Morpho

Morpho
Selectie van Morpho-vlinders
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse:Insecta (Insecten)
Orde:Lepidoptera (Vlinders)
Familie:Nymphalidae
Onderfamilie:Satyrinae
Geslachtengroep:Morphini (Morpho's)
Subtribus:Morphina
geslacht
Morpho
Fabricius, 1807
Synoniemen
  • Balachowskyna (Le Moult & Réal, 1962)
  • Brassolis (Illiger, 1807)
  • Cypritis (Le Moult & Réal, 1962)
  • Cytheritis (Le Moult & Réal, 1962)
  • Grasseia (Le Moult & Réal, 1962)
  • Heliornis (Billberg, 1820)
  • Iphimedeia (Fruhstorfer, 1913)
  • Iphixibia (Le Moult & Réal, 1962)
  • Leonte (Hübner, 1819)
  • Megamede (Hübner, 1819)
  • Pessonia (Le Moult & Réal, 1962)
  • Potamis (Hübner, 1807)
  • Schwartzia (Blandin, 1988)
  • Zeuxidion (Le Moult & Réal, 1962)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Morpho op Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

Morpho is een geslacht van neotropische weerschijnvlinders uit de familie Nymphalidae.

Kenmerken

Morpho epistrophus argentinus–rups

De Morpho-soorten zijn relatief grote vlinders met op de vleugels opvallend, glanzend blauwe weerschijnkleuren, gedecoreerd over een zwarte achtergrond. De vrouwtjesvleugels bestaan uit een groter aandeel aan donkere oppervlakten en bevatten complexere tekeningen dan die van de mannetjes, of zelfs een volledig warm kleurenpallet. Er zijn ook enkele soorten waarbij ook bij het mannetje de typisch blauwe weerschijnkleur ontbreekt en de vleugels een warm of bleek kleurenpallet hebben. De bleke vlinders vallen onder M. epistrophus en M. polyphemus. Mannetjes van M. hecuba en M. telemachus hebben warme kleuren. Met een spanwijdte tot wel 20 cm is M. hecuba ook de grootste Morpho-vlindersoort.

Waar het imago-ontwikkelingsstadium bekend staat om zijn koelgetinte weerschijnkleuren, zijn de Morpho-rupsen juist vaak bedekt met vuurrode haarbundels.

Leefgebied

Morphovlinders komen voor in de neotropen, in Zuid- en Midden-Amerika. In Suriname kan men M. menelaus, M. rhetenor, M. deidamia, M. helenor, M. hecuba, M. telemachus en M. achilles vinden.

Taxonomie

De taxonomie van het Morpho-geslacht is controversieel en verschilt sterk tussen verschillende wetenschappelijke autoriteiten. De discrepantie zit in de afbakening van de taxa (soorten, ondersoorten, ondergeslachten, geslachtengroepen of soortgroepen). Vanwege de afwezigheid (anno 2026) van een genoomonderzoek naar de taxa-afbakening binnen het gehele geslacht, worden hier alle taxa als soort gegeven met eronder alle in de literatuur voorgestelde mogelijke synoniemen.

= M. helenor achillaena (Hübner, [1823])
= M. bahiana (Fruhstorfer, 1897)
= M. benkoi (d'Almeida, 1922
= Morpho leonte (Hübner, 1807)
= M. helenor achillides (C. & R. Felder, 1867)
= M. menelaus alexandrovna (Druce, 1874)
= M. menelaus amathonte (Deyrolle, 1860)
= M. centralis Staudinger, 1887
= M. aurora breyeri (Orfila, 1963)
= M. epistrophus catenaria (Perry, 1811)
= M. marcus major Lathy, 1905
= M. menelaus coeruleus (Perry, 1810)
= M. mineiro Fruhstorfer, 1913
= M. telemachus telemachus (Linnaeus, 1758)
= Morpho metellus (Cramer, 1782)
= M. portis portis (Hübner, [1821])
= Morpho hebe Westwood, 1851
= M. hercules diadema (Fruhstorfer, 1905)
= M. menelaus didius (Hopffer, 1874)
= M. godartii didius (Hopffer, 1874)
= M. deidamia electra (Röber, 1903)
= Morpho epistrophis (Hübner, 1816/'24)
= Morpho iphitus C. & R. Felder, 1867
= Morpho laertes (Drury, 1782)
= M. lympharis eros (Fruhstorfer, 1913)
= Morpho nymphalis Le Moult & Réal, 1962
= M. theseus juturna Butler, 1870
= M. menelaus godartii (Guérin-Méneville, 1844)
= M. deidamia granadensis (C. & R. Felder, 1867)
= M. helenor leontius (C. & R. Felder, 1867)
= Morpho leontius C. & R. Felder, 1867
= M. rhetenor helena (Staudinger, 1890)
= Morpho penelope Weber, 1963
= M. deidamia hermione (Röber, 1903)
= M. telemachus iphiclus (C. & R. Felder, 1862)
= M. theseus justitiae (Salvin & Godman, 1868)
= M. hecuba werneri Hopp, 1921
= M. hecuba krugeri Talbot, 1932
= M. polyphemus luna (Butler, 1869)
= Morpho thoosa Smyth, 1903
= Morpho ockendeni Rothschild, 1916
= Morpho adonis (Cramer, 1779)
= M. helenor marinita (Butler, 1872)
= Morpho nestor Cramer, 1775
= M. helenor montezuma (Guenée, 1859)
= M. helenor narcissus (Staudinger, 1887)
= Morpho taboga Le Moult & Réal, 1962
= Morpho staudingeri Niepelt, 1927
= M. helenor papirius (Hopffer, 1874)
= M. helenor helenor (Cramer, 1776)
= M. achilles patroclus (C. & R. Felder, 1861)
= M. helenor peleides (Kollar, 1850)
= Morpho confusa Le Moult & Réal, 1962
= M. helenor peleus (Röber, 1903)
= M. cisseis phanodemus (Hewitson, 1869)
= Morpho schultzei (Le Moult & Réal, 1962
= M. telemachus richardus (Fruhstorfer, 1898)
= M. helenor rugitaeniatus (Fruhstorfer, 1907)
= M. lympharis stoffeli (Le Moult & Réal, 1962)
= M. helenor telamon (Röber, 1903)
= Morpho perseus (Cramer, 1779)
= M. portis thamyris (C. & R. Felder, 1867)
= M. epistrophus titei (Le Moult & Réal, 1962)
= M. helenor achillides C. & R. Felder, 1867
= M. eugenia uraneis (Bates, 1865)
= M. helenor violaceus (Fruhstorfer, 1912)

Beeldgalerij