Bobowicko

Bobowicko
wieś
Ilustracja
Fragment centrum wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 lubuskie

Powiat

międzyrzecki

Gmina

Międzyrzecz

Liczba ludności (2022)

696

Strefa numeracyjna

95

Kod pocztowy

66-300

Tablice rejestracyjne

FMI

SIMC

0183928

Położenie na mapie gminy Międzyrzecz
Mapa konturowa gminy Międzyrzecz, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Bobowicko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Bobowicko”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Bobowicko”
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego
Mapa konturowa powiatu międzyrzeckiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Bobowicko”
Ziemia52°26′32″N 15°38′42″E/52,442222 15,645000
Widok na kościół parafialny

Bobowicko – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz.

We wsi jest przystanek kolejowy Bobowicko.

Położenie

Bobowicko położone jest nad brzegiem jeziora Bobowickiego, 5 km na wschód od Międzyrzecza, w ciągu drogi wojewódzkiej nr 137 relacji Słubice – Trzciel (przy jej skrzyżowaniu z drogą powiatową w kierunku Pszczewa). Przez miejscowość przebiega linia kolejowa relacji Międzyrzecz – Międzychód.

Integralne części wsi Bobowicko
SIMCNazwaRodzaj
0183934Karolewoprzysiółek

Nazwa

Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Po raz pierwszy wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1405 pod staropolską nazwą używaną obecnie - „Bobowicko”, 1407 „Bobouiczsko”, 1408 „Bobowicsko”, 1454 „Bobowicz”, 1462 „Bobowyczko”, 1944 „Bobelwitz”.

Od nazwy miejscowej Bobowicko, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Bobowieckich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Historia

Miejscowość pierwotnie należała do Wielkopolski i była własnością szlachecką należącą do polskiej szlachty z rodu Bobowieckich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim. W 1476 miejscowość znajdowała się w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 wieś leżała w parafii Międzyrzecz.

Wieś w średniowieczu pełniła funkcje obronne – chroniąc główny szlak z Poznania na zachód. W XV wieku była własnością szlachecką Raba Bobowickiego. Miejscowość wspominały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe oraz wielokrotnie także historyczne zapisy sądowe.

W latach 1407–1412 dokumenty sądowe odnotowują procesy majątkowe właścicieli wsi oraz lokalnych majętności. W latach 1407-1408 Rab wraz z synem toczył spór o Bobowicko z Janem i Abrahamem z Wielżyna. W 1408 dowodził, że powodowie od przeszło 30 lat nie podnosili żadnych roszczeń do Bobowicka. W 1411 odnotowano spór Raba ze Szczepanem z Wilkowa o 2 łany w Bobowicku. W 1412 imiennie odnotowany został kmieć bobowiecki Bartłomiej, który był w sporze z Januszem Rabem dowodząć, że „spokojnie i zgodnie z prawem” posiadał szóstą część wsi. W 1436 właścicielem miejscowości był Stefan Konopka Bobowiecki.

W latach 1447-1476 właścicielem we wsi był Wojciech Wata Bobowicki, który w 1443 notowany jako Wojciech z Debrzna, a w latach 1434, 1446, 1450 notowany był jako Nądziński, z Nądni . W 1473 wspomniany został jako stryj Jana, Macieja, Wojciecha i Stanisława z Tuchorzy. W 1495 odnotowano jego córkę Helenę żonę Wawrzyńca Nowowiejskiego z Nowej Wsi w parafii św. Wojciech pod Poznaniem. Wojciech Wata Bobowiecki był wicepodkomorzym i wicesędzią w Kościanie i Poznaniu w latach 1465-1476. W 1447 tenże oraz Jan Otuski w sporze z Dobrogostem Koleńskim. W 1448 Wojciech Bobowiecki wprowadzony został w posiadanie karczmy i 3 łanów opustoszałych folwarcznych, które uprawiał Jan Policki, dopóki nie otrzyma od Polickiego przysądzonej mu sumy. W 1450 Zofia żona Bobowickiego umorzyła dokumenty dotyczące jej posagu i wiana na Koźminku koło Babimostu, a to w stosunku do klasztoru paradyskiego sąd zawyrokował, że dokument ten nie ma mieć żadnej mocy wobec opactwa, który uiścił opłatę zwaną „przysądne”. W 1450 Wojciech Bobowicki sprzedał klasztorowi paradyskiemu trzecią część Zakrzewka koło Zbąszynia, a w 1454 zeznał, że klasztor zadośćuczynił mu za ulepszenia w Zakrzewku. W 1461 po śmierci Wojciecha Waty Bobowieckiego prawa do Zakrzewka przypaść miały klasztorowi paradyskiemu. W 1462 Wojciech Wata Bobowiecki sprzedał Stanisławowi Zbąskiemu prawo bliższości oraz tenutę w Zakrzewku koło Zbąszynia za 100 złotych węgierskich. W 1464 Wojciech Bobowiecki sprzedał Mikołajowi Prusimskiemu młyn ze stawem w Kolnie za 70 grzywien. W 1498 Barbara wdowa po Wojciechu Wacie Bobowickim wysłała ze swojej oprawy na wyprawę turecką pieszego w czasie wojny polsko-tureckiej jaka miała miejsce w latach 1485-1503.

W latach 1452–1477 Bobowicko odziedziczył Mikołaj Bobowicki syn Wojciecha Waty Bobowieckiego oraz brat Samsona, Jana i Salomona. W 1463 Mikołaja odnotowano z Kosiczyna, a nie jak podają niektóre źródła z Gościeszyna. W 1476 Mikołaj i Samson bracia niedzielni z Bobowicka dali Salomonowi i Janowi braciom niedzielnym części w Debrznie, które ich ojciec nabył prawem bliższości. W 1476 kupili oni połowę Popowa koło Międzychodu od Jakuba Popowskiego za 150 grzywien otrzymując w podziale Bobowicka i połowę Popowa od Salomona z Bobowicka. Dokonali oni w tym roku podziału dóbr po ojcu i matce: Mikołaj otrzymał połowę Popowa, a Samson wieś Bobowicko. W 1477 Mikołaj i Samson bracia z Bobowicka sprzedali opatrznemu Jakubowi mieszczaninowi z Krobi 4 łany wolne pod Międzyrzeczem wraz z domem w mieście i folwarkami pod miastem za 120 złotych węgierskich i poręczyli za swych braci Jana i Salomona, że ci przed starszymi dokonają przeniesienia nań praw własności. W 1477 Mikołaj, Samson, Salomon i Jan bracia z Bobowicka toczyli proces z Mikołajem kapelanem zamku międzyrzeckiego o testament ich ojca oraz sumę złożoną w depozyt u burgrabiego międzyrzeckiego. Według wyroku bracia winni z tej kwoty zakupić 3 grzywny czynszu rocznego dla erygowania altarii, zaś kapelan Mikołaj miał zakupić dwie grzywny czynszu rocznego albo na ten cel złożyć braciom 24 grzywien. Jeśli to uczyni, to bracia powinni go prezentować na altarystę, a jeśli nie dopełni tego, to bracia mogą go pominąć.

W latach 1476-1482 właścicielem we wsi był Samson Wata Bobowicki, syn Wojciecha, brat Mikołaja, Jana i Salomona. W 1476 odnotowany przy podziale dóbr z bratem Mikołajem. W 1476 zapisał swojej żonie Barbarze na połowie Bobowicka po 100 grzywien posagu oraz wiana. W 1481 zeznał, że 18 złotych węgierskich długu na rzecz swego brata Jana Waty dziedzica w Debrznie. W 1482 otrzymał w podziale dóbr od swojego brata Jana z Debrzna całą jego część po ojcu w Bobowicku. W 1509 wdowa po nim Barbara z córkami Włodka, Elżbietą, Barbarą oraz nieletnim wnuczkiem Piotrem ujęta została w podziale majątkowym. W 1516 jego córka Włodka żona Mikołaja Chwałkowskiego z Chwałkowa koło Książa, bratanica Jana Rychwalskiego z Rychwału powiecie koneckim.

W latach 1477-1503 odnotowany został Jan Wata Bobowiecki, syn Wojciecha oraz brat Mikołaja, Samsona i Salomona. W 1481 Jan Bobowiecki odnotowany został z Debrzna, a w 1496 jako Debrzeński i w 1498 Jan Wata Gościejewski zwany Debrzeńskim. Nazwiska te dostał od posiadanych majątków. W 1495 Jan Bobowiecki zakupił jeden łan we wsi Gorzyca od Bernarda Gorzyckiego za 10 złotych węgierskich z zastrzeżeniem prawa wykupu. W 1503 poręczył za niego Jan Wata Gorzycki syn Sędziwoja, że będzie bronić od roszczeń innych osób połowę wsi Popowo koło Międzychodu, którą sprzedał za 140 grzywien.

W 1478 Bobowicko wymienione zostało w wykazie zaległości podatkowych. W 1508 należała do parafii międzyrzeckiej we wsi odbył się pobór z 8 półłanków oraz 6 groszy pobrano z karczmy. W 1563 pobór z 4 łanów, karczmy i od kowala. W 1564 miał miejsce pobór z 7 łanów. W latach 1564–65 wzięto 7 groszy poradlnego dla zamku międzyrzeckiego. W 1577 płatnikiem podatku był szlachcic Jerzy Kreski. W 1580 Jerzy Nadelwicz Kręski zapłacił od 4 łanów ziemi, po 6 groszy od 9 zagrodników, po 8 groszy od 2 komorników, 4 grosze od jednego zagrodnika, a także 4 grosze od pasterza wypasającego 80 owiec, 6 groszy od kowala z kęsem roli.

W XVI wieku stała się ważnym ośrodkiem braci polskich, a właściciel majątku Jerzy Nadlewicz Kręski organizował w miejscowym kościele synody braci polskich. Po wypędzeniu braci polskich z Polski (1658 r.) Bobowicko przeszło na własność rodu von Seydlitz, następnie von Kalckreuth i do 1945 roku – Dziembowskich.

Miejscowość w 1580 roku była wsią szlachecką odnotowaną jako Bobowieczko i położona była w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim..

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bobowicko. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Zabytki

Zespół pałacowy widziany z powietrza

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest:

inne obiekty:

Życie codzienne

W miejscowości znajdują się dwa osiedla budownictwa jednorodzinnego, wybudowane na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, a zlokalizowane po obydwu stronach drogi wojewódzkiej (przy jej wylocie na Trzciel) – jedno położone nad brzegiem jeziora (o nazwach ulic pochodzących od drzew liściastych), drugie obok lasu (o nazwach ulic pochodzących od drzew iglastych). Ponadto funkcjonuje tutaj kąpielisko wodne, szkoła średnia (Zespół Szkół Rolniczych im. Zesłańców Sybiru) oraz gospodarstwo agroturystyczne, sklep ogólnospożywczy oraz kilka punktów rzemieślniczo-usługowych. Od 1996 nieczynna pozostaje stacja kolejowa. Wieś posiada sieci: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wodociągową, elektroenergetyczną (w tym oświetleniową), gazową i telefoniczną. Ustawiony jest w niej również maszt sieci telefonii komórkowych.

Sołectwo Bobowicko

W jego skład wchodzą: wieś Bobowicko i położony 2 km na południowy wschód od niej przysiółek Karolewo. W sumie zamieszkuje je na stałe 682 mieszkańców.

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-04].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 69 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 7153.
  4. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09].
  5. 1 2 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Chmielewski 1982 ↓, s. 70-71.
  7. ↑ Międzyrzecz i okolice, pod. red. T. Łuczak i D. Matyaszczyk, Międzyrzecz-Gorzów Wlkp. 1998, s. 177.
  8. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 22.
  9. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 23. [dostęp 2013-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
  10. ↑ Strona internetowa Zespół Szkół Rolniczych im. Zesłańców Sybiru w Bobowicku

Bibliografia

Linki zewnętrzne