Robert Pieter van Exter (Shanghai, 2 september 1922 – 9 augustus 2006) was een Nederlands Engelandvaarder en bedrijfsbestuurder. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontsnapte hij samen met Rudy Zeeman via Frankrijk en Spanje naar Engeland, waar hij bij de Royal Air Force werd opgeleid tot telegrafist. Na de oorlog werkte hij voor Shell en als directeur van SEFA.
Jeugd en bezetting
Van Exter werd geboren in Shanghai, waar zijn vader, ingenieur Bertus van Exter, betrokken was bij havenwerken. Zijn moeder was Engels. Vanaf 1941 studeerde hij economie aan de Universiteit van Amsterdam. Tijdens de Duitse bezetting weigerde hij in april 1943 de loyaliteitsverklaring voor studenten te ondertekenen, waarna hij onderdook. Door verraad werd hij midden dat jaar gearresteerd door de Sicherheitsdienst. Valse papieren waarmee hij zich als werknemer van de Centrale Hout Invoer Commissie kon voordoen, leidden na enkele dagen tot zijn vrijlating.
Engelandvaart
Een eerste poging om samen met Rudy Zeeman Engeland te bereiken strandde in Breda. Via zijn vader, die in Parijs woonde, kwam Van Exter vervolgens in contact met Albert Starink. Op 6 januari 1944 vertrokken Van Exter en Zeeman opnieuw. Met vervalste SD-papieren reisden zij in een trein van de Wehrmacht van Maastricht naar Parijs, waar Starink hen opving.
In Parijs werden beiden aangehouden, maar zij wisten afzonderlijk te ontsnappen. Nadat zij nieuwe Franse identiteitspapieren hadden gekregen, zetten zij hun reis naar het zuiden voort. Via Toulouse bereikten zij de Pyreneeën. Met hulp van Pierre Treillet, bijgenaamd Palo, en Henri Marot, bekend als Mireille, trokken zij over de Col de Portet-d'Aspet naar Spanje. Deze gidsen werkten voor het ontsnappingsnetwerk Dutch-Paris. Ook geallieerde luchtmachtmilitairen maakten deel uit van de groep.
In Spanje werd Van Exter geïnterneerd in Lleida. Met consulaire hulp kon hij verder reizen naar Madrid. De verdere route liep door Portugal naar Gibraltar.
In Engeland
De Orduna in 1915. Van Exter reisde in maart 1944 met dit schip van Gibraltar naar Liverpool.
In maart 1944 maakten Van Exter en Zeeman aan boord van het troepenschip Orduna de overtocht van Gibraltar naar Liverpool. Het schip voer in konvooi en vervoerde een groot aantal Engelandvaarders. Na onderzoek naar zijn betrouwbaarheid in de Royal Victoria Patriotic School werd Van Exter bij de Royal Air Force opgeleid tot telegrafist.
Na de oorlog
Na voltooiing van zijn economische studie trad Van Exter in dienst van Shell. Tweeëntwintig jaar later werd hij directeur van SEFA in Brussel. Vanaf de jaren zeventig woonde hij in Lasne, ten zuiden van Brussel. Hij overleed op 9 augustus 2006, op 83-jarige leeftijd.
Het Verzetsmuseum Amsterdam bewaart zijn persoonlijke archief. Het bevat onder meer vervalste identiteitspapieren, foto's en een handgeschreven verslag van twintig pagina's over zijn Engelandvaart. In de documenten komt ook zijn schuilnaam Robert Pierre Vancastel voor.
