Brookit

Brookit
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

brukit

Skład chemiczny

dwutlenek tytanu (TiO2)

Twardość w skali Mohsa

5,5–6,0

Przełam

muszlowy, nierówny, nieregularny, półmuszlowy

Łupliwość

niewyraźna

Pokrój kryształu

cienkotabliczkowy, słupkowy, tabularny, wydłużony, prążkowany, piramidalny

Układ krystalograficzny

rombowy, dwupiramidalny

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

4,08 – 4,18 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

żółtobrunatny, czerwonobrunatny do czarnego (arkansyt), zielonkawy, niebieski, czerwony, pomarańczowy

Rysa

bezbarwna, biała

Połysk

diamentowy, półdiamentowy, półmetaliczny

Współczynnik załamania

2,583 – 2,741 (dwuosiowy)

Inne
Kryształ brukitu

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

Charakterystyka

Właściwości

Tworzy kryształy tabliczkowe i kolumnowe i słupkowe. Występuje w postaci tabliczkowych kryształów, na ścianach których widać wyraźne prążkowanie często z budową klepsydrową. Wykształca także kryształy narosłe i wrosłe. Nie wykształca kryształów bliźniaczych. Posiada luminescencję od białej do szarawobiałej lub żółtawobiałej.

Często przyjmuje postać pseudoheksagonalną (podwójnej pseudoheksagonalnej piramidy). Jest jedną z trzech odmian polimorficznych dwutlenku tytanu – pozostałe odmiany to: rutyl i anataz. Jest przezroczysty lub nieprzezroczysty, wykazuje pleochroizm o barwach od żółto-, przez czerwoną, do złocistobrunatnej.

Występowanie

Występuje w żyłach hydrotermalnych, skałach magmowych, skałach metamorficznych: gnejsach, łupkach i skałach wulkanicznych, rzadziej w pegmatytach. Powstaje też jako produkt rozkładu innych minerałów zawierających tytan. Niekiedy tworzy koncentracje w skałach okruchowych: piaskach i żwirach. Towarzyszą mu najczęściej anataz, rutyl, kwarc, albit, piryt, skaleń, hematyt, tytanit, kwarc dymny i magnetyt.

Miejsca występowania:

Zastosowanie

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Medenbach i Sussieck-Fornefeld 1996 ↓, s. 118.
  2. 1 2 3 4 Medenbach i Sussieck-Fornefeld 1996 ↓, s. 279.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 296. ISBN 978-83-7073-816-7.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Brookite.
  5. 1 2 3 4 5 6 Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 74. ISBN 978-83-8293-231-7.
  6. 1 2 Brookite [online], www.mindat.org [dostęp 2025-02-07].

Bibliografia

Linki zewnętrzne