Bernhard Rust

Bernhard Rust
Ilustracja
Gauleiter Gauleiter
Data i miejsce urodzenia

30 września 1883
Hanower

Data i miejsce śmierci

8 maja 1945
Berend

Przebieg służby
Lata służby

1914–1918

Formacja

Armia Cesarstwa Niemieckiego

Stanowiska

Gauleiter Hanoweru i Brunszwiku Południowego,
Minister Rzeszy ds. Nauki, Wychowania i Oświaty

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Żelazny (1813) I Klasy Krzyż Żelazny (1813) II Klasy
Multimedia w Wikimedia Commons

Bernhard Rust (ur. 30 września 1883 w Hanowerze, zm. 8 maja 1945 w Berend k. Nübel) – niemiecki polityk nazistowski.

Życiorys

Uzyskał stopień doktora w dziedzinie filologii germańskiej oraz filozofii. Po zdaniu państwowego egzaminu nauczycielskiego z oceną dobrą w 1908 roku, podjął pracę jako nauczyciel w hanowerskim Ratsgymnasium, a następnie służył w armii niemieckiej podczas I wojny światowej. Osiągnął stopień porucznika, pełnił funkcję dowódcy kompanii i został odznaczony Krzyżem Żelaznym I oraz II klasy za męstwo. Został ranny w walce i doznał poważnego urazu głowy, który skutkował trwałymi upośledzeniami psychicznymi i fizycznymi. W grudniu 1918 roku został zwolniony ze służby i powrócił do Hanoweru.

Na miejscu założył oddział Einwohnerwehr (milicji obywatelskiej) i nim dowodził; brał również udział w puczu Kappa-Lüttwitza – nieudanej próbie obalenia nowo powstałej Republiki Weimarskiej. Został aktywnym członkiem Völkische Wehrbewegung Hannover (lokalnej formacji obronnej), a także wstąpił do Der Stahlhelm – bojowo nastawionego stowarzyszenia weteranów wojennych. Ponadto został członkiem Deutschvölkischer Schutz- und Trutzbund, największej i najbardziej aktywnej organizacji antysemickiej w ówczesnych Niemczech.

Wstąpił do NSDAP w 1921 roku i był współzałożycielem lokalnej komórki partyjnej (Ortsgruppe) w Hanowerze. Gdy po puczu monachijskim partię zdelegalizowano, a Rust przystąpił do Niemieckiej Völkischowskiej Partii Wolności (Deutschvölkische Freiheitspartei), pełniąc funkcję kierownika lokalnej grupy (Ortsgruppenleiter), a później gauleitera Hanoweru. Po zniesieniu zakazu działalności NSDAP ponownie wstąpił w jej szeregi (numer członkowski 3390). 22 marca 1925 roku mianowano go gauleiterem okręgu (gau) Hanower-Północ. 10 września 1925 roku dołączył do Narodowosocjalistycznego Stowarzyszenia Pracowniczego (Nationalsozialistische Arbeitsgemeinschaft) pod kierownictwem Gregora Strassera. Było to zrzeszenie gauleiterów z północnych i zachodnich okręgów, popierające „socjalistyczne” skrzydło partii; stowarzyszenie rozwiązano w 1926 roku po konferencji w Bambergu.

Od 1928 pełnił funkcję gauleitera Brunszwiku Południowego. W 1933 został komisarzem Rzeszy w pruskim Ministerstwie Kultury, a od 1934 ministrem Rzeszy (i zarazem Prus) ds. Nauki, Wychowania i Oświaty. Z powodu swojego chaotycznego sposobu kierowania urzędem często krytykowany, stał się także przedmiotem żartów społeczeństwa. Jedną z jego głośnych decyzji była zmiana tradycyjnego sześciodniowego tygodnia nauki systemem pięciodniowym w 1935 roku, przy jednoczesnym ustanowieniu soboty „Dniem Młodzieży Rzeszy” (Reichsjugendtag); w tym dniu członkowie Hitlerjugend i Związku Niemieckich Dziewcząt byli zwolnieni z zajęć szkolnych na rzecz szkoleń i sprawdzianów w swoich organizacjach. Następnie zarządził wprowadzenie tzw. tygodnia ruchomego, obejmującego sześć dni nauki, po których następowały „dzień młodzieży” oraz dzień odpoczynku, tworząc cykl ośmiodniowy. Tym samym tydzień ruchomy rozpoczynający się w poniedziałek kończył się dniem wolnym w kolejny poniedziałek. Kolejny cykl zaczynał się we wtorek i kończył osiem dni później – również we wtorek. Gdy system ośmiodniowego tygodnia okazał się niepraktyczny, Rust powrócił do poprzednich rozwiązań.

Był zwolennikiem podporządkowania całego niemieckiego szkolnictwa hitlerowskiej ideologii. W 1933 roku wprowadził nakaz, by uczniowie i nauczyciele pozdrawiali się nazistowskim salutem „jako symbolem nowych Niemiec”. Podkreślał przy tym, że postawa taka jest „oczekiwana od każdego Niemca”, niezależnie od jego przynależności partyjnej. Odegrał kluczową rolę w usuwaniu z niemieckich uczelni Żydów oraz osób uznawanych za wrogów państwa. Bez ogródek oznajmił nauczycielom, że ich celem jest kształcenie świadomych etnicznie Niemców. Rust uważał również, że nauka niearyjska (taka jak „żydowska fizyka” Alberta Einsteina) jest wadliwa, i – w jego przekonaniu – miał na to racjonalne uzasadnienie. W przemówieniu do naukowców stwierdził: „Problemy nauki nie jawią się wszystkim ludziom w ten sam sposób. Murzyn czy Żyd postrzega ten sam świat w innym świetle niż niemiecki badacz”.

W maju 1945 na wieść o niemieckiej kapitulacji popełnił samobójstwo.

Przypisy

  1. ↑ Anne C. Nagel: Hitlers Bildungsreformer: Das Reichsministerium für Wissenschaft, Erziehung und Volksbildung 1934–1945. Fischer publishing house, 2012. ISBN 978-3596194254. (niem.).
  2. 1 2 Miller i Schulz 2017 ↓, s. 415.
  3. ↑ Uwe Lohalm: Völkischer Radikalismus: die Geschichte des Deutschvölkischen Schutz- und Trutz-Bundes, 1919-1923. Hamburg: Leibniz-Verlag, 1970, s. 327. ISBN 978-3-874-73000-6. (niem.).
  4. ↑ Miller i Schulz 2017 ↓, s. 415–416.
  5. ↑ Rozmowy przy stole, Wyd. Charyzma 1996, s. 384, ISBN 83-85820-02-7.
  6. ↑ Current Biography 1942 ↓, s. 725.
  7. ↑ Sub-Dictator. „Time”, 21.08.1933. (ang.).
  8. ↑ Claudia Koonz: The Nazi Conscience. s. 134. ISBN 0-674-01172-4. (ang.).
  9. ↑ Current Biography 1942 ↓, s. 727.
  10. ↑ Christian Goeschel: Suicide in Nazi Germany. OUP Oxford, 2009, s. 152. ISBN 978-0191567568. (ang.).

Bibliografia