Krasnolicowate

Krasnolicowate
	; Alstremeria pomarańczowa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	liliowce
Rodzina	krasnolicowate
	Nazwa systematyczna
	Alstroemeriaceae Dumort.; Anal. Fam. Pl.: 57, 58. 1829
	Typ nomenklatoryczny
	Alstroemeria L.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Krasnolicowate (Alstroemeriaceae) – rodzina roślin jednoliściennych z rzędu liliowców (Liliales). Zasięg ich obejmuje głównie Amerykę Południową, sięgają na północ po Meksyk, poza tym rosną w Australii i na Nowej Zelandii. W węższym ujęciu systematycznym rodzina obejmuje tylko trzy rodzaje południowoamerykańskie (plemię Alstroemerieae), w szerszym zalicza się tu także dwa dalsze rodzaje (plemię Luzuriageae) spotykane po obu stronach Pacyfiku (takie ujęcie przyjmuje system APG III i APG IV).

Liczne odmiany ozdobne wyhodowano w obrębie rodzaju alstremeria Alstroemeria, uprawiane jako rośliny ogrodowe i na kwiaty cięte. Z korzeni Alstroemeria ligtu wyrabia się mąkę. Jadalne bulwy ma także kilka gatunków z rodzaju Bomarea. Z pędów Luzuriaga radicans pozyskuje się włókna stosowane do wyrobu sznurów.

Morfologia

Pokrój: Poza pojedynczymi gatunkami jednorocznymi pozostałe tworzą podziemne organy spichrzowe – kłącza i bulwy korzeniowe. Podziemne kłącza rozgałęziają się sympodialnie. Pędy nadziemne są wieloletnie lub krótkotrwałe, prosto wzniesione lub pnące.
Liście: Siedzące, u części przedstawicieli skupione w szczytowej części pędu. U nasady liście są skręcone. Użyłkowanie liści równoległe (łukowate).
Kwiaty: Wyrastają pojedynczo lub skupione w kwiatostany – jednoramienne wierzchotki na szczytach pędów lub w kątach liści. Liście przykwiatowe podobne do liści właściwych lub zredukowane do łusek. Kwiaty są promieniste lub grzbieciste. Okwiat tworzony jest przez 6 (8 u Drymophila) listków, w dwóch okółkach, niezróżnicowanych lub odmiennych (czasem z rozmaitymi wzorami, z miodnikami u nasady, listki wewnętrznego okółka z paznokciem). Pręcików jest 6, wolnych. Zalążnia powstaje z trzech owocolistków, jest jedno- lub trójkomorowa.
Owoce: Suche torebki i mięsiste jagody.

Systematyka

Drymophila i Luzuriaga były w przeszłości bardzo różnie klasyfikowane – do amarylkowatych Amaryllidaceae, w szeroko ujmowanych liliowatych Liliaceae, w Philesiaceae, we własnej rodzinie Luzuriagaceae. Ostatecznie od systemu APG III z 2009 dołączone zostały do krasnolicowatych, z którymi pokrewieństwo potwierdzone zostało badaniami molekularnymi, i z którymi współdzielą tak charakterystyczne cechy jak skręcone nasady liści oraz obecność specyficznych glikozydów i kolchicyny. W systemie Takhtajana z 2009 rodziny Alstroemeriaceae i Luzuriagaceae łączone są w rzędzie Alstroemeriales.

Według Angiosperm Phylogeny Website i systemu APG IV z 2016 grupa siostrzana dla zimowitowatych w obrębie liliowców w kladzie jednoliściennych. We wcześniejszych systemach APG (I i II) rodzaje z plemienia Luzuriageae były wyodrębniane w randze rodziny Luzuriagaceae.

Pozycja systematyczna według systemu APG V z 2026

liliowce

	Campynemataceae

	korsjowate Corsiaceae

melantkowate Melanthiaceae

Petermanniaceae

	krasnolicowate Alstroemeriaceae

	zimowitowate Colchicaceae

	Philesiaceae

	Ripogonaceae

kolcoroślowate Smilacaceae

liliowate Liliaceae

Podział systematyczny

plemię: Alstroemerieae Bernhardi (liście skrętoległe, kwiaty w wierzchotkach)
- Alstroemeria L. – alstremeria
- Bomarea Mirb.
plemię: Luzuriageae Bentham & Hooker (rośliny wspinające się, zwykle o pędach rozgałęzionych, z liśćmi w dwóch rzędach, czasem ogonkowych, kwiaty pojedyncze)
- Drymophila R. Br.
- Luzuriaga Ruiz & Pav. – czepin

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 145-146. ISBN 978-1842466346.
↑ Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 384. ISBN 83-7079-779-2.
↑ Michael Fogden, Patricia Fogden: The Natural History of Flowers. Texas A&M University Press, 2018, s. 136-137. ISBN 978-1-62349-644-9.
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 35, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 Armen Takhtajan: Flowering Plants. 978-1-4020-9608-2: Springer, 2009, s. 640-641.
↑ Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.
↑ James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.
↑ James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].
↑ Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 4 5 6 7 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[reveal-3] 1 2 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. [dostęp 2010-12-23]. (ang.).

[maarten-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 145-146. ISBN 978-1842466346.

[encyk-5] Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 384. ISBN 83-7079-779-2.

[fogden-6] Michael Fogden, Patricia Fogden: The Natural History of Flowers. Texas A&M University Press, 2018, s. 136-137. ISBN 978-1-62349-644-9.

[mabb-7] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 35, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[armen-8] 1 2 Armen Takhtajan: Flowering Plants. 978-1-4020-9608-2: Springer, 2009, s. 640-641.

[9] Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.

[APGV-10] James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.

[APPV-11] James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].

[kew-12] Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-07]. (ang.).