Lijsten van Amsterdamse onderwerpen
Deze lijst bevat de lijsten die behoren bij de artikelen Amsterdam en de Geschiedenis van Amsterdam.
Bezienswaardigheden
Speciaal 'Amsterdams'
- Albert Cuypmarkt
- Algemeen Uitbreidingsplan
- Amstel
- Amsterdam ArenA
- Amsterdammertje
- Amsterdamse Bos
- Amsterdamse School
- Anne Frank Huis
- Artis (dierentuin)
- Beurs van Berlage
- Bloemenmarkt aan het Singel
- Bruggen van Amsterdam
- Bijlmermeer
- Dam
- Damrak
- Diamantslijperijen
- Grachtengordel:
- het Singel
- de Herengracht
- de Keizersgracht
- de Prinsengracht
- de Singelgracht
- Haven van Amsterdam
- Hortus
- Jordaan
- Het Lieverdje
- Magere brug
- Museumplein
- Muziekgebouw aan 't IJ
- Muziektheater (Stopera)
- Naatje op de Dam
- NEMO
- Nieuwmarkt
- Openbare Bibliotheek Amsterdam
- Paleis op de Dam (Oude Stadhuis)
- Plan West
- Plan Zuid
- De Rode Hoed
- Rondvaarten op de grachten
- Stadsarchief Amsterdam
- Vondelpark
- Wallen (Rosse buurt)
- Waterloopleinmarkt
- Westertoren
- IJ en Amsterdamse veren
Zie ook:
- De categorie plein in Amsterdam
- De categorie gracht in Amsterdam
- De categorie straat in Amsterdam en de lijst Lijst van straten in Amsterdam
- De categorie wijk in Amsterdam
- Lijst van dijken en dijkdorpen in de gemeente Amsterdam
- Lijst van gemeenten die door Amsterdam zijn geannexeerd
Monumenten en gebouwen
Amsterdam telt circa 7150 beschermde Rijksmonumenten en circa 500 beschermde gemeentelijke monumenten. In Nederland is Amsterdam de stad met de meeste monumenten.
Zie ook de lijst van monumenten in Amsterdam.- Amstel Hotel
- Amstelveldkerk
- Anne Frank Huis
- Begijnhof
- Beurs van Berlage
- Bijenkorf
- Centraal Station
- Concertgebouw
- Co-kathedrale basiliek van de Heilige Nicolaas
- Diamantbeurs
- Entrepotdok
- Felix Meritis
- Haarlemmerpoort
- Huis Marseille
- 's Lands Zeemagazijn
- Munttoren
- Montelbaanstoren
- Mozes en Aäronkerk
- Muiderpoort
- Nieuwe Kerk
- Noorderkerk
- Olympisch Stadion
- Onze-Lieve-Heer-op-Zolder
- Oosterkerk
- Oude Kerk
- Paleis op de Dam (Voormalig Stadhuis)
- Portugees-Israëlietische Synagoge
- Rembrandthuis
- Rijksacademie voor Beeldende Kunsten
- Rijksmuseum
- Scheepvaarthuis
- Schreierstoren
- Stadsschouwburg
- Trippenhuis
- Voormalig Hoofdpostkantoor
- De Waag
- Westergasfabriek
- Westerkerk
- Wintertuin van Hotel Krasnapolsky
- Zuiderkerk
Een vorm van architectuur in Amsterdam was de Amsterdamse School.
Zie ook:
Herdenkingsmonumenten
.JPG)
Zie ook de categorie monument in Amsterdam. En Lijst van oorlogsmonumenten in Amsterdam.
Cultuur en recreatie
Musea
Hieronder een overzicht van musea in Amsterdam:
- Allard Pierson Museum, archeologisch museum van de UvA
- Amsterdam Dungeon
- Amsterdam Tulip Museum, Tulpenmuseum
- Amsterdam Museum, voorheen Amsterdams Historisch Museum genaamd
- Anne Frank Huis
- ARCAM, Architectuur Centrum Amsterdam
- Beurs van Berlage
- Bijbels Museum, in de Cromhouthuizen
- Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam
- Diamantmuseum
- Filmmuseum, tegenwoordig Eye Film Instituut Nederland
- FOAM, Fotografiemuseum Amsterdam
- Het Grachtenhuis
- Hash Marihuana & Hemp Museum
- Heineken Experience
- Hermitage Amsterdam
- Hollandsche Schouwburg
- Werf 't Kromhout
- Huis Marseille, museum voor fotografie
- Joods Historisch Museum
- KattenKabinet
- Max Euwe Centrum, schaakmuseum
- Molen van Sloten en Kuiperijmuseum
- Museum De Noord
- Museum Geelvinck-Hinlopen Huis
- Museum Het Schip
- Museum Van Loon
- Museum Vrolik, in het AMC
- Museum Willet-Holthuysen
- Museumwoning Tuindorp Oostzaan
- Nederlands Scheepvaartmuseum
- Nederlands Uitvaart Museum Tot Zover
- NEMO, science center
- Nieuwe Kerk
- Olympic Experience Amsterdam, sportmuseum
- Ons' Lieve Heer op Solder, ook wel Museum Amstelkring genoemd
- Oude Kerk
- Paleis op de Dam
- Persmuseum, ondergebracht bij het IISG
- Rembrandthuis
- Rijksmuseum Amsterdam
- Sexmuseum de Venustempel
- Stadsarchief Amsterdam
- Stedelijk Museum
- Pijpenkabinet
- Tassenmuseum Hendrikje
- Van Eesterenmuseum
- Van Gogh Museum
- Verzetsmuseum Amsterdam
- Wereldmuseum Amsterdam
Zie ook:
- De categorie Museum in Amsterdam.
- Lijst van musea in Amsterdam
Concert en theater
- Amsterdams Marionetten Theater
- Bachzaal
- De Balie
- Bellevue
- Beurs van Berlage
- Bimhuis
- Bijlmer Parktheater
- Bitterzoet
- Boom Chicago
- De Brakke Grond
- Koninklijk Theater Carré
- Concertgebouw
- Cosmic
- Theater De Engelenbak
- Felix Meritis
- Frascati
- Heineken Music Hall
- Hetveem Theater
- Holland Casino
- De Kleine Komedie
- Mezrab
- M-Lab
- De Meervaart
- De Melkweg
- Muiderpoorttheater
- Muziekgebouw aan 't IJ
- Muziektheater (in de "Stopera")
- Nieuwe de la Mar Theater
- Ostadetheater
- Paradiso
- Pepsi Stage
- Plein Theater
- Podium Mozaïek
- Polanentheater
- RAI Theater
- Rozentheater
- Theater De Ruimte
- Shaffy theater
- Splendor
- Stadsschouwburg
- Teatro Munganga
- Theater Fabriek Amsterdam
- Tropentheater
- Het Werkteater
- Zaal 100
Zie ook:
- De categorie Theater in Amsterdam.
- Lijst van theaters in Amsterdam
Filmtheaters
Deze filmhuizen, met uitzondering van de Pathé-bioscopen, zijn verenigd in Cineville (een filmabonnement en een website).
Zie ook de categorie Bioscoop in Amsterdam.
Begraafplaatsen
Zie ook de categorie Begraafplaats in Amsterdam.
Parken en recreatiegebieden
- Amstelpark
- Amsterdamse Bos met Bosbaan
- Baanakkerspark
- Beatrixpark
- Bijlmerpark
- Bijlmerweide
- Bilderdijkpark
- Diemerpark en Diemerzeedijk
- Erasmuspark
- Eendrachtspark
- Flevopark
- Florapark
- Gaasperplas en Gaasperpark
- Gaasperzoom
- Gerbrandypark
- Geuzenbos
- Gijsbrecht van Amstelpark
- Kasterleepark
- Lange Bretten
- Martin Luther Kingpark
- Natuurpark Vrije Geer
- Nieuwe Meer en Oeverlanden
- Noorderpark
- De Oeverlanden
- Oosterpark
- Oostenburgerpark
- Park Frankendael
- Piet Wiedijkpark
- Recreatiegebied de Hoge Dijk
- Rembrandtpark
- Sarphatipark
- Schellingwouderpark
- Siegerpark
- Sloterplas en Sloterpark
- Tuinen van West
- Vliegenbos
- Volewijkspark
- Vondelpark
- Wertheimpark
- Westerpark
Zie ook:
- De categorie Park in Amsterdam.
- Lijst van parken in Amsterdam
Markten
- Albert Cuypmarkt (De Pijp)
- Amstelveld
- Belgiëplein
- Bos en Lommermarkt (Amsterdam-West)
- Buikslotermeerplein (Amsterdam-Noord)
- Dappermarkt (Amsterdam-Oost)
- Amsterdamse Poort (Bijlmer)
- Ganzenpoort (Bijlmer)
- Haarlemmerplein (biologische markt)
- Kraaiennest (Bijlmer)
- Lambertus Zijlpleinmarkt (Geuzenveld)
- Lindengracht (Jordaan)
- Mosveld (Amsterdam-Noord)
- Nieuwezijds Voorburgwal (postzegels en munten)
- Nieuwmarkt (bio. markt)
- Nieuwmarkt (dagmarkt)
- Nieuwmarkt (seizoen)
- Noordermarkt (boerenmarkt)
- Noordermarkt (dagmarkt)
- Noordermarkt (vog.markt)
- Oudemanhuispoort
- Plein '40-'45 (Slotermeer)
- Reigersbos (Zuidoost)
- Sierplein (Slotervaart)
- Bloemenmarkt (Singel)
- Spui (boeken)
- Spui (kunstmarkt)
- Stadionplein (Amsterdam-Zuid)
- Sumatrastraat (Indische Buurt)
- Ten Katemarkt (Kinkerbuurt)
- Tussen Meer (Amsterdam Nieuw-West)
- Uitmarkt (vierde weekend augustus)
- Vespuccimarkt (Amsterdam-West)
- Waterloopleinmarkt
Zie ook:
- De categorie Markt in Amsterdam.
- Lijst van markten in Amsterdam
Stadions
Zie ook de categorie sport in Amsterdam.
Zwembaden
Evenementen
- 25 februari – Herdenking Februaristaking bij De Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein
- maart – Roei-races op de Amstel: Heineken Roeivierkamp en Head of the River Amstel
- maart – Open Toren Dag. Oude en hedendaagse torens die normaal niet open zijn voor het publiek, zijn te bezoeken, laatste zaterdag van maart
- 27 april – Koningsdag (sinds 2014). Grote vrijmarkt, waar veel mensen uit binnen- en buitenland op af komen en kermis op de Dam
- 30 april – Koninginnedag (tot 2013). Grote vrijmarkt, waar veel mensen uit binnen- en buitenland op af komen en kermis op de Dam
- 4 mei – Nationale Dodenherdenking. Met Kranslegging op het Nationaal Monument op de Dam
- 5 mei – Bevrijdingsfestival
- juni – Holland Festival, Cultuur met een grote 'C' in onder andere het Muziektheater en de Stadsschouwburg
- juni – Amsterdam Roots Festival voor wereldmuziek en wereldcultuur
- juli – Julidans, in diverse theaters bij het Leidseplein
- juli – Over het IJ Festival, twee weken theaterfestival op de oude NDSM-scheepswerf
- juli-augustus – Kwaku Summer Festival, zes weekeinden tijdens de zomervakantie in het Bijlmerpark
- augustus – Amsterdam Gay Pride met Canal Parade, eerste weekend van augustus
- augustus – De Parade en "Waterval", theaterfestival
- augustus – Sail Amsterdam (iedere vijf jaar, sinds 1975. Volgende gepland in 2020)
- augustus – Grachtenfestival, met Prinsengrachtconcert, derde weekend van augustus
- augustus – Hartjesdag, derde weekend van augustus
- augustus – Uitmarkt, laatste weekend van augustus
- september – Open Monumentendagen, tweede weekend van september
- september – Jordaan Festival, Amsterdamse smartlappen op de Elandsgracht, derde weekend van september
- september – Autovrije Dag, derde zondag van september (wordt vanaf 2010 niet meer gehouden)
- september – Dam tot Damloop, hardloopwedstrijd Amsterdam – Zaandam, derde of vierde zondag van september
- oktober – Marathon van Amsterdam, derde zondag van oktober
- oktober – Het Bokbier Festival in de Beurs van Berlage
- oktober – Grachtenrace – Sloeproeiwedstrijd door de grachten
- 27 oktober – 'Verjaardag van Amsterdam'
- november – Amsterdam Museumnacht, eerste zaterdag van november
- november – International Documentary Filmfestival Amsterdam (IDFA)
- november – Intocht van Sinterklaas, derde zondag van november
- december – Amsterdam Light Festival, verlichte objecten langs de grachten.
2013 was een druk evenementenjaar
- Heropening Rijksmuseum; 400 jaar Grachtengordel; 175 jaar Artis; 150 jaar Afschaffing slavernij; 125 jaar Concertgebouw en Koninklijk Concertgebouworkest; Koninginnedag 2013 zal in Amsterdam in het teken staan van de troonsafstand van koningin Beatrix met de inhuldiging van koning Willem-Alexander in de Nieuwe Kerk.
Zie ook de categorie evenement in Amsterdam.
Openbaar vervoer
_on_route_10.jpg)
Onderwijs
Scholen voor voortgezet onderwijs
- 4e Gymnasium
- Altra College
- Amstellyceum
- Amsterdam International Community School
- Amsterdams Lyceum
- De Amsterdamse School
- De Apollo
- De Atlant
- Augustinus College Amsterdam
- Barlaeus Gymnasium
- De Berkhoff
- Berlage Lyceum
- Bredero Beroepscollege
- Bredero Mavo
- Calandlyceum
- Calvijn met Junior College
- Cartesius Lyceum
- Cheider
- Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert
- Clusius College Amsterdam
- College De Meer
- Comenius Lyceum Amsterdam
- Cosmicus Montessori Lyceum
- Cygnus Gymnasium
- Damstede
- De Dreef
- Fons Vitae Lyceum
- Geert Groote College Amsterdam
- Gerrit van der Veen College
- Hervormd Lyceum West
- Hervormd Lyceum Zuid
- Hubertus Vakschool
- Huygens College
- Iedersland College
- Sint Ignatiusgymnasium
- IJburg College
- Islamitisch College Amsterdam
- IVKO
- Kolom Praktijkcollege Noord
- Luzac Onderwijs Amsterdam
- Joodse Scholengemeenschap Maimonides
- Marcanti College
- Mediacollege Amsterdam
- Meridiaan College
- Montessori College Oost
- Montessori Lyceum Amsterdam
- Sint-Nicolaas Lyceum
- De Nieuwe School
- NOVA College Amsterdam
- Open Schoolgemeenschap Bijlmer
- Over-Y College
- De Passie Amsterdam
- Pieter Nieuwland College
- Het Plein
- Praktijkonderwijs LUCA
- Scholengemeenschap Reigersbos
- ROC ASA
- ROC van Amsterdam
- Rosa Beroepscollege
- Spinozalyceum
- Stelle College
- Sweelinck College
- Technisch College Amsterdam
- Tobiasschool
- Vossius Gymnasium
- Waterlant Beroepsopleidingen IJdoorn
- Wellantcollege Linnaeus
- Wellantcollege VMBO Sloten
- Westburg College
- Winford Amsterdam
- De Wissel
- Zuiderlicht College
Hogescholen
Universiteiten
Overige
Gezondheidszorg
Ziekenhuizen
- Academisch Medisch Centrum (Zuidoost)
- Antoni van Leeuwenhoek (oncologie)
- BovenIJ Ziekenhuis (Noord)
- Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, locaties in Oost en Nieuw-West
- VU medisch centrum (Buitenveldert)
Personen
Stedenbanden
Algiers (Algerije)
Kopenhagen (Denemarken)
Beira (Mozambique)
Managua (Nicaragua)
Montreal (Canada)
New York (Verenigde Staten)- Los Angeles (Verenigde Staten)
Nicosia (Cyprus)
Peking (China)
Sarajevo (Bosnië en Herzegovina)- Toronto (Canada)
Athene (Griekenland)
Moskou (Rusland)
Kiev (Oekraïne)
Istanboel (Turkije)
Parijs (Frankrijk)- Cannes (Frankrijk)
.svg){kind=small}
Amsterdam in films
- Amsterdamned is de titel van een film van Dick Maas uit 1988 die zich in Amsterdam afspeelt. Daarnaast hebben zich enkele Hollywoodfilms in Amsterdam afgespeeld, waaronder de James Bondfilm Diamonds Are Forever, The Diary of Anne Frank, Do not Disturb en Ocean's Twelve, en de stad diende als decor in de film The Great Dictator van Charlie Chaplin. Enkele Europese films zoals Barocco en Les Plus Belles Escroqueries du monde van Roman Polański zijn ook in Amsterdam opgenomen.
- De stad wordt genoemd in de film Pulp Fiction (1994) van Quentin Tarantino als plaats waar John Travolta's personage Vincent Vega heen geweest is. Zijn dialoog met Samuel L. Jacksons personage Jules over het verloop van zijn reis is bekend als de hamburgerdialoog.
- Het boek Murder in Amsterdam van Ian Buruma speelt zich deels af in Amsterdam.
- John Irving schreef in 1998 A Widow for One Year. Het verhaal speelt zich gedeeltelijk af op de Amsterdamse Wallen. Het boek werd in 2004 verfilmd onder de titel The Door in the Floor.
Trivia
- De stad New York heette tot 1665 Nieuw Amsterdam.
- John Lennon en Yoko Ono brachten in 1969 hun befaamde Bed-in voor de wereldvrede door in het Amsterdamse Hilton Hotel. Ze vernoemen de stad en het hotel in het Beatlesnummer The Ballad of John and Yoko. Het dak van het hotel staat nationaal ook bekend als de plek vanwaar zanger en kunstenaar Herman Brood op 11 juli 2001 de dood tegemoet is gesprongen.
- Amsterdam is een beroemd chanson van Jacques Brel, dat later weer is gecoverd door De Dijk en nog later door Acda en De Munnik. Het is ook een beroemd kleinkunstlied van Kris De Bruyne.
Literatuur
- Geschiedenis van Amsterdam, deel I t/m IV, Uitgeverij SUN, 2004-2007. ISBN 90-5875-181-3, ISBN 90-5875-137-6, ISBN 90-5875-138-4, ISBN 90-5875-139-2 en ISBN 978-90-5875-140-9
Externe links
Voetnoten
- ↑ Cavia is gevestigd aan de Van Hallstraat.
- ↑ Cinecenter is gevestigd aan de Lijnbaansgracht, tegenover De Melkweg.
Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Amsterdam op Wikimedia Commons.
· 
· 
· · · ·