CASA C-295 w barwach Sił Powietrznych RP | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Typ | |
| Konstrukcja |
górnopłat o konstrukcji metalowej |
| Załoga |
2 pilotów, 1 inżynier pokładowy + opcjonalnie technik załadunku (loadmaster) |
| Historia | |
| Data oblotu |
28 listopada 1997 |
| Lata produkcji |
od 1999 |
| Liczba egz. |
243 (stan na 2025) |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
3 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | |
| Moc |
2281 kW każdy |
| Wymiary | |
| Rozpiętość |
25,81 m |
| Długość |
24,50 m |
| Wysokość |
8,60 m |
| Masa | |
| Startowa |
21000 kg (normalna) |
| Zapas paliwa |
7650 l |
| Osiągi | |
| Prędkość przelotowa |
480 km/h |
| Zasięg |
5630 km (maksymalny) |
| Rozbieg |
844 m |
| Dobieg |
680 m |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 69-78 żołnierzy lub 27 rannych i 4 sanitariuszy | |
| Przestrzeń ładunkowa | |
| 9250 kg | |
| Użytkownicy | |
| Rzuty | |



CASA C-295 (EADS CASA C-295) – średniej wielkości samolot transportowy produkowany przez hiszpańskie zakłady lotnicze Construcciones Aeronáuticas SA (obecnie część holdingu Airbus).
Jest zbudowany na podstawie wcześniejszej konstrukcji tej samej firmy, samolotu CASA CN-235, jednak ze zwiększonym zasięgiem i maksymalną masą przenoszonego ładunku.
CASA CN-235 |
CASA C-295M |
|
|
Z maszyn tego typu korzystają m.in. Siły Powietrzne RP oraz Hiszpańskie Siły Powietrzne i Portugalskie Siły Powietrzne.
Pierwszy prototyp samolotu C-295M wystartował 28 listopada 1997 roku.
Polska była pierwszym klientem eksportowym na C-295M. W 2001 roku zamówiono osiem sztuk z opcją na cztery. Siły powietrzne aktualnie posiadają 16 samolotów CASA C-295M. Wyposażone są w najnowocześniejsze systemy nawigacji GPS, radiolokacyjne stacje ostrzegawcze oraz wyrzutnie flar i pasków folii odbijających fale radarowe do zmylania i zakłócania systemów naprowadzania rakiet przeciwlotniczych. Koszt eksploatacji na jedną godzinę lotu według informacji SPRP wynosi 3184 zł. Koszt zakupu takiej maszyny bez dodatkowego wyposażenia to wydatek około 25 milionów dolarów.
9 listopada 2012 roku w rejonie Lozère na południu Francji rozbił się algierski C-295M, transportujący sześć osób i ładunek papieru do produkcji banknotów, z Paryża do Al-Bulajda. Nikt nie przeżył.
Polskie CASA C-295 stacjonują w 8 Bazie Lotnictwa Transportowego w Krakowie.
Jedna z maszyn (CASA C-295 M – zakupiona w roku 2007) o numerze bocznym 019 użytkowana przez Siły Powietrzne uległa katastrofie 23 stycznia 2008 o godzinie 19:07 niespełna kilometr od lotniska wojskowego 12. Bazy Lotniczej w Mirosławcu. Na pokładzie było 20 osób, w większości oficerowie wojsk lotniczych. Nikt nie przeżył katastrofy. Oficerowie wracali z Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP, która odbywała się w Warszawie.
Komisja ustaliła, że na katastrofę wpływ miał m.in. niewłaściwy dobór załogi i jej niewłaściwa współpraca w kabinie, niekorzystne warunki atmosferyczne na lotnisku, brak obserwacji wskazań radiowysokościomierza podczas podejść do lądowania i błędna interpretacja wskazań wysokościomierzy.
W latach 2000-2025 EADS CASA (od 2009 Airbus Military, od 2014 Airbus Defence & Space) zakontraktował 311 samolotów C-295 dla 33 państw, wyprodukowano 241 z czego w służbie jest 238 maszyn, dwie utracono, dwa egzemplarze posiada producent. Dziewięć zmontowano na licencji w Indonezji, 40 sztuk powstaje w Indiach. Samolot oferowany jest w kilku wersjach: transportowy oryginalny C-295M i zmodernizowany C-295W z wingletami, morski patrolowiec C-295MPA Persuader i C-295W MSA oraz samolot wczesnego ostrzegania C-295AEW. W 2013 roku przetestowano system zrzutu wody umożliwiający zastosowanie jako samolot gaśniczy. W 2016 roku przetestowano także moduł do podawania paliwa, który zamienia C-295 w latającą cysternę. W 2018 i 2020 r. dostarczono dwa prywatne C-295M (rej. 5Y-TMP, 5Y-JUB) dzierżawione przez przedsiębiorstwo Stellwagen (obecnie Seraph), użytkowane przez DAC Aviation do celów humanitarnych w Afryce.