijn te worden.
• 21 - Oprichting in Parijs van de Wereldvoetbalbond FIFA: Fédération Internationale de Football Association.
• 25 - In Oostende brengt de Antwerpse baron Pierre de Caters het wereldsnelheidsrecord op land op 156 kilometer per uur.
• mei - Op een brug in Keulen demonstreert Christian Hülsmeyer zijn telemobiloscoop, waarbij hij naderende schepen op drie kilometer afstand detecteert.

juni

• 11 - De Duitse generaal Lothar von Trotha arriveert in de kolonie Duits-Zuidwest-Afrika met de opdracht om de opstand van de Herero en de Hottentotten de kop in te drukken.
• 15 - Het stoomschip de General Slocum vat vuur in de haven van New York. Meer dan 1000 personen, voornamelijk vrouwen en kinderen uit de wijk Little Germany, laten het leven.
• 16 - De Russische Gouverneur-generaal van Finland, Nikolaj Bobrikov, wordt door een Finse nationalist in het Senaatsgebouw doodgeschoten.
• 28 - Het Deense passagiersschip Norge loopt op weg van Kopenhagen naar New York aan de grond bij St Helenas en zinkt. Ruim 600 van de circa 780 opvarenden komen om het leven.

juli

• 1 - In de Loge Concordia te Paramaribo vindt de eerste officiële herdenking plaats van de Emancipatiewet, waarbij in 1863 de slavernij in de Nederlandse koloniën werd afgeschaft.
• 2 - De tweede Ronde van Frankrijk gaat van start.
• 21 - Bij de drooglegging van de Hedwigepolder wordt het laatste gat gedicht.
• 28 - De Russische minister van Binnenlandse Zaken, Vjatsjeslav von Plehve wordt door een jonge revolutionair vermoord door middel van een bomaanslag.

augustus

• 10 - Japan verslaat de Russische Oceaanvloot in de Slag bij Shantung.
• 11 - Duitse koloniale troepen verslaan definitief de Herero-opstandelingen bij Waterberg. Het bloedbad dat ze daarna aanrichten staat tegenwoordig bekend als de Namibische Genocide.
• De voetbalclub Racing Mechelen wordt opgericht.

september

• 1 - De kolenmijn Neuprick in Bleijerheide wordt gesloten wegens uitputting en wateroverlast.
• 10 - De Terugkeer van de Discovery-expeditie onder leiding van kapitein Scott in de haven van Londen.
• 30 - De Bisschopsmolen in Oldenzaal wordt door het huwelijk met Bernard Reerink eigendom van de familie Reerink.
• september - Een commissie onder leiding van de psycholoog Carl Stumpf begint een onderzoek naar Kluger Hans, het paard dat kan rekenen.

oktober

• 6 - Storm langs de Nederlandse kust. Verscheidene vissersvaartuigen zinken. Alleen al uit Urk komen 14 vissers om het leven.
• 15 - In Nederland wordt de Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen opgericht.
• 18 - De Bergsche Maas wordt in gebruik genomen.
• 27 - De eerste ondergrondse lijn van de Metro van New York wordt in gebruik genomen.
• De voetbalclub KV Mechelen wordt opgericht.

november

• 8 - De Amerikaanse president Theodore Roosevelt wordt herkozen.
• 9 - In de haven van Moerdijk zinkt een houten aak nadat het schip lek is gestoten. 5 opvarenden verdrinken.
• 16 - John Ambrose Fleming vraagt octrooi aan op de elektronenbuis, een vacuümdiode die het mogelijk maakt elektrische stroom gelijk te richten.
• 16 - De Noorse walvisvaarder Carl Anton Larsen sticht op het eiland Zuid-Georgia (voor de kust van het Antarctisch Schiereiland) de walviskolonie Grytviken. De onderneming (Compañía Argentina de Pesca) wordt gefinancierd met Argentijns, Noors en Brits kapitaal.
• 20 - Eerste officiële optreden van het Residentie Orkest in Den Haag.
• 27 - In het Beleg van Port Arthur veroveren de Japanners heuvel 203, wat hen een overwicht op het terrein geeft.
• 30 - De resultaten worden vrijgegeven van het onderzoekswerk naar de gebeurtenissen tijdens de afgelopen Tour dat de Union Vélocipédique de France heeft verricht. De eerste vier van het eindklassement worden gediskwalificeerd.

december

• 11 - De redemptoristenbroeder Gerardus Majella wordt heilig verklaard door paus Pius X.
• 13 - De Kroatische uitvinder Franjo Hanaman krijgt in Boedapest patent op de moderne gloeilamp, waarvan de gloeidraad bestaat uit het overgangsmetaal wolfraam, dat een zeer hoge smelttemperatuur kent.
• 14 - De gemeenteraad van Amsterdam verwerpt met een kleine meerderheid het voorstel van B&W om het Naardermeer met afval te dempen.
• 19 - Begin van het radiostation Scheveningen Haven voor de communicatie met de zeeschepen voor de Nederlandse kust.
• 28 - Ontdekking van de komeet Borrelly.

zonder datum

• Heike Kamerlingh Onnes richt in Leiden een cryogeen lab op, het eerste in de wereld.
• In het Sudetische Tratenau wordt de eerste nazi-partij opgericht.
• 10-urige werkdag ingevoerd in Frankrijk (was 11 uur).
• Met de bouw van de Victoria Falls bridge wordt begonnen. Deze brug verbindt Noord- en Zuid-Rhodesië.

Film

Zie Film in 1904 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Muziek

• Claude Debussy componeert Danses sacrée et profane voor harp en strijkorkest.

Literatuur

• De Franse schrijver Frédéric Mistral en de Spaanse schrijver José Echegaray y Eizaguirre ontvangen de Nobelprijs voor de Literatuur
• Eerste druk van Een zwerver verliefd van Arthur van Schendel
• In juli verschijnt Pijpelijntjes van Jacob Israël de Haan, een van de eerste boeken uit de Nederlandse literatuur waarin een homoseksuele relatie openlijk wordt beschreven.
• Stefan Zweig schrijft Die Liebe der Erika Ewald
• Louis Couperus schrijft Dionyzos
• op 5 februari gaat Dronning Tamara van Knut Hamsun in première met muziek van Johan Halvorsen
• op 26 december gaat Byens Stolthed van Gustav Wied in première met muziek van Johan Halvorsen

Beeldende kunst

• 
  Salem Willows (1904) Maurice Prendergast
• 
  Jet d' Eau, Genève (1904)

Bouwkunst

• 
  Damrak 80-81 (1904) Gerrit van Arkel
• 
  Hotel Hannon, Brussel (1904) Jules Brunfaut
• 
  Sint-Gummaruskerk (Wagenberg) (1904) P.J. van Genk
• 
  Raadhuis van Ouddorp (1904) Tjeerd Kuipers

Geboren

Overleden

januari

• 2 - James Longstreet (82), Amerikaans militair
• 6 - Friedrich von Hefner-Alteneck (58), Duits ingenieur, elektrotechnicus en uitvinder

februari

• 7 - Victor Besme (70), Belgisch beëdigd landmeter

maart

• 15 - Augustus Edwin Mulready (60), Engels kunstschilder

april

• 5 - Adriaan De Braekeleer (86), Belgisch kunstschilder
• 8 - Lorenzo María Guerrero (68), Filipijns kunstschilder en -docent

mei

• 1 - Antonín Dvořák (62), Tsjechisch componist
• 7 - Peter Hille (49), Duits naturalistisch schrijver
• 22 mei - Georges Gilles de la Tourette (46), Frans neuroloog

juni

• 25 - Frederick Sandys (75), Engels kunstschilder

juli

• 3 - Theodor Herzl (44), Joods-Oostenrijks journalist, publicist en stichter van het zionisme
• 14 - Paul Kruger (78), leider van de Zuid-Afrikaanse Boeren en president van Transvaal
• 15 - Anton Tsjechov (44), Russisch schrijver
• 23 - Cornelis Adriaan Lobry van Troostenburg de Bruyn (47), Nederlands scheikundige

augustus

• 12 - William Renshaw (43), Brits tennisser

september

• 24 - Niels Ryberg Finsen (43), Deens arts en Nobelprijswinnaar

oktober

• 4 - Frédéric Auguste Bartholdi (70), Frans beeldhouwer

november

• 18 - Justus van Maurik jr. (58), Amsterdams schrijver en redacteur
• 22 - Théophile de Bock (53), Nederlands schilder

december

• 29 - Friedrich Moritz Brauer (72), Oostenrijks entomoloog.

Weerextremen in België

• 15 juni: Tornado treft de streek van Virton en veroorzaakt belangrijke schade.
• 15 september: Tornado in Wiers (Péruwelz) met schade.
• 8 oktober: Sneeuw op verschillende plaatsen in het land (Doornik, Brussel, Leopoldsburg).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Zie de categorie 1904 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.