Uiterlijke kenmerken
- Hoed
De hoed heeft doorgaans een diameter van 1 tot 2,5 cm, maar kan bij sommige exemplaren ongeveer 4 cm bereiken. Aanvankelijk is deze halfbolvormig tot gewelfd. Later wordt hij uitgespreid en kan het midden enigszins ingedrukt raken. De hoedrand is soms gegolfd en bij jonge exemplaren vaak lichter gekleurd.
Het hoedoppervlak is droog, mat en fijn schubbig tot vezelig. De schubjes hebben doorgaans dezelfde kleur als de rest van de hoed en zijn vooral in het centrum duidelijk zichtbaar. Jonge vruchtlichamen zijn scharlakenrood tot bloedrood, waarna de kleur geleidelijk kan verbleken via oranjerood naar oranjegeel. Het centrum blijft soms langer rood gekleurd.
- Lamellen
De lamellen zijn betrekkelijk dik, wasachtig en vrij ver uiteenstaand. Ze zijn breed aan de steel aangehecht (adnaat) tot enigszins aflopend (decurrent), soms met een kort aflopend tandje.
De kleur varieert van bleekgeel tot oranje en oranjerood. De lamelsnede kan lichter zijn. Tussen de volledige lamellen komen kortere lamellen (lamellulae) voor.
- Steel
De steel is doorgaans 2 tot 4,5 cm lang en 2 tot 5 mm dik. Hij is cilindrisch of naar de voet versmald, droog, glad en mat. De kleur is rood tot oranjerood, vaak met een lichtere, geelachtige of witachtige basis.
De steel is betrekkelijk broos en kan bij oudere exemplaren hol worden. Een ring ontbreekt.
- Vlees
Het vlees is dun, geel tot oranje, met onder de hoedhuid en in de buitenste laag van de steel vaak duidelijk rood pigment. De geur is zwak en niet kenmerkend.
- Sporenprint
De sporenprint is wit.
- Chemische reacties
De reactie van het hoedoppervlak met kaliumhydroxide (KOH) wordt in de literatuur verschillend beschreven. In Nieuw-Zeelandse beschrijvingen wordt een gele verkleuring vermeld, terwijl in Noord-Amerikaanse beschrijvingen een negatieve reactie wordt opgegeven.
De KOH-reactie is daarom zonder aanvullend onderzoek geen betrouwbaar zelfstandig determinatiekenmerk.
Microscopische kenmerken
- Sporen
De basidiosporen zijn glad, dunwandig, kleurloos (hyaliene) en inamyloïde. Ze zijn ellipsoïd tot eivormig en kunnen, vooral in vooraanzicht, enigszins peervormig zijn. Een deel van de sporen vertoont een lichte insnoering rond het midden. Het apiculus is doorgaans zichtbaar.
De afmetingen liggen volgens verschillende beschrijvingen meestal rond 7–9 × 4–5,5 µm. Er bestaat variatie tussen onderzochte collecties; in Noord-Amerikaans materiaal zijn ook kleinere sporen beschreven.
- Basidiën
De basidiën zijn langwerpig knotsvormig en doorgaans viersporig. Ze meten ongeveer 30–45 × 7–9 µm, hoewel in sommige collecties langere basidiën zijn beschreven. De vier sporen worden gedragen op sterigmen.
- Cystiden
Echte hymeniale cystiden ontbreken. Bij sommige collecties kunnen aan de lamelsnede uitstekende, draadvormige hyfeneinden voorkomen die op cystiden lijken. Deze worden als pseudocystiden aangeduid.
- Lamellentrama
Het lamellentrama heeft een regelmatige tot enigszins subregelmatige structuur, met overwegend parallel gerangschikte hyfen. De hyfenelementen zijn betrekkelijk kort en cilindrisch, vaak met lengten tot ongeveer 150 µm.
Deze relatief korte trama-elementen zijn belangrijk bij het onderscheid met het broos vuurzwammetje (Hygrocybe helobia), dat veel langere, naar de uiteinden toegespitste elementen heeft.
- Hoedhuid
De pileipellis bestaat vooral in het centrum van de hoed uit een trichoderm, waarbij de hyfen min of meer opgericht staan. Naar de hoedrand kan de structuur meer het karakter van een cutis krijgen, met overwegend liggende hyfen.
De hyfen zijn ongeveer 5–15 µm breed, cilindrisch en niet of nauwelijks gegelatineerd. De eindcellen zijn vaak knotsvormig tot enigszins toegespitst. De schubbigheid van de hoed wordt veroorzaakt door groepjes van deze opgerichte hyfen.
Het pigment is voornamelijk intracellulair en kan in water oranjerood zijn, terwijl het in KOH geelachtig kan worden. Gespen zijn aan de hyfensepta aanwezig.
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
